Mütəxəssislərdən də tut ağacları ilə bağlı Prezidentin göstərişinə dəstək gəldi

Tarix: 14.07.2016 / 02:19
Bölmə: İqtisadiyyat

Çingiz Fərəcov: "Yol kənarlarında ekzotik ağaclar əkməkdənsə, tut ağacları əkilə bilər"

"Baramaçılıq sahəsinin inkişafı üçün tut çəkil plantasiyaları salınmalıdır"

İpək qədim zamandan qızıla bərabər tutulub. Vaxt olub pul əvəzinə işlənib. Tərəzinin bir gözünə ipəyi qoyurdular, birinə qızılı. Tarixin yaddaşında belə bir fakt qalır: monqollar ilk dəfə gələndə gəncəlilər başdan etmək üçün onlara çoxlu daş-qaş versələr də, əl çəkməyiblər, yalnız xeyli ipək alandan sonra çıxıb gediblər.

Barama, ipək hələ çoxdan Azərbaycan torpağının sərvəti, şöhrəti olub. Bəllidir ki, böyük İpək yolu iki min il bundan əvvəl barama qurdunu Çin ölkəsindən üzü bəri gətirib. Çox keçmədən Azərbaycan ipəkçiliyin məskəninə çevrilib.

Məlumdur ki, barama qurdu tut ağacının yarpağı ilə qidalanır. Vaxtilə Azərbaycanda tut ağaclarının sayı-hesabı yox idi. Elə ki, ipəkçilik sahəsinin inkişafı dayandı, elə tut ağaclarını da eyni tale gözlədi.

Nazirlər Kabinetinin 2016-cı ilin birinci yarımilinin sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına həsr olunan iclasında ipəkçilik sahəsinin dirçəldilməsi məsələsinə də toxunulub. İclasa sədrlik edən Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, indi daha da geniş planlar var: "Biz artıq bir kiloqram baramaya verilən məbləği də, demək olar ki, üç dəfə artırmışıq. Əgər əvvəllər bir kiloqrama 3 manat verilirdisə, indi 8 manat verilir. Tut tinglərinin əkilməsi prosesi sürətlə aparılmalıdır. Mən maraqlanmışam və verilən məlumata görə, Azərbaycanda 354 min tut ağacı var. Amma bizim planlarımıza görə payız mövsümündə 1 milyon 600 min tut tingi əkilməlidir. Bu, nəticə etibarilə, barama istehsalını keçən ildəki 232 kiloqramdan 2019-cu ildə 1300 tona qaldıracaq. Əgər bu il 45 gündə insanlar 560 min manat pul alıblarsa, 2019-cu ildə 10 milyon manat pul alacaqlar. Dövlət, bax, bu işləri görür və görəcək. Ancaq mən kəndlərdə yaşayan vətəndaşlara da müraciət edirəm ki, siz də bu işlərə qoşulun. Bu həm dövlət, həm də vətəndaşlar üçün çox yaxşı qazanc mənbəyi olacaq. Beləliklə, biz dünya bazarlarına öz ipəyimizlə daha geniş şəkildə çıxacağıq. Bu həm Azərbaycanın tanıdılması, həm ipək kombinatının tam gücü ilə işləməsi, məşğulluğun artırılması üçün lazımdır. Eyni zamanda, insanlar pul qazanacaq, dövlət valyuta qazanacaq. Xarici valyuta Azərbaycana gələcək".

Kənd təsərrüfatı sahəsi üzrə ekspert Çingiz Fərəcov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bildirdi ki, Azərbaycanda ipəkçiliyin çox qədim tarixi var: "Baramaçılığın inkişaf etdirilməsi Azərbaycan tarixində yeni məsələ deyil. 1986-cı ildə ölkədə 6 min tona yaxın barama istehsal olunub. Balakən, Göyçay, Zaqatala, Qəbələ və Bərdə baramaçılıq rayonları hesab olunurdu. Baramaçılıqla məşğul olanlara xüsusi diqqət ayrılırdı".

Həmsöhbətimizin dediyinə görə, hazırda baramaçılıq sahəsini intensiv inkişaf etdirmək üçün imkanlar yoxdur. Çünki baramaçılıqda əsas şərtlərdən biri ipəkqurdunun yedizdirilməsidir: "Bəllidir ki, ipəkqurdu tut yarpağını yeyir. Vaxtilə salınan tut çəkil bağları, demək olar ki, indi sıradan çıxıb. Çəkil plantasiyalarının salınması üçün xarici ölkələrdən tut tingləri alınmalıdır. Bizdə yetərincə tut tingləri yoxdur. Baramaçılığın inkişafı üçün tut çəkil plantasiyaları salınmalıdır".

Ç.Fərəcov bildirdi ki, may ayında baramanın hazır olması üçün tut ağacının yarpağı yığılır: "May ayında tut yarpağı daha zərif olur. Qurdlar adətən zərif yarpaqla qidalanır. Lakin iyun-iyul aylarında tutun yarpağı qalınlaşdığı üçün qurdlar onu qırıb yeyə bilmir".

Ekspertin sözlərinə görə, yol kənarlarında ekzotik ağaclar əkməkdənsə, tut ağacları əkilə bilər. Tək yol kənarında leyil, arxların, kanalların ətrafında əkilə bilər. Tut çox etibarlı bitkidir: "Onu da deyim ki, tut ağacının gövdəsindən tar və kamança hazırlanır. Həmçinin, tut ağacının gözəl kömürü olur".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

Tarix: 06.07.2026 / 15:08

Ermənistan Rusiya qazını Avropa qiymətinə alacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 14:06

Rusiya dronla Ukraynada SOCAR-ın yanacaqdoldurma məntəqəsini vurdu...

Tarix: 05.07.2026 / 19:40

"Yeni dəmir yolu Türkiyə, Ermənistan və Azərbaycan arasında nəqliyyat əlaqələrini gücləndirəcək" - Uraloğlu

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Rəqəmsal İnkişaf Şurası ilə süni zəka və kibertəhlükəsizliyin yüksəliş yoluna çıxdıq...