ABŞ-da gözlənilən dollar iflasının Azərbaycana birbaşa ziyanı dəyə bilər

Tarix: 09.06.2016 / 00:05
Bölmə: İqtisadiyyat

Alınan qiymətli kağızlarımız və dollar ehtiyatımız üçün böyük təhlükə yaranır

Son bir neçə gündə dünya bazarlarında qızıl və avronun dollara nisbətdə sürətlə bahalaşması müşahidə olunmaqdadır. Ekspertlər ABŞ-dakı iqtisadi vəziyyəti nəzərə alaraq bu prosesin davamlı ola biləcəyini istisna etmir. Söhbət ABŞ iqtisadiyyatının üzləşdiyi resessiya təhlükəsindən gedir. Bu proses bəzi parametrlər baxımından əksər dünya ölkələri, o cümlədən Azərbaycan üçün də çox maraqlıdır.

Əvvəla, belə vəziyyət ABŞ-da qiymətli kağızlar alan dövlətlər, eləcə də Azərbaycan üçün məqbul deyil. Bu halda ABŞ-da alınan qiymətli kağızlar əhəmiyyətli dərəcədə dəyər itirmiş olur. İkinci bir tərəfdən, ABŞ iqtisadiyyatı durğunluq dövrünə qədəm qoyarsa, bu, dolların digər valyutalara nisbətdə, o cümlədən manatla müqayisədə kəskin ucuzlaşmasına rəvac vermək iqtidarındadır. Proseslər isə elə bu istiqamətdə də getməkdədir. Çünki ABŞ iqtisadiyyatının inkişafı yavaşlama mərhələsinə daxil olub və ölkənin fond birjalarının kəskin azalması milli və qlobal iqtisadiyyatı tənəzzülə apara bilər.

"The Financial Times"ın yazdığına görə, bunu "Zero Hedge" maliyyə portalının analitiki Maykl Snayder də təsdiq edib. Analitiklər ABŞ-ın son iqtisadi statistikası əsasında qeyd edirlər ki, ölkənin iqtisadi inkişaf tempi 2016-2017-ci illərdə proqnozlardan aşağı olacaq. Keçən həftə açıqlanan iş yerlərinin sayının gözlənilən 160 min əvəzində 38 min olması ABŞ iqtisadiyyatının perspektivlərini neqativ istiqamətə çevirib. Həmçinin bu, 2010-cu ildən etibarən ən aşağı göstərici olub. ABŞ statistikası ölkədə daimi iş yerləri axtaran amerikalıların sayının artdığını göstərir. Analitiklər ABŞ iqtisadiyyatı üçün əmək məhsuldarlığı göstəricisinin yaxın zamanlarda son 30 ildə ilk dəfə azalma ehtimalı olduğunu bildirir. "Financial Times" qəzeti "Conference Board" araşdırma şirkəti analitiklərinin hesabatına istinadən xəbər verir ki, əmək məhsuldarlığı 2016-cı il yekununda 0,2% azala bilər. Xatırladaq ki, 2015-ci ildə bu göstərici 0,3% artım göstərib. "Conference Board"ın baş analitiki Bart van Arkın sözlərinə görə, müşahidəçilər hələ keçən il ABŞ-ın məhsuldarlıq böhranına daxil olduğunu düşünürdülər: "Bu il haqlı olduğumuzu gördük".

ABŞ iqtisadiyyatının bu il OECD və "Fitch" beynəlxalq reytinq agentliyinin proqnozlarına görə 1,8% artması gözlənir. Bu təşkilatların bundan əvvəlki proqnozları müvafiq olaraq 2% və 2,1% olub. Proqnozlar reallaşarsa, ABŞ iqtisadiyyatı 2011-ci ildən etibarən ilk dəfə 2%-dən az artım göstərəcək. ABŞ iqtisadiyyatının zəifləməsinin əsas səbəblərindən biri kimi isə neft-qaz qiymətlərinin azalması nəticəsində sektordakı şirkətlərin investisiyalarını azaltması və işçiləri ixtisar etməsi göstərilir. "Zero Hedge"in analitikləri hesab edirlər ki, digər əsas amil korporasiyaların satışı və gəlirlərinin ardıcıl bir neçə rüb azalması ilə bağlıdır.

Bu durum əksər dünya ölkələrinin maraqla izlədiyi dolların kursuna da təsirsiz ötüşmür. "Bloomberg" yazır ki, ABŞ Federal Ehtiyatlar Sistemi (FES) iyunun ortalarında da, gözləntilərin əksinə olaraq, faiz dərəcələrini artırmayacaq. Federal Ehtiyatlar Sisteminin direktoru Canet Yellen Filadelfiyada keçirdiyi mətbuat konfransında bəyan edib ki, uçot dərəcəsi tədricən artırılmalıdır. Yellenin sözlərinə görə, FES 2-3 il ərzində inflyasiyanın hədəf olaraq 2%-ə çatacağını proqnozlaşdırıb. O, qlobal maliyyə bazarlarının və dünya iqtisadi aktivliyinin risq təşkil etdiyini vurğulayaraq, ehtiyatlı davranacaqlarını bir daha xatırladıb. "Bloomberg" yazır ki, Yellen dəqiq tarix açıqlamayıb və ümumiyyətlə, bu il ərzində faizlərin artırılması gözlənilmir. FES-in rəhbərliyində təmsil olunan Lael Brainard də ehtiyatlı siyasətin tərəfdarıdır. Onun sözlərinə görə, zəif qlobal iqtisadi artım sonunda FES-in hər hansı bir hərəkətinə bazarlar dərhal reaksiya verəcək. Rainard əlavə edib ki, qlobal artımın az olması FES-in görəcəyi tədbirlərin sürətinə və həcminə mənfi təsir edir. Hesab olunur ki, ABŞ-da artmayan inflyasiya, qlobal iqtisadiyyata dair qayğılar, Çin iqtisadiyyatının ləngiməsi FES-in faiz qərarını bu dəfə də təxirə salmasına səbəb ola bilər.

Bu fonda ekspertlər FES-in faiz artırmamaq üçün çox səbəbinin olmadığı barədə həmfikirdir. Qlobal iqtisadi artımın gözləniləndən yavaş olması isə uçot dərəcəsinin artırılmamasının əsas səbəblərindən biridir. Bütün bunlar, həm də ABŞ-da müşahidə olunan iqtisadi durğunluq dolları daha sürətlə dəyərdən sala bilər.

Nahid SALAYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

Tarix: 20.10.2026 / 22:07

Taxıl bazarında kəskin təzad: kəndlilər buğda əkinindən imtina edir...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...