Azərbaycan turizmi: mövcud vəziyyət və perspektiv imkanların dəyərləndirilməsi zərurəti

Tarix: 07.06.2016 / 01:41
Bölmə: İqtisadiyyat

İstirahətin ən geniş yayılmış növlərindən biri turizmdir. Turizm istirahət, din, müalicə, iş məqsədləri üçün qısa müddətə səyahətdir. Xüsusilə II Dünya Müharibəsindən və texnologiyanın inkişafından sonra dünyada turizm geniş vüsət alıb. Qloballaşan dünyada turizm insanların həyatının bir hissəsi olmağa başlayıb. Azərbaycanda turizm qədim tarixə malikdir. Qədim ticarət yolları, tranzit layihələr Azərbaycanın tanınmasına imkan yaradıb.

Lakin Azərbaycanda turizmin əsas inkişaf dövrü müstəqillikdən sonraya təsadüf edir. Dövlət tərəfindən bu sahə prioritet seçilib, onun inkişafı məqsədilə dövlət proqramları həyata keçirilib. Bunların nəticəsi olaraq ölkənin turizm sahəsinə yerli və xarici investisiyaların axını başladı.

Məlumat üçün bildirək ki, ölkə başçısı İlham Əliyev Nazirlər Kabinetinin 2015-ci ilin sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunan iclasında ölkədə turizmin inkişafının vacibliyini bir daha diqqətə çatdırıb. O qeyd edib ki, dünyada ən əlverişli biznes vasitələrindən sayılan bu sektorun genişləndirilməsi üçün Azərbaycan böyük perspektivlərə malikdir.

Ölkəmizin təbii zənginliyi də turizm biznesinin daim genişlənməsinə, Azərbaycanın turistik bölgəyə çevrilməsinə əlverişli imkanlar yaradır.

Hətta ölkə başçısı İ.Əliyev bir neçə ay öncə Azərbaycandakı Amerika Ticarət Palatasının nümayəndə heyəti ilə keçirdiyi görüşdə ölkədə turizm sənayesinin yaradılmalı olduğunu da dilə gətirib. Prezidentin sözlərinə görə, şirkətlər bu işdə bizə yardım edə bilər: "Bu sahəyə fəal şəkildə sərmayələr yatırırıq. Biz turizm sənayesini yaratmalıyıq. Bu bizdə yoxdur. Turizmin, əgər belə demək olarsa, əlavə həcmini təmin etmək üçün müəyyən addımlar atılıb, lakin turizm sənayesi mövcud deyil. Biz bunu etməliyik. Hazırda dünyada tanınan otellər ölkəmizdə var".

Bildirək ki, son bir neçə ildə Azərbaycanda turizm sektorunun inkişafı üçün müəyyən addımlar atılıb. Bu məqsədlə yeni otellər, istirahət mərkəzləri tikilib, xarici turistlərin ölkəyə cəlb edilməsi üçün viza rejimi sadələşdirilir, həmçinin, forumlar, sammitlər və idman oyunları keçirilir. Ölkəmizdə keçirilən müxtəlif beynəlxalq səviyyəli tədbirlər və idman oyunları turistlərin Azərbaycana marağını daha da artırır.

Turizm sahəsində biznes mühitinin sadələşdirilməsi

Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin İnformasiya və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri Vüqar Şıxməmmədov bizimlə söhbətində bildirdi ki, Azərbaycana turistlərin cəlb olunması baxımından prioritet ölkələr müəyyən olunub, dövlət tərəfindən bu ölkələrdən gələn turistlərin daha rahat, daha sadə viza əldə etməsi üçün hava limanında vizaların verilməsi prosesinə start verilib: "Bir sıra ölkələr üçün sadələşdirilmiş viza tətbiq olunmağa başlayıb. Azərbaycanda istər yay, istərsə də qış turizminin inkişafı üçün atılan addımlar ölkəmizə marağı daha da artırır".

Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, Prezident İ.Əliyev ölkəmizin turizm sektorunun inkişafı üçün yerli və xarici sərmayəçilərin cəlb olunması, viza rejiminin sadələşdirilməsi, bölgələrimizin beynəlxalq turizm regionuna çevrilməsi üçün müvafiq işlərin görülməsini mühüm vəzifə kimi qarşıya qoyub. Son illər turizm sahəsində bir sıra infrastruktur layihələri həyata keçirilir. Ümumilikdə, bu sahəyə sahibkarların artan marağının nəticəsidir ki, həm Bakı şəhərində, həm də regionlarda müxtəlif kateqoriyalar üzrə mehmanxanalar tikilib istifadəyə verilir. Turizm sahəsində biznes mühitinin sadələşdirilməsi sahibkarların stimullaşdırılması baxımından mühüm rol oynayır: "Dövlət tərəfindən bu istiqamətdə də davamlı iş aparılır. Buna misal olaraq dövlət və investorlar tərəfindən ilkin bazaları yaradılan "Şahdağ" Turizm Mərkəzi və Qəbələdə "Tufandağ" Qış-Yay İstirahət Kompleksini göstərmək olar. Təkcə "Şahdağ" Turizm Mərkəzinə 120 mindən çox turistin gəlməsi gözlənir. İstirahət mərkəzində bayram günlərində dincələn turistlərin sayı isə 13 mini keçib. Bu günlərdə Azərbaycanda keçiriləcək "Formula 1" Avropa Qran-Pri yarışları da turist axınına səbəb olacaq. Ümumiyyətlə, son bir il ərzində Azərbaycan 2,5 milyon turist qəbul edib".

Turizm obyektləri vergidən azad olunarsa...

Azərbaycan Turizm Assosiasiyasının (AzTA) prezidenti Nahid Bağırov ilin ötən dövrü ərzində bu sahədə görülən işlər və turizm şirkətlərinin qarşılaşdığı problemlərdən söz açdı. O bizimlə söhbətində bildirdi ki, turizm obyektləri vergidən azad olunarsa, bu, turizmin inkişafına böyük dəstək olar. Turizm obyektlərinin vergidən azad olunması Azərbaycanın regionda bu sahədə üstünlüyünü artırmış olacaq: "Bu məsələ qanunvericilikdə öz təsdiqini taparsa, Azərbaycan turizmi Cənubi Qafqazda rəqabətdə qalib gələr. Çünki turizm obyektlərindən alınan vergi ləğv edilərsə, bu, Azərbaycanda olan hotellərin qiymətinin ucuzlaşmasına səbəb olacaq. Həmçinin bu addım hotel seçimlərinin artmasına da gətirib çıxaracaq. Hotellərin qiymətinin ucuz olması isə imkan verəcək ki, ölkəyə gələn turistlərin sayı artsın. Belə ki, regiona gəlməzdən əvvəl turist burada olan mövcud hotellərin qiymətinə fikir verir. Təbii ki, onun üçün hər şeydən əvvəl qalacağı hotelin qiymətinin əlverişli olması vacibdir. Türkiyə turizminin inkişafına təkan olan ən böyük amillərdən biri də turizm obyektlərinin vergidən azad edilməsi olub. Bunun üçün bizim kifayət qədər geniş potensialımız var. Bu gün ölkəyə kifayət qədər turist gəlir. Bu isə bir daha onu sübut edir ki, bu məsələnin reallaşması aktual məsələlərdən biridir".

AzTA sədri onu da əlavə etdi ki, Azərbaycanda turizm sahəsində mövsümiliyin aradan qaldırılması üçün bütün turizm növləri inkişaf etdirilməlidir: "Azərbaycanda ilboyu turizm mövsümünün olması üçün imkanlar var. Hazırda Azərbaycanda turizm mövsümü əsasən yay və qış aylarında olur. Azərbaycanın təbii iqlimi, coğrafi mövqeyi turizm növlərinin bütün il ərzində fəaliyyət göstərməsinə şərait yaradır".

N.Bağırov onu da qeyd etdi ki, son illər Azərbaycanda turizmin yeni növləri inkişaf edib. Bunlar əsasən sağlamlıq, eyni zamanda qış turizminə aid növlərdir.

Turizm sənayesi yaradılmalıdır

Turizm şirkətlərindən birinin meneceri Gülnar Eyvazovanın sözlərinə görə, ötən illərdən fərqli olaraq, bu il Azərbaycanda dincəlmək istəyənlərin sayı artıb: "Xidmətlər də, qiymətlər də eynidir. Artıq neçə ildir turizm obyektlərinin heç birində qiymət artımı olmayıb. Manatın devalvasiyasına baxmayaraq, qiymətlərdə artım qeydə alınmayıb".

G.Eyvazova hesab edir ki, turizm sektorunu inkişaf etdirmək üçün ölkədə turizm sənayesi yaradılmalıdır: "Hətta ölkə başçısı İlham Əliyev də turizm sənayesinin yaradılmasının vacibliyi barədə öz çıxışlarında bildirib. Turizm sənayesinin yaradılması Azərbaycanda bu sektorda yeniliklərin baş verməsinə səbəb olacaq. Turizm sənayesinin yaradılması mehmanxanaların, otellərin, hostellərin, pansionatların, sanatoriyaların sayının çoxalmasına, xidmətin inkişafına xidmət edir. Məsələn, Azərbaycanda 5 ulduzlu otellər çoxdur, amma hostellər, demək olar ki, fəaliyyət göstərmir. 5 ulduzlu otellərdə hər kəs qala bilmir. Türkiyə və Rusiya arasında münasibətlər korlandıqdan sonra turizm sahəsində Azərbaycana tələbat artıb. Hazırda ölkəyə 20-30 nəfərlik turist qruplarının səfərləri artıb. Biz onlara 5 ulduzlu otellər təklif edə bilmərik. Ona görə də turizm sənayesinin inkişaf etdirilməsi hostellərin artırılması ilə müşahidə olunmalıdır. Xüsusilə regionlarda həm hostellər inşa edilməli, həm də xidmət artırılmalıdır".

Azərbaycan turizminin ən çox tənqid olunan hissəsi...

Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetinin Turizm biznesi kafedrasının müdiri, dosent Bahadur Bilalov bildirdi ki, ölkə başçısı İ.Əliyevin dediyi kimi, artıq neft, qaz məsələlərini yaddan çıxarmaq lazımdır: "Mütəxəssislər də bildirir ki, bunlar tükənən ehtiyatlardır. Artıq o məsələlər inkişaf etdirilməlidir ki, onlar tükənən deyil. Yəni qeyri-neft sektorunun inkişafında, ölkə başçısının çıxışında da göstərildiyi kimi, turizm önəmli yerlərdən birini tutur. Azərbaycanda turizmin müxtəlif növlərini inkişaf etdirmək üçün çox böyük imkanlar mövcuddur. O cümlədən onların sırasında müalicə turizmini göstərmək olar.

Daha sonra idman turizmini deyə bilərəm. İdman turizminin artıq bir turizm növü olaraq Azərbaycanda infrastrukturu mövcuddur və I Avropa Oyunları bir daha bunu təsdiq etdi. Tikilmiş, qurulmuş, yaradılmış infrastrukturdan gələcəkdə müxtəlif idman turizmində istifadə etmək mümkündür. Ümumiyyətlə, regionların inkişafı turizmin inkişafı ilə çox bağlıdır. Bu yaxınlarda, ənənəvi olaraq, Qəbələdə musiqi festivalı keçirildi və düşünürəm ki, artıq bu təcrübədən istifadə edib hadisə turizmini də inkişaf etdirmək mümkündür. Sonra müxtəlif regionlarımızda bu tipli tədbirlər, bayramlar, folklor tədbirləri keçirmək olar. Turizm şirkətləri vasitəsilə xarici ölkədəki partnyorlarına çatdırmaq olar ki, hansı tarixdə tədbirlər təşkil olunacaq. Bütün bunlar dünya təcrübəsinə əsaslanaraq irəli sürülən təkliflərdir ki, bu, ölkəyə turist axınına səbəb olan amilə çevrilə bilər. Məsələn, Novruz bayramı ilə bağlı artıq görürük ki, ildən-ilə təkmilləşmə gedir. Əgər əvvəllər Bakıda Novruz bayramı bir neçə saatlığa keçirilirdisə, bu il bir neçə gün keçirildi. Bu artıq turizm şirkətlərinin üzərinə böyük vəzifə qoyur ki, qabaqcadan aidiyyəti qurumla razılaşdırılmış şəkildə Novruz bayramının keçiriləcəyi günləri öz potensial müştərilərinə çatdıra bilsin".

Bununla yanaşı, mövcud problemlərə toxunan mütəxəssisin fikrincə, bu gün Azərbaycan turizminin ən çox tənqid olunan hissəsi xidmətlərin qiymətə uyğun gəlməməsidir: "Yəni xidmətin, yeməklərin keyfiyyəti o qədər də yüksək deyil, amma tələb olunan qiymətlər çox yüksəkdir. İstər qidalanma, istərsə də gecələmə sektorunda bu problemlər var. Düşünürəm ki, bu sahədə sahibkarlıq fəaliyyəti göstərən insanlar Prezidentin çıxışından irəli gələn məsələləri bir proqram kimi qəbul etməlidir. İşlərində dönüş yaratmalıdırlar. Bu sahədə işləmək üçün ixtisaslı kadrlardan istifadə etməlidirlər. Yəni elə etmək lazımdır ki, Azərbaycanın gələcəyi olan turizm sektoru qısa müddətdə inkişaf etsin. Turizmin inkişafı kompleks yanaşma tələb edir. Xaricdən gələn qonağa istənilən Azərbaycan vətəndaşının neqativ münasibəti, təbii ki, bu sahəyə əngəl törədən amillərdən olacaq. Ona görə də ölkəyə gələn hər bir turistə biz Azərbaycan xalqının, ən başlıcası, Prezidentin qonağı kimi münasibət göstərməliyik. Əgər hər birimiz belə bir münasibət göstərəriksə, onda Azərbaycanda turizm çox yüksək sürətlə inkişaf edəcək".

Günel CƏLİLOVA

Yazı Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ilə Azərbaycan Mətbuat Şurasının "Azərbaycan turizmi: mövcud vəziyyət və perspektiv imkanların dəyərləndirilməsi zərurəti" mövzusunda keçirdiyi müsabiqəyə təqdim olunur.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

Tarix: 20.10.2026 / 22:07

Taxıl bazarında kəskin təzad: kəndlilər buğda əkinindən imtina edir...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...