Azərbaycanda neftdən asılılığın azaldılması və qeyri-neft sektorunun iqtisadiyyatda çəkisinin artırılması vacib məsələlərdən biri olsa da, bu istiqamətdə görülən işlər heç də qənaətbəxş deyil. Hökumət bir tərəfdən qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsini qarşısına məqsəd qoyub, o biri tərəfdən qırxılan qoyun yunları camaatın əlində qalıb.
Söhbət ondan gedir ki, adətən may ayında yun qırxımı olur. Ancaq problem ondadır ki, Gəncəbasar bölgəsində yerləşən rayonlarda tonlarla yun həyətlərdə qalıb, təhvil verməyə yer tapa bilmirlər. Tovuz rayonunda tonlarla yun həyətlərdə qalıb. Ətraf digər rayonlarda da oxşar vəziyyət hökm sürür. Satışda ciddi problemlər var. Nəticədə aylarla çəkdikləri əziyyət hədər gedir. Təsərrüfat sahibləri deyir ki, yun istehsalı üçün sərf etdikləri vəsaiti geri qaytara bilmirlər. Bir xırda buynuzlu heyvandan təxminən 2-3 kiloqramadək yun götürmək olur. Ancaq toplanan yunun dəyəri yoxdur. Halbuki, yun qəbulu müəssisələri olsa, belə çıxılmaz vəziyyət yaranmaz. Təsərrüfat sahibləri yun qəbulu müəssisələrinin yaradılmasını istəyirlər. Bəyənmədiyimiz SSRİ dönəmində yun qəbulu müəssisələri var idi və yuyulmamış yunu belə qəbul edirdi. Maraqlıdır, indi niyə belə müəssisələr yaradılmır?
“Bu iş təşkil olunsaydı, o zaman heyvandarlıqla məşğul olan sahibkarlar yun tədarükündən gəlir əldə edəcəkdilər”
Məsələyə münasibət bildirən aqrar sahə üzrə ekspert Vahid Məhərrəmovun fikrincə, bu işi Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi təşkil etməlidir, amma nədənsə qurum bu işi görmür: “Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi müəyyən etməlidir ki, harada, nə qədər yun istehsal olunur. O yunu hansı istiqamətə yönəltmək olar. Sözügedən sahədə hansı biznes müəssisəsi yaratmaq olar ki, yunu qəbul etsinlər və ondan hansısa məhsulun istehsalında istifadə olunsun. Yaxud da o yunu təmizləyib, çeşidləyib xaricə ixrac etsinlər. Bax, bununla o sahəyə məsul olan KTN məşğul olmalıdır. SSRİ dönəmində sistem elə qurulmuşdu ki, istehsal olunan mal-məhsul təyinati üzrə ya istifadə olunurdu, ya da harasa göndərilirdi. SSRİ süqut edəndən sonra həmin sistem dağıldı. İndi bazar iqtisadiyyatıdır. Bazar iqtisadiyyatı şəraitində bu işlərlə məşğul olmalıdır Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi. Nazirlik nə edir? Qurum siyasəti müəyyən edir. Məsələn, dövlət proqramı qəbul edir və yaxud da hər hansı təşviqedici bir tədbir həyata keçirir. Bu iş təşkil olunsaydı, o zaman heyvandarlıqla məşğul olan sahibkarlar yun tədarükündən gəlir əldə edəcəkdilər. Əfsuslar olsun ki, KTN bu işlə məşğul olmur. Bax, problem bununla bağlıdır”.
Yun qəbulu müəssisələrinin nəyə görə yaradılmaması ilə bağlı KTN-in mövqeyini öyrənməyə çalışsaq da, bu mümkün olmadı.
Vidadi ORDAHALI
