Azərbaycanın 7 milyarddan çox xarici borcunun 17 faizi...

Tarix: 17.06.2016 / 02:38
Bölmə: İqtisadiyyat

Vahid Əhmədov: "Əsas məsələ odur ki, alınan bu vəsait lazımi istiqamətdə xərclənsin, vaxtında da qaytarılsın"

"Bu da ümumi dünyada gedən proseslə bağlıdır"

Müxtəlif ölkələrdə yaşanan iqtisadi çətinliyin əsas səbəblərindən biri də onların xarici borclarının miqdarıdır. Bəzi ölkələrin xarici borcunun ümumdaxili məhsulun həcmindən çox olması onların iqtisadi sahədə daha böyük problemlərlə üzləşməsinə səbəb olub.

Ümumiyyətlə, qlobal maliyyə böhranı göstərir ki, əksər dövlətlər öz hesabına yox, xarici borclar hesabına yaşayır. Bu dövlətlər hətta sosial proqramları da borcun götürülməsi hesabına icra edir. Bu isə həmin ölkələr üçün gələcəkdə daha ciddi problemlər vəd edir. Azərbaycanda isə bununla bağlı vəziyyət təhlükəli həddə deyil. Yəni bir sıra ölkələrlə müqayisədə Azərbaycan əlverişli vəziyyətdədir.

Bu günlərdə açıqlanan Azərbaycanın xarici dövlət borcu bu qənaətə gəlməyə əsas verir. Maliyyə Nazirliyindən verilən məlumata görə, 1 aprel tarixinə olan borc 7,448.7 milyon ABŞ dollarıdır (11,486.6 milyon manat). Xarici dövlət borcunun ümumdaxili məhsula (ÜDM) olan nisbəti 21.0 faiz təşkil edib. Borca hökumətin birbaşa öhdəlikləri və dövlət zəmanətilə cəlb edilmiş kreditlər üzrə şərti öhdəliklər daxil edilib.

Xarici dövlət borcunun 82.3%-i əsasən Dünya Bankı, Asiya İnkişaf Bankı, İslam İnkişaf Bankı, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı, Yaponiya Beynəlxalq Əməkdaşlıq Agentliyi və digər beynəlxalq maliyyə qurumlarından ölkədə müxtəlif layihələrin maliyyələşməsinə və 17.7%-i beynəlxalq maliyyə bazarlarında yerləşdirilmiş qiymətli kağızlar vasitəsilə cəlb edilib.

Sözügedən məsələni şərh edən iqtisadçı, millət vəkili Vahid Əhmədovun fikrincə, dövlət zəmanəti ilə alınan borclar həmişə hökumətin, xüsusən Maliyyə Nazirliyinin nəzarəti altında olan, eləcə də hər zaman hökuməti narahat edən problemdir: "Çünki dövlət zəmanəti ilə alınan xarici borclar həmin şirkət tərəfindən qaytarıla bilmirsə, dövlət tərəfindən mütləq qaytarılmalıdır. Bu problem hər zaman müzakirə olunur, gündəmə gətirilir. Ancaq mən burada qeyri-adi heç nə görmürəm. Əsas məsələ odur ki, alınan bu vəsait lazımi istiqamətdə xərclənsin, vaxtında da qaytarılsın. Dövlət tərəfindən, yoxsa həmin şirkətlər tərəfindən qaytarılması isə artıq məsələnin ikinci hissəsidir. Alınan kreditlərin dərhal geri dönüşünü təmin etmək bir çox hallarda mümkün olmur. Elə sahələr var ki, kredit götürüb yatırım edirsən, ancaq həmin layihə 5 ildən sonra gəlir gətirəcək. Tutaq ki, biz Bakı-Qars dəmir yolu çəkirik. Ondan bu dəqiqə gəlir götürmək mümkün deyil. Hazırda TANAP və TAP layihələrinə vəsait xərcləyirik. Lakin ondan da tezliklə gəlir götürə bilməyəcəyik. Bakı-Qars dəmir yolundan hardasa 2017-ci ilin ortalarında gəlir götürə bilərik, TANAP və TAP layihələrindən isə təxminən 2019-cu ildə gəlir götürmək mümkün olacaq. Amma elə layihələr də var ki, kredit götürüb yatırım edirsən, dərhal gəlir gətirir. Ona görə də xarici maliyyə qurumları kredit verərkən çox zaman dövlət zəmanəti istəyir.

Hətta deyirlər ki, həmin layihəni parlament təsdiq etsin. Bu daha dəqiq zəmanət verilməsi üçün tələb olunan şərtdir. Son vaxtlar bu borclarla əlaqədar Azərbaycanda müəyyən qədər vəsait artımı var. Bu da ümumi dünyada gedən proseslə bağlıdır. Amerika Birləşmiş Ştatlarının da bu dəqiqə büdcəsinə bərabər xarici borcu var".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

Tarix: 06.07.2026 / 15:08

Ermənistan Rusiya qazını Avropa qiymətinə alacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 14:06

Rusiya dronla Ukraynada SOCAR-ın yanacaqdoldurma məntəqəsini vurdu...

Tarix: 05.07.2026 / 19:40

"Yeni dəmir yolu Türkiyə, Ermənistan və Azərbaycan arasında nəqliyyat əlaqələrini gücləndirəcək" - Uraloğlu

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Rəqəmsal İnkişaf Şurası ilə süni zəka və kibertəhlükəsizliyin yüksəliş yoluna çıxdıq...