Bir ildə Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları yarıbayarı azaldı...

Tarix: 03.06.2016 / 02:27
Bölmə: İqtisadiyyat

Rəsul Cahangirli: "Üzən məzənnə" rejiminə tez keçilsəydi, Mərkəzi Bankın ehtiyatları bu qədər çox azalmazdı"

"Çünki dollara tələbat artdıqca, bankın intervensiya xərci də artdı"

Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) sərəncamında olan rəsmi valyuta ehtiyatlarının həcmi iyunun 1-nə 4 milyard 284,3 milyon dollar təşkil edib. Bu, ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən 4 milyard 146,5 milyon dollar azdır. Aprel ayı ilə müqayisədə mayda valyuta ehtiyatları 163,7 milyon manat artıb.

Ümumilikdə götürdükdə isə, AMB-nin valyuta ehtiyatları təxminən 50 faizədək azalıb.

Məlumat üçün qeyd edək ki, 31 iyul 2014-cü il tarixində Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları tarixi zirvə olan 15 milyard 193.4 milyon dollara qalxmışdı. 2014-cü ilin avqust ayından isə Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları azalmağa başladı. Valyuta ehtiyatlarının "əriməsi" neftin ucuzlaşması dövrü ilə üst-üstə düşür. AMB 2014-cü ilin sonuna qədər valyuta ehtiyatlarının 1 milyard 435,1 milyon dollarını itirdi. Ehtiyatların azalması dayanmırdı. Yanvarda ehtiyatlar 1 milyard 77,5 milyon dollar azaldı. Fevralda ehtiyatlar daha kəskin - 1 milyard 676,4 milyard dollar gerilədi. Mərkəzi Bank 21 fevral 2015-ci il tarixində devalvasiyaya getdi. Devalvasiyanın xofu ilə manatın dollara çevrilməsi prosesi mart ayında da davam etdi. Martda valyuta ehtiyatları 1 milyard 532,3 milyon dollar azalaraq 10 milyard dollardan aşağı - 9 milyard 472.1 milyon dollara düşdü. Apreldə azalma isə 1 milyard 84,2 milyon dollar oldu.

May və iyun aylarında neftin qiymətində artım baş verdi və brent nefti 63 dollara qədər qalxdı. Bununla bağlı olaraq ölkədə əhval-ruhiyyə yüksəldi və valyuta ehtiyatlarında may və iyun aylarında cüzi artım qeydə alındı. İyun ayının sonunda AMB-nin valyuta ehtiyatları 8 milyard 520.2 milyon dollara bərabər idi. Ehtiyatlar 2 ayda cəmi 132,3 milyon dollar artmışdı. Neftin qiymətlərində yüksəlmə uzun çəkmədi. Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatının (OPEC) hasilatı azaltmamağa qərar verməsi bazarlarda neft təklifi çoxluğunu artırdı. Buna bağlı olaraq neftin qiyməti yenidən aşağı düşməyə başladı. İyul-noyabr aylarında valyuta ehtiyatlarından daha 2 milyard 274,6 milyon dollar azaldı. Sonrakı dövrlərdə də azalma davam etdi.

Maraqlıdır, ekspertlər AMB-nin ehtiyatlarının ötən bir ildə 50 faizə qədər azalmasını nə ilə əlaqələndirir?

Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirli bunu bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: "Başlıca amil devalvasiyanın gec baş verməsi ilə əlaqədardır. Məsələ ondadır ki, AMB buna bir qədər tez getsəydi, ehtiyatlar bu qədər azalmazdı. Çünki dollara tələbat artdıqca, AMB-nin intervensiya xərci də artdı. Sözügedən bank intervensiya etməsəydi, "qara bazar" formalaşa bilər və bu zaman "qara bazar"da dollar daha baha qiymətə təklif edilə bilərdi. Bu baxımdan azalma gözlənilən idi. Dollar dünya bazarında möhkəmləndikcə, AMB valyutasında azalmalar müşahidə edildi. Bu da, öz növbəsində, ehtiyatların sürətlə azalması ilə nəticələndi. Təbii ki, bu, arzuolunan hal deyildi. Çünki manatın məzənnəsinin qorunub saxlanması baxımından valyuta ehtiyatlarının qorunması çox vacib idi. O üzdən, Mərkəzi Bank ötən ilin fevralında devalvasiyaya getdi.

Bu yetmədiyi üçün 2015-ci ilin dekabrında növbəti belə qərar verildi. Yəni "üzən məzənnə" rejiminə keçildi. Ancaq gərək buna tez keçəydilər. Çünki qonşu ölkələr artıq "üzən məzənnə" rejimini tətbiq edirdi. Bir sözlə, "üzən məzənnə" rejiminə tez keçilsəydi, Mərkəzi Bankın ehtiyatları bu qədər çox azalmazdı".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

Tarix: 20.10.2026 / 22:07

Taxıl bazarında kəskin təzad: kəndlilər buğda əkinindən imtina edir...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...