Azərbaycan banklarında xarici valyutada olan əmanətlərin həcmi üçillik fasilədən sonra ötən il yenidən artıb. 2018-ci ildə 5,23 milyard manat dəyərində olan xarici valyutanın həcmi 2019-cu ildə 4,5 milyard manata, 2020-ci ildə 4,15 milyard manata, 2021-ci ildə 3,8 milyard manata düşmüşdü.
2022-ci ildə xarici valyutada olan əmanətlərin məbləği 4,6 milyard manata yüksəlib. Bir il ərzində xarici valyutada olan əmanətlər 800 milyon manat və ya 21 faiz artıb.
Bəs xarici valyutada olan əmanətlərin həcminin yüksək sürətlə artmasının səbəbi nədir? Əhali yenidən xarici valyutada yığımlara üstünlük verir?
“Rusiya-Ukrayna müharibəsi davam etdiyi müddətdə ölkəmizə dollar axışı davam edəcək və dollar bolluğu yaranacaq”
Iqtisadçı Kamran Məmmədli bildirdi ki, xarici valyuta olan əmanətlərin artmasının müəyyən səbəbləri var. Belə ki, Rusiya ilə Ukrayna arasında yaşanan gərginliklə bağlı həmin ölkələrdə yaşayan həmvətənlərimiz əllərində olan vəsaiti Azərbaycana, öz doğmalarına göndərdilər. Köçürülən pulların böyük hissəsi banklara yerləşdirildiyindən banklarda xarici valyutada olan əmanətlərin həcmi artır. Rusiya-Ukrayna müharibəsi davam etdiyi müddətdə ölkəmizə dollar axışı davam edəcək və dollar bolluğu yaranacaq: “Bəllidir ki, artıq milli valyutamız sabitdir. Ancaq uzunmüddətli perspektivdə insanlar yerli valyutaya etibar etmir. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, qonşu ölkələrdə yaşanan hadisələr, istər-istəməz, insanların psixologiyasına təsir göstərir. Həmin ölkələrdə xarici valyutanın məzənnəsi yerli valyutaya nisbətən üstünlük təşkil edir. Bu səbəbdən əlində vəsaiti olan insanlar xarici valyutaya daha çox üstünlük verirlər”.
Iqtisadçı onu da əlavə etdi ki, xarici valyuta ilə yanaşı, manatla yerləşdirilən əmanətlərin həcmi də artıb. Bu isə həm ölkə iqtisadiyyatı, həm də bank sistemi üçün əhəmiyyətlidir: “İnsanlar, şirkətlər üçün manatla borc cəlb etmə imkanları artmış olur. Manat yığımları olmasa, borc götürənlər də məcburdurlar ki, borcları xarici valyutada götürsünlər. Bu da onları əlavə risqlər, qeyri-müəyyənliklər qarşısında qoyur. Həm də insanlar əmanətlərini xarici valyutada saxlayanda, Mərkəzi Bank pul-kredit siyasəti həyata keçirə bilmir. Manatla əmanətlərin artması Mərkəzi Bankın pul-kredit siyasətinin effektivliyinin artmasına imkan yaradır”.
Günel CƏLİLOVA
