"Tax Free" Azərbaycana çoxlu valyuta gəlişinin yolunu açdı...

Tarix: 25.06.2016 / 01:03
Bölmə: İqtisadiyyat

Azərbaycana turizm axınını stimullaşdıracaq "Tax Free" sisteminin tətbiqi istiqamətində daha bir mühüm addım atılıb. Belə ki, bu xüsusda Vergilər Məcəlləsinə dəyişiklik edilməsilə bağlı qanun layihəsi Milli Məclisdə təsdiq edilib. Bununla əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin Azərbaycan ərazisində alınmış, istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan mallara görə ödədikləri əlavə dəyər vergisinin (ƏDV) geri qaytarılması mümkün olacaq.

Azərbaycan vətəndaşları, ölkə ərazisində müvəqqəti və ya daimi yaşamaq üçün icazə verilən, haqqı ödənilən əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmaq üçün iş icazəsi verilən əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər, bilavasitə xidməti vəzifələrini icra edən hava nəqliyyatının heyət üzvü olan şəxslər, yaşı 14-dən aşağı olan şəxslər "Tax Free"dən istifadə edə bilməz.

Dəyişikliyə əsasən, "Tax Free" ilə bağlı vergi ödəyicisinə ƏDV-nin qaytarılması şərtilə satışı həyata keçirmək üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi formada ərizə ilə vergi orqanlarına müraciət etmək hüququ verilir. Müvafiq olaraq vergi orqanlarının vəzifələri sırasına isə ƏDV-nin qaytarılması şərtilə satışı həyata keçirmək üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi qaydada vergi ödəyicilərinin qeydiyyatını aparmaq, satıcı kimi qeydiyyata alınmış vergi ödəyicilərinin müraciəti əsasında onları müvafiq proqram təminatı və texniki avadanlıqlarla təchiz etmək, ƏDV-nin qaytarılması sisteminin təşkili ilə bağlı müəyyən edilmiş gömrük-sərhəd buraxılış məntəqələrində zəruri infrastrukturun yaradılmasını təmin etmək əlavə edilib.

Qeyd edək ki, Vergi Məcəlləsinə edilən bu dəyişikliklər Azərbaycana xarici turistləri cəlb etmək və onların ölkə ərazisində mal və məhsulun alışını təşviq etmək məqsədi daşıyır. "Tax Free"nin tətbiqi Azərbaycanda əmtəə dövriyyəsinin artmasına kömək edəcək. Vergilər Nazirliyindən isə bildirilib ki, "Tax Free" sistemi artıq 70-dən artıq mağazada, o cümlədən Heydər Əliyev adına Beynəlxalq Hava Limanında test rejimində işə salınıb və xarici vətəndaşlar bu xidmətdən yararlana bilər. Ölkənin digər hava limanlarının da bu sistemə qoşulması istiqamətində işlər aparılır.

Qeyd edək ki, ilk "Tax free" İsveçdə yaranıb və hazırda Avropa İttifaqının, demək olar ki, bütün ölkələrində və onun hüdudlarından kənarda olan təxminən 20 dövlətdə mövcuddur. ƏDV-nin qaytarılması şərtləri müxtəlif ölkələrdə dərəcələr və mal kateqoriyalarına görə həyata keçirilir. Hər bir ölkə verginin hansı mala görə hansı həcmdə qaytarılmasını özü müəyyənləşdirir. Bu xidmət yalnız xarici vətəndaşlar üçün nəzərdə tutulub. Dövlətdən asılı olaraq ƏDV-nin məbləği 7-20 faiz arasında dəyişir. Hər bir turist getdiyi ölkədə bu sistemin tətbiq edildiyini və onun minimal qayıdış məbləğinin nə qədər olduğunu öyrənməlidir. Məsələn, Avstriyada ƏDV-nin qaytarılması üçün alınan malın minimum məbləği 75 avro olmalıdır. Bu zaman ƏDV 10-20 faiz olacaq. Belçikada minimum məbləğ 125 avro, ƏDV isə 21 faiz təşkil edəcək.

ƏDV-nin qaytarılması üçün istənilən ticarət məntəqəsində deyil, "Tax Free" sistemi ilə işləyən və üzərində "Tax Free Shopping" loqotipi olan mağazada alış-veriş həyata keçirilməlidir. Xarici ölkələrə üz tutan vətəndaşlarımız da "Tax free" sistemindən geniş istifadə edirlər. Azərbaycanlılar Türkiyədə "Tax free" sistemi üzrə alış-veriş edən xaricilər arasında 3-cü yerdədir. Türkiyədə vergisiz alış-verişdə ən çox pulu isə iranlılar və ərəblər xərcləyir. Onların "Tax free"də payları müvafiq olaraq 13 və 12 faiz təşkil edir.

Onu da qeyd edək ki, bu sistemin tətbiq edilməsi ölkəyə xarici valyuta cəlb etmək alətlərindən biridir və bu sistem turistin ölkədə daha çox xarici valyuta xərcləməsinə hesablanıb. Ekspertlər bu fonda qeyd edir ki, barəsində bəhs edilən sistem Azərbaycana xarici valyuta cəlb etmək üçün mühüm alətlərdən biridir. Turistlərin özü üçün də sistem maraqlıdır.

Məsələn, hansısa əcnəbi Azərbaycanda 1000 dollar dəyərində alış-veriş edir və 1000 dollar dəyərində alış-veriş etdiyinə görə 180 dollar ƏDV ödəyir. Yeni sistemə əsasən, turist 180 dolları ölkəni tərk etməzdən öncə hava limanları, dəmir yolu vağzallarından geri alacaq. Bu da turistlərin Azərbaycanda daha çox pul xərcləməsinə səbəb olacaq.