Qızıl-zinət əşyaları yenidən bahalaşmağa başladı

Tarix: 29.06.2016 / 01:25
Bölmə: İqtisadiyyat

Maliyyə bazarlarında yaranmış son vəziyyət dünyada qızılın qiymətinin yüksəlməsinə gətirib çıxarıb. İndi əsas proqnozlar bundan ibarətdir ki, qızılın qiymət artımı davam edəcək. Məsələ bir neçə parametr baxımından ölkəmiz üçün də çox maraqlıdır. Əvvəla, Azərbaycan müəyyən qızıl ehtiyatlarına malikdir. Qızılın bahalaşması bu ehtiyatların dəyərinin artması deməkdir.

Amma onu da nəzərə alaq ki, Azərbaycan həm də qızıl məhsullarının idxalçısıdır. Bu vəziyyət qızıl mağazalarında zərgərlik məmulatlarının qiymətinin artacağı anlamına gəlir.

İndilikdə isə, proqnozlara görə, qlobal iqtisadiyyatın yavaşıması, Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqından çıxmasının mənfi nəticələri, inkişaf etmiş ölkələrdə uçot dərəcəsinin aşağı salınması kimi fundamental səbəblər qızılın qiymətinin 2016-cı ilin sonuna qədər bir unsiya üçün 1500 dollar həddini keçməsinə səbəb ola bilər. Elə son günlərdə dünya maliyyə bazarlarında şok yaşandığı üçün qızıla olan tələb artıb və nəticədə qızılın bir unsiya qiyməti təkcə ötən cümə günü 9% bahalaşıb. Dünya əmtəə birjalarında 1322 dollardan baha təklif edilən qızılın bir unsiya qiyməti bu gedişlə daha da bahalaşa bilər. Böhran dövrlərində ehtiyat yatırım aləti sayılan qızıl, analitiklərin fikrincə, qısa müddət ərzində 1400 dollara kimi dəyər qazanacaq. "Value View Gold Report" araşdırma şirkətinin direktoru Ned Şmidtin sözlərinə görə, Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqından çıxması həyatda bir dəfə baş verən hadisələrdəndir. Bu hadisə qızıla investisiya qoymaq istəməyənlərin fikrini tam dəyişib. O, qızılın unsiyasının bu il 1400 dollar, gələn il isə 1900 dollara qədər yüksələcəyini proqnozlaşdırır.

"ThinkForex" investisiya şirkətinin baş analitiki Naim Aslamın fikrincə, Avropa İttifaqında digər ölkələr də Britaniyanın yolu ilə gedə bilər, bu da Avropada vəziyyəti gərginləşdirəcək. Bunu nəzərə alaraq, o, qızılın unsiyasının bu il 1500 dollara qədər artacağını ehtimal edib. Bəzi analitiklər düşünür ki, maliyyə bazarlarındakı çaxnaşmaya yalnız qızıl tab gətirə bilər. Uzunmüddətli perspektivdə isə qızıl yalnız risqsiz aktiv deyil, o cümlədən devalvasiyaya uğrayan valyutalara qarşı güclü təminat olacaq. "EverBank World Markets" maliyyə xidmətləri şirkətinin prezidenti Kris Qafninin sözlərinə görə, hazırda dünya bazarlarında əsas problem, "Lehman Brothers" dövründə olduğu kimi, likvidlik çatışmazlığı ilə bağlıdır. Belə ki, iyunun 24-də dünyanın inkişaf etmiş ölkələrinin mərkəzi bankları zərurət olduğu halda bazara likvidlik verəcəklərini bildirib. Qafni həmçinin bildirib ki, İngiltərə Mərkəzi Bankı və Avropa Mərkəzi Bankı uçot dərəcələrini aşağı sala bilər. O xatırladıb ki, dünya iqtisadiyyatı uzun müddət aşağı faizlərin mövcud olacağı tsiklə qədəm qoyur. Aşağı faizlər və yüksək likvidlik isə qızılın qiymətinin artmasını qaçılmaz edir.

Nəticə etibarı ilə hazırda dünyada qızılın qiyməti sürətlə artmaqdadır. Mütəxəssislər onu da qeyd edirlər ki, qızılın unsiyasının qiyməti 1500 dolları keçərsə, qiymət artımı 2000 dollara kimi davam edə bilər. Artıq İsveçrənin UBS bankı da 2016-cı il üzrə qızıl qiyməti üçün proqnozunu 1200 dollardan 1400 dollara yüksəldib. Qızılın qiymətinə təsir göstərən faktorlara gəldikdə, rəylərə görə, investorların öz vəsaitlərini qızılla saxlamaq niyyətləri buna təsir edir. Yəni investorların qızıla vəsait yönəltməsi onun bahalaşmasına yol açıb. Bütün bunlar isə, qeyd olunduğu kimi, Azərbaycana da təsirsiz ötüşməyəcək. Ekspertlər bildirir ki, baş verən bahalaşma tendensiyası qiymətli metal sahəsi üzrə Azərbaycanda gəlirlərin çoxalması ilə nəticələnəcək. Lakin təbii ki, qızılın qiymətində bahalaşma halları müşahidə olunursa, belə vəziyyət ondan hazırlanan məhsulun, xüsusən də daş-qaşın qiymətlərinin bahalaşmasında özünü göstərir. Bu hal isə heç də əhalinin maraqları çərçivəsində deyil. Amma faktdır ki, dünya bazarında qızılın bahalaşması Azərbaycanda əsasən zinət əşyalarının qiymətinə təsir edəcək. Çünki Azərbaycan, bir qayda olaraq, qızılı idxal edən ölkədir. Bu baxımdan dünya bazarında bahalaşma Azərbaycanda qızıl-zinət əşyalarının qiymət artımına gətirib çıxaracaq və bu hal bazarlarda özünü tezliklə büruzə verəcək.

Digər tərəfdən, yaxın günlərdə toy mövsümünü yenidən başlaması da qızılın qiymətini artıran amillər sırasında yer alır. Çünki məhz bu mövsümdə qızıla tələb sürətlə artır və bu da mütləq şəkildə qiymətlərə təsirini göstərir.