“Xarici ticarət dövriyyəmiz artıb və xarici dövlət borcumuz azalıb. Əgər keçən ilin aprel ayı ilə müqayisə etsək görərik ki, keçən ilin aprelində xarici dövlət borcumuz ümumi daxili məhsulun 18 faizini təşkil edirdi, hazırda cəmi 12,5 faizini təşkil edir”. Bunu Prezident İlham Əliyev bu ilin birinci rübünün yekunlarına həsr olunmuş müşavirədə deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, biz bir il ərzində xarici borcu təqribən 600 milyon dollardan çox bir səviyyədə aşağı sala bilmişik: “Bu da xarici borcun idarə edilməsi strategiyasının icrası nəticəsində mümkün olmuşdur. Mən vaxtilə qarşıya vəzifə qoymuşdum ki, biz kreditlərin alınmasına çox böyük ehtiyatla yanaşmalıyıq. Eyni zamanda, dövlət şirkətləri hansılar ki, vaxtilə heç kimdən soruşmadan özbaşına müxtəlif kreditlər götürürdülər. Sonra da bu kreditləri qaytara bilməyəndə bu ödəniş dövlətin üzərinə düşürdü. Eyni zamanda, çox qeyri-şəffaf mənzərə müşahidə olunurdu. Buna da son qoyuldu. İndi heç bir dövlət qurumu hökumətin icazəsi olmadan bir manat kredit götürə bilməz. Hər götürülən kredit də hökumət tərəfindən təsdiqlənir və kreditləri biz ancaq vacib olan layihələrə cəlb etməliyik, yüksək texnoloji komponenti olan layihələrə, eyni zamanda, azad edilmiş torpaqlarda həyata keçirilən layihələrə. Digər layihələrə kreditlərin verilməsinə ehtiyac yoxdur. Ən bir neçə il bundan əvvəl vəzifə qoymuşdum ki, xarici dövlət borcumuz ümumi daxili məhsulumuzun 10 faizindən çox olmasın”.
Görünən odur ki, xarici borcların azaldılması istiqamətində qarşıya qoyulan məqsədlər reallaşır.
“Xarici borcun tənzimlənməsi ölkəmiz üçün prioritet istiqamətlərdən biridir”
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Vüqar Bayramovun fikrincə, Azərbaycan xarici borcun ümumi daxili məhsulda payına görə dünyada ən yaxşı göstəriciyə malik olan 10 ölkədən biridir: “ÜDM-də xarici borcun tənzimlənməsi Azərbaycan üçün prioritet istiqamətlərdən biridir. Bu ilin birinci rübünün nəticələri göstərir ki, sözügedən istiqamətdə ciddi uğurlar əldə etmək mümkün olub. Eyni zamanda Azərbaycan ÜDM-də xarici borcun həcminə görə MDB-də ən yaxşı göstəriciyə malikdir. Nəzərə almaq lazımdır ki, MDB-də kifayət qədər konservativ siyasət həyata keçirən Belarus və Türkmənistanda xarici borcun ÜDM-də payı 30 faizdən çoxdur. Bu, Türkmənistanda 31, Belarusda 38 faizdir. Daha liberal iqtisadiyyata malik olan Qırğızıstanda bu, 68 faizdir. Eyni zamanda, MDB-də Ermənistan və Qırğızıstan xarici borcun ÜDM-də payına görə ən pis göstəriciyə malik olan ölkələrdir. Ona görə ki, bu ölkələrdə xarici borcun ÜDM-də payı 60 faizdən çoxdur. Gürcüstanda bu rəqəm 58 faizə yaxındır. Praktik olaraq Azərbaycan MDB-də ən yaxşı göstəriciyə malik olmaqla yanaşı, həm də ümumiyyətlə, xarici mənbələrdən asılılıq və daxili resursların mobilizasiyası baxımından da regionda ən yaxşı göstəriciyə malik olan ölkələrdən hesab olunur. İnkişaf etmiş ölkələrdə də borclanma faizi son dövrlər sürətlə artıb. O cümlədən, Yaponiya, ABŞ da borclanma payının artması müşahidə olunur. Bu konteksdə, təbii ki, xarici borcun ÜDM-dəki payının tənzimlənməsi təhlükəsizlik yastığının möhkəmlənməsi baxımından da vacib hesab olunur”.
Bir sözlə, millət vəkili hesab edir ki, narahatlığa əsas yoxdur.
Vidadi ORDAHALLI
