Rusiyanın Azərbaycan pomidoru ilə bağlı gedişləri daha çox ruslara zərər vurur

Tarix: 10.06.2016 / 02:16
Bölmə: İqtisadiyyat

Azərbaycan fermerləri üçün Rusiya mühüm ənənəvi bazarlardan hesab olunur və son dövrlərdə ölkəmizdən cənub istiqamətində ixrac həcmi aqrar sahə üzrə əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Rusiyanın Qərb ölkələrinə, eləcə də qardaş Türkiyəyə iqtisadi embarqolar tətbiq etməsi fonunda Azərbaycan aqrar məhsullarına bu ölkədə tələb daha da artıb.

Ümumiyyətlə, Rusiyanın bir sıra ölkələrdən kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsulları idxalını qadağan etməsi Azərbaycan fermerlərinə yeni imkanlar yaratdı və onlar bu fürsəti düzgün dəyərləndirib ixracatı artıra bildilər. Bu çətin olmadı, çünki Rusiya Azərbaycan üçün ənənəvi bazardır. Manatın devalvasiyası da ixracata müəyyən stimul qatdı.

Onu da qeyd edək ki, Azərbaycan fermerləri Rusiya bazarlarına hər zaman yüksək keyfiyyətli məhsul göndərməyə çalışıblar və bunun nəticəsidir ki, həmin məhsullara böyük tələb də yaranmaqdadır. Amma son dövrlər Rusiya Azərbaycandan aqrar məhsulların idxalına müəyyən problemlər yaratmağa başlayıb. Artıq Azərbaycandan gedən kənd təsərrüfatı malları, əsasən də pomidor yüklənmiş bir neçə vaqon Rusiyadan Azərbaycana qaytarılıb. Buna səbəb qonşu ölkənin Azərbaycan məhsullarının Türkiyə və digər ölkələrdə qablaşdırılmasına dair narazılığıdır. Halbuki, Azərbaycan-Rusiya sərhədindəki Yalama dəmiryolu stansiyasında vaqonların açılması prosesində iştirak edən Azərbaycan Gömrük Komitəsinin əməkdaşları Rusiya tərəfinin bu iddialarının tamamilə əsassız olduğunu bildirib. O da məlum olub ki, Rusiyanın geri qaytardığı pomidorlar Şəmkir istixanalarında yetişdirilmiş yerli məhsullardır, qablaşdırma da Azərbaycanda aparılıb. Aparılan araşdırmalar bir daha göstərib ki, pomidorlar Göyçay, Şəmkir və Azərbaycanın müxtəlif rayonlarında yetişdirilir, qablaşdırılır və buradan Rusiya Federasiyasına göndərilir.

Fermerlərin məlumatına görə, indiyədək 1000 tona yaxın Azərbaycan məhsulu xarab edilərək qonşu dövlətdən ölkəmizə qaytarılıb.

Xatırladaq ki, Rusiya Baytarlıq və Fitosanitar Nəzarəti üzrə Federal Xidmətinin ("Rosselxoznadzor") əməkdaşları bu il iki dəfə - mart və aprel aylarında Azərbaycanda səfərdə olublar. Səfərdə əsas məqsəd Türkiyə kənd təsərrüfatı məhsullarının Rusiyaya ixracına qoyulan qadağadan sonra Türkiyə mənşəli məhsulların Azərbaycan məhsulu adı altında qonşu ölkəyə ixrac olunub-olunmadığını müəyyənləşdirmək və qarşısını almaqdır.

Nümayəndə heyəti Bakıətrafı kəndlərdə, eyni zamanda bölgələrdə yaradılan istixanalara gedərək, xarici dövlətlərə ixrac üçün nəzərdə tutulan tərəvəz məhsulları, əsasən də pomidor sortlarının yetişdirilmə texnologiyası, qablaşdırılması və yüklənməsi ilə yaxından tanış olublar. Burada bir daha bəlli olub ki, Azərbaycandan Rusiyaya gedən məhsullar sırf yerli mallardır və Azərbaycanda da qablaşdırılır.

Onu da xatırladaq ki, "Rosselxoznadzor" Rusiyaya bitkiçilik məhsullarının ixrac edilməsi üçün yeni tələblər irəli sürüb. Bu tələblərə görə, bitkiçilik məhsulları istehsal edən istixana və təsərrüfatlar haqqında məlumatlar Rusiyaya təqdim edilməlidir, Rusiyaya bitkiçilik məhsulları hər bir istehsalçıya məxsus qablaşdırma materialında - taralarda göndərilməli və qablaşdırma materialları Gömrük İttifaqının tələblərinə uyğun markalanmalıdır, eyni zamanda bitkiçilik məhsullarına verilən fitosanitar sertifikatlarda istehsalçının adı və ünvanı qeyd edilməlidir. Bu tələblərə də əməl edilir. Amma son günlər Rusiyaya aparılan tərəvəz məhsullarının geri qaytarılması onu göstərir ki, şimal qonşumuz hələ də ölkəmizə inanmır. Halbuki, Azərbaycan bütün sənədləşmələrə lazımi qaydada əməl edir. Hesab olunur ki, Rusiya Azərbaycandan idxalı azaltmaqla daha çox özünə zərər etmiş olacaq. Çünki, əvvəla, Rusiya bazarlarında Azərbaycan mallarına tələb böyükdür, ikinci bir tərəfdən, bu məhsulların azalması Rusiya bazarlarında qiyməti qaldıran növbəti faktora çevriləcək. Hər halda, Moskva bunu mütləq diqqətə almalıdır. İndilikdə isə ənənəvi Rusiya bazarında yaranmış əlverişli imkanlardan bəhrələnmək üçün Azərbaycan dövləti bu ölkəyə bütün kənd təsərrüfatı məhsulları üzrə ixracın həcminin ciddi şəkildə artırılması istiqamətində məqsədyönlü tədbirlər həyata keçirir. Bu vəziyyət rusiyalı istehlakçıları razı salır. Amma Moskvanın son addımları vəziyyəti çətinləşdirir.

Onu da xatırladaq ki, Türkiyədən Rusiyaya bitki və digər məhsulların ixracına 2016-cı il yanvarın 1-dən qadağa qoyulub.

İki ölkə arasında münasibətlərin kəskinləşməsinə səbəb isə ötən ilin noyabr ayında Türkiyənin Rusiyaya məxsus"Su-24" hərbi təyyarəsini vurması olub. Bundan sonra Azərbaycandan və digər MDB ölkələrindən Rusiyaya aqrar məhsulların ixracı artıb.