Vasif Talıbovun avtoritar, qapalı idarəçiliyinin Naxçıvanda yaman günə qoyduğu sahələrdən biri də bölgənin turizm və xidmət sektoru olub. Naxçıvanda turistləri cəlb edəcək çoxsaylı tarixi məkanların olmağına rəğmən, bu sahə lazımı səviyyədə inkişaf etdirilmədi. Talıbovun məlum idarəçiliyi sözügedən sahənin də məhv olmasına səbəb oldu. Xidmət sektorunda isə servisin səviyyəsi aşağı, qiymətlər yüksək idi. Çünki rəqabət yox idi.
Məsələ ondadır ki, Naxçıvanda Talıbovun qurduğu o cür rejimə, qapalı bir həyata xarici turist normal şəkildə gələ bilməzdi. Məhz bu da Naxçıvanda turizmin inkişafını tormozlayan başlıca faktor idi. İkincisi, turist adı olə ora gələnlər Talıbovun şübhəli planlarının oyunçuları olub. Söhbət onun dövlətçiliklə bağlı gələcək qaranlıq planlarından gedir. Bax o turist adıyla gələnlər əslində onun xarici ortaqları olublar. Hələ onların nə niyyətlə gəlməsi də araşdırılmalıdır. Çünki normalda turistlərin ora getməsi mümkünsüz idi. Ona görə ki, o rejimi heç kəs görmək istəməz. Məgər İraqa, Suriyaya turist gedir? Təbii ki, yox. Eynən Talıbov da Naxçıvanda bənzər rejim yaratdığı üçün normalda xarici turistlər ora getməkdən məhrum idilər.
“Ancaq onun ailəsinə məxsus turizm şirkətləri üçün şərait yaradılıb”
Məsələyə münasibət bildirən əslən Naxçıvandan olan AMİP Mərkəzi Şurasının sədri Rəşad Bayramovun fikrincə, Talıbovun sayəsində xarici turistlər bölgədən bir növ didərgin düşdülər: “Naxçıvanın həqiqətən də böyük turizm potensialı var. İstər müalicəvi, istərsə də tarixi turizm məkanları orada üstünlük təşkil edir. Naxçıvanda Duzdağ mağaraları yerləşir. O cümlədən, orada dini turizm abidələri var və digər çoxsaylı tarixi abidələr mövcuddur. Bir sözlə, potensial böyükdür, amma qapalı sistem üzündən xarici turistlər bundan məhrumdur. Nəinki xarici turistlər, yerli turistlər də kənarda qalıb. Problem ondadır ki, Talıbov rejimi turizmin inkişafının bütün mənalarda qarşısını alıb. Turizmlə bağlı bölgədə kənar sərmayə olmayıb. Naxçıvan ancaq Talıbovun ailəsinə məxsus bir “şirkət” olub. Ancaq ailəsinə məxsus turizm şirkətləri üçün şərait yaradılıb. Onlar da elə bir atmosfer formalaşdırıblar ki, xarici turistlərin ora axını mümkünsüz idi. Orada bununla bağlı olan otellərin sayı məhdud olduğuna görə, hamının ehtiyaclarını qarşılamaq gücündə deyildilər. Naxçıvanda əsasən Novruz bayramı ərəfəsində İrandan gələn turistlər çox olurdu. Ancaq otellərdə yer tapmaq müşkül idi. Ona görə ki, otellər həm Talıbov ailəsinə məxsus idi, həm sayları çox məhdud idi. Hətta otellərin, istirahət mərkəzlərin sayı az olduğuna görə gələn turistlər çox görünürdü. Ancaq Naxçıvanda turizm üçün sağlam mühit olsaydı, mənzərə tam fərqli olardı. Üstəlik, Naxçıvan turizmdən böyük gəlirlər əldə edərdi. Bu da orada işsizliyin azalmasına müsbət təsir edərdi. Çünki turizmin inkişafı məşğulluğa müsbət təsir edir. Ona görə də Talıbovun Naxçıvanı qapalı bir bölgəyə çevirməsi turizmə böyük zərbə oldu. Sahibkarlara şərait yaradılmaması səbəbindən qiymətlər çox yüksək idi. Bu da nəticə etibari ilə turizmin inkişafını əngəllədi. İndi bu potensialı hərəkətə gtirmək üçün çoxsaylı işlər görülməlidir. Naxçıvan hava limanından təkcə Bakıya deyil, ayrı-ayrı ölkələrə də uçuşlar təşkil olunmalıdır”.
Vidadi ORDAHALLI
