Azərbaycanın kommersiya bankları əhalidən cəlb etdikləri əmanətlər üzrə illik faiz dərəcələrini tədricən artırır. Qeyd edək ki, bir müddət öncəyə qədər əmanətlər sistem əhəmiyyətli banklar tərəfindən illik 6 faizlə qəbul edirdisə, hazırda 6-7 faizlə, orta ölçülü banklar tərəfindən 7-8 faizlə qəbul edildiyi halda indi 9-10 faizə, kiçik banklar isə 10-11 faizə qəbul edir.
Əmanət faizləri artırıldıqda əhali qənaət etdiyi pulun daha çox hissəsini banklara yerləşdirir və bu, əhalinin çox pul xərcləməsinin qarşısını alır.
Mərkəzi Bankın məlumatına görə, hazırda kredit portfeli 18 milyard 7 milyon manatdır. Ötən ay isə kredit portfeli 17 milyard 587 milyon manat olub. Onun 13 milyard 81 milyon manatı milli valyutada, qalan 4 milyard 446 milyon manatı isə xarici valyutada təklif olunub. Baş bankın hesablamalarına görə, ölkə üzrə orta kredit faizi 11.86 faiz, milli valyutada isə 14.28 faizdir.
Məlumdur ki, banklar cəlb etdikləri əmanət vəsaitini sonradan kredit kimi verir. Əmanət faizləri artsa da kredit faizlərində hər hansı bir dəyişiklik qeydə alınmır. Əmanətlərin faiz dərəcələrinin artması kredit faizlərinin azalmasına təsir edəcəkmi?
“Kreditlərin bahalı olması real sektorda gəlirlilik səviyyəsinin yüksək olması ilə əlaqədar olsa da, bank sektorunda rəqabətin zəif olması əsas səbəblərdəndir”
Millət vəkili Vüqar Bayramov qeyd etdi ki, kredit faizlərinin aşağı salına bilər: “Kreditlərin bahalı olması real sektorda gəlirlilik səviyyəsinin yüksək olması ilə əlaqədar olsa da, bank sektorunda rəqabətin zəif olması əsas səbəblərdəndir. İnkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsi göstərir ki, kredit faizlərinin azalması birbaşa banklar arasında rəqabətin daha da gücləndirilməsindən keçir. Azərbaycanda depozitlər üzrə faizlər yüksək olması da kreditləri bahalaşdırır. Amma bununla belə, yenə də kredit faizləri bir sıra hallarda depozit faizlərini 2 dəfəyə yaxın üstələyir”.
Millət vəkili hesab edir ki, kredit faizlərinin aşağı salınması üçün bank sektorunda rəqabətin güclənməsi, bu sektorda konservativ siyasətdən mərhələli şəkildə liberal siyasətə keçidin təmin olunmasına ehtiyac var.
Günel CƏLİLOVA
