Milli Məclisin deputatı İqbal Məmmədova məxsus “Kaspi Yıldız” şirkətinin 10 milyon manata yaxın vergi borcu var. Bu barədə məlumat İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi saytında da öz əksini tapıb. Belə ki, şirkətin 1600019501 nömrəli VÖİN-i üzrə sorğu verən zaman “Kaspi Yıldız”ın 9 666 469.63 AZN borcu olduğu üzə çıxır.
Əldə etdiyimiz digər məlumata görə, şirkətin təsisçilərindən biri Rafet Ekmekçioğlu özünə məxsus 50% payı digər təsisçi Məmmədov İqbal Nəriman oğluna verib. Bununla da “Kaspi Yıldız” Azərbaycan-Türkiyə Müştərək Müəssisəsinin təsisçisi 100% pay ilə Məmmədov İqbal Nəriman oğlu olub. Maraqlı məqam ondan ibarətdir ki, Lerikin deputatı bir müddət əvvəl mətbuata açıqlamasında “Kaspi Yıldız”la bağlı danışarkən şirkətin onun adına olması ilə bağlı iddiaları təkzib etmişdi: “Mən deputat olana qədər “Kaspi Yıldız” öz adıma idi. Parlament üzvü olduqdan sonra bütün biznesimi ailə üzvlərimin adına keçirdim. Deputatam deyə biznesimi yad adama bağışlayası deyildim ki...”
Xatırladaq ki, İqbal Məmmədova məxsus olan “Relax” istirahət mərkəzində də vergi yoxlamalarına görə qalmaqal yaşanmışdı. Belə ki, 2019-cu ilin avqustunda istirahət mərkəzini işlədən deputatın oğlu Mirhəmid Nərimanlı, qardaşı oğlu Orxan Nərimanlı və bacısı oğlu Pərviz Vergilər Nazirliyinin əməkdaşlarına hücum çəkərək onları döymüşdü. Sonra Iqbal Məmmədovun oğlu etdiyi əmələ görə həbs edildi.
Maraqlıdır, iş adamlarının milyonlarla ölçülən vergi borclarının yaranması nədən xəbər verir? Vəziyyətin bu həddə gəlib çıxmasında borclu sahibkarların özünün məsuliyyətsizliyi rol oynayır, yoxsa onların yuxarı dairələr tərəfindən himayə edilməsi bu vəziyyətin yaranmasına səbəb olur?
Audit üzrə ixtisaslaşmış iqtisadçı ekspert Elçin Qurbanov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, vergi borclarının yaranması, ödənilməsi qanunvericiliklə müəyyən edilir: “Vergi borclarının yaranması da bir neçı formatda baş verir. Biri bəyannamə üzrə ödənilməli olan verg borclarıdır, digəri isə tədiyyə bildirişi üzrədir. Yəni gəlir əldə edilənə qədər ödəniləndir. Mən inanmıram ki, bu məbləğdə vergi borcları yaranma ardıcıllığı üzrə olsun. Yəni keçmiş borclar yığılıb bu məbləği təşkil etsin. Ola bilər ki, həmin şirkətlə bağlı səyyar vergi yoxlaması həyata keçirilib və bunun nəticəsində kənralaşmalar, yəni vergidən yayınma halları müəyyən edilib. Bu da hesablanaraq 10 milyon həcmində vergi borcu yaradılıb. Əks təqdirdə vergi orqanı bu qədər borcun yığılmasına belə dözüm nümayiş etdirməzdi. Ən azı, əmlakın siyahıyaalınması ilə bağlı tədbirlər görülərdi. Əmlak siyahıya alındıqdan sonra isə onun auksionu və satışı təşkil edilir. Eyni zamanda bu miqdarda borcun ödənilməsi tələbi ilə bağlı məhkəməyə müraciət olunur. Əgər səyyar vergi yoxlaması nəticəsində bu miqdarda borc ortaya çıxıbsa, deməli, burada vergi ödəyicisinin məsuliyyətsizliyi, daha doğrusu vergidən yayınma cəhdi var. Bu borc vergiləri ödəmədən ortaya çıxıbsa, yəni yaranma ardıcıllığı ilə olubsa, bu artıq özbaşınalıq, vergi ödənişlərinə barmaqarası baxmaq kimi qiymətləndirilə bilər. Kameral qaydada olubsa, bu mübahisələndirilə bilər. Sahibkar bununla bağlı borcun azadılması tələbi ilə şikayət etmək hüququna malikdir. Vergi borcunun bu həddə yaranmasına səbəb yoxlama nəticəsində yazılan cərimələr də ola bilər. Məsələn, əmək müqaviləsinin pozulması və ya vergidən yayınma cəhdi nəticəsində baş verməsi mümkündür”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
