Azərbaycan dünya "Tax Free" sistemində ilk addımını atdı...

Tarix: 18.06.2016 / 01:42
Bölmə: İqtisadiyyat

Son dövrlərdə həyata keçirilən məqsədyönlü tədbirlər nəticəsində Azərbaycana gələn turistlərin sayında ciddi artım müşahidə olunur. Proqnozlara görə, bu yay və daha sonrakı dövrdə turistlərin sayında daha çox artım müşahidə olunacaq. Bu arada ölkəyə turist axınını çoxaldacaq daha bir mühüm addım atılmaqdadır. Belə ki, xarici vətəndaşlar ödədikləri ƏDV-ni geri ala biləcəklər.

Buna səbəb odur ki, Vergilər Nazirliyi ölkə ərazisində ilk dəfə "Tax Free" vergi sisteminin tətbiqinə başlayıb. Yeni sistemin tətbiqindən sonra ölkəmizə səfər etmiş xarici vətəndaşların Azərbaycandan aldıqları istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan mallara görə ödənilmiş əlavə dəyər vergisi (ƏDV) geri qaytarılacaq.

Beləliklə, "Tax Free" sisteminə qatılan ticarət obyektindən alış-veriş edən əcnəbilər ödədikləri ƏDV məbləğini ölkəni tərk etdikləri zaman hava limanında geri ala biləcəklər. Azərbaycan vətəndaşları, ölkə ərazisində müvəqqəti və ya daimi yaşamaq üçün icazə verilən, haqqı ödənilən əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmaq üçün iş icazəsi verilən əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər, bilavasitə xidməti vəzifələrini icra edən hava nəqliyyatının heyət üzvü olan şəxslər, yaşı 14-dən aşağı olan şəxslər "Tax Free"dən istifadə edə bilməzlər. Bundan başqa, aksizli mallar, ərzaq malları, dərman preparatları və tibbi ləvazimatlar, ölkənin mədəni-tarixi sərvəti hesab edilən, mədəni irsin qorunması üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən mallara "Tax Free" tətbiq olunmur. "Tax Free" imkanından istifadə etmək üçün həmin şəxsin elektron vergi hesab-fakturası üzrə aldığı malın dəyəri ƏDV ilə birlikdə 300 manatdan az olmamalıdır.

Onu da bildirək ki, "Tax Free" sistemi əsasən ticarət və xidmət sektorunda tətbiq edilir. Dünyanın əksər ölkələrində tətbiq edilən "Tax Free" sistemi turist cəlbi baxımından böyük üstünlüklərə malikdir. Qeyd edək ki, bu sistemdə ƏDV-nin qaytarılması prosesi malın mağazada alınmasından başlayır. Turistlər ölkə vətəndaşı kimi vergi ödəyərək çekləri əldə edirlər. Burada alıcı üçün gömrük bəyannaməsi tərtib edilir. Bu sənəd verginin qaytarılması üçün əsas sənəddir. Verginin qaytarılmasının rəsmiləşdirilməsi isə sərhəddə gömrükdə həyata keçirilir. Qaytarılan vergi müştərinin plastik kartına köçürülə və ya çek formasında onun elektron poçtuna göndərilə bilər. Pulun qaytarılması prosesi 3 ayadək davam edə bilər. Xidməti göstərən şirkətin saytında müştəri onun ƏDV-ni qaytarması ilə bağlı müraciətinin necə yerinə yetirildiyini izləyə də bilər. "Tax Free" layihəsində təkcə mağazalar yox, ödəmə terminalları da iştirak edə bilər.

Dünya praktikasında "Tax Free" xidmətini müəyyən şirkətlər təqdim edir ki, verginin 1-2%-i xidməti göstərən təşkilata çatır, ƏDV-nin qalan hissəsi isə turistə qaytarılır. Bir məqamı da qeyd edək ki, "Tax Free"də müəyyən limitlər də qoyulur, məsələn, Rusiyada ƏDV-nin rəsmiləşdirilməsi üçün minimum alqı-satqı məbləği 300 dollar, Kanadada isə 50 dollar təşkil etməlidir. Azərbaycanda adıçəkilən sistemin tətbiqi fonunda bu göstərici, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, 300 manatdır.

Sistemin tətbiqi isə turist axınını artırır, həmçinin, gələn turistə daha çox alış-veriş etməyə stimul yaradır. Müxtəlif ölkələrin təcrübəsi göstərir ki, "Tax Free" xidmətinin tətbiqi turistlərin xərclərinin ölkə daxilində 50 faizə qədər artmasına səbəb olur.

Bəzi ölkələr "Tax Free" xidmətinin tətbiqi ilə daha çox turist cəlbi üçün əlavə addımlar da atır. Məsələn, bir müddət əvvəl Yaponiya "Tax Free" sisteminin tətbiq sahəsini genişləndirib. Həmin vaxta qədər əlavə dəyər vergisinin qaytarılması sistemi yalnız məişət texnikası, elektronika və geyim əşyalarına tətbiq olunurdu. Artıq bu siyahıya alkoqollu içkilər, siqaretlər, kosmetika, içki məhsulları və digər əmtəələr daxil edilib. İyunun 1-dən Avropa İttifaqı ölkələri vətəndaşı olmayan şəxslərin isə Polşada etdikləri alış-veriş üçün "Tax Free" məbləği artırılıb. Yeni qaydaya əsasən, artıq Polşada alış-veriş zamanı ödənilən ƏDV-nin sənaye malları üçün 23 faiz, ərzaq malları üçün isə 7 faizinin qaytarılması mümkündür. Bu qaydadan faydalanmaq üçün alış-veriş məbləğinin 78 dollardan az olmaması şərtdir. Beləliklə, "Tax Free" sistemi dünyada sürətlə genişlənir. Azərbaycanda da qeyd olunan istiqamətdə atılan addımlar ölkəyə turist axınını əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

Tarix: 20.10.2026 / 22:07

Taxıl bazarında kəskin təzad: kəndlilər buğda əkinindən imtina edir...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...