Kənd təsərrüfatı sahəsində sığorta ilə bağlı ciddi problemlərin hökm sürməsi danılmaz həqiqətdir. Daha doğrusu, bu sahədə sığorta şirkətlərinin fəaliyyəti elə də hiss olunmur. Yəni təbii fəlakət və digər hadisələr zamanı kəndli, fermer zərərə düşsə də, bu zərərin əvəzi ödənmir. Sığorta şirkətlərinin kənd təsərrüfatı sahəsində fəaliyyətinin genişlənməsi üçün stimullaşdırıcı addımlar, maarifləndirici tədbirlər isə öz nəticəsini verməyib.
Məlumdur ki, son günlər respublikada hava şəraitinin kəskin dəyişməsi bəzi ərazilərdə güclü yağışlar, sel subasması, külək, qasırğa, fırtına, temperaturun kəskin aşağı düşməsi və sair hallarla müşayiət olunub. Bu hallar nəticəsində bölgələrdəki kənd təsərrüfatı obyektlərinə – əkin sahələrinə də zərər dəyir. Aqrar Sığorta Fondunun məlumatına görə, baş verən hadisələrlə bağlı Fonda çoxsaylı müraciətlər başlayıb.
Fond bildirib ki, təsərrüfatlarda hadisələr Cəlilabad, Masallı, Qobustan, Kürdəmir, Şəki, Neftçala, Qəbələ və başqa rayonlarda qeydə alınıb: "Zərər çəkən sahələr arasında taxıl səhələri, meyvə bağları, fındıq sahələri var. Bütün hallar araşdırılır. Hazırda dövlət dəstəkli aqrar sığorta mexanizmi ölkədə ən çox becərilən 41 bitkini 30-a qədər risqdən qoruyur. Son günlər bu risqlərlə bağlı hadisələri müşahidə edirik. Aqrar sığorta tariflərini və bu sahədə fermerlərə 50%-lik dövlət dəstəyini nəzərə aldıqda, aqrar sığorta əkinləri qorumaq üçün olduqca sərfəli üsuldur”.
Qeyri-sabit hava şəraiti ilə bağlı bölgələrdə əhalinin təsərrüfatlarına böyük ziyan dəyib. Həcmindən asılı olmayaraq təsərrüfat sahələri zərərlə üzləşib.
Hazırda yerlərdə təsərrüfatlara dəyən ziyan hesablanır. Ancaq buna baxmayaraq, sığorta kiçik təsərrüfatlara şamil edilmir. Bu da kiçik həcmli təsərrüfat sahiblərinin narazılığına səbəb olur.
"Sığorta şirkətləri böyük sahələrin sığortalanmasında maraqlı olurlar, xırda sahələrdə isə..."
İqtisadçı Kamran Məmmədli qeyd etdi ki, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı istehsalçılarının əksəriyyəti ailə təsərrüfatlarıdır: “İri təsərrüfatların sayı çox azdır. Kiçik təsərrüfatların maliyyə resurslarına çıxış imkanları isə həddindən artıq aşağıdır".
Ekspert onu da əlavə etdi ki, kənd təsərrüfatı dünyada ən risqli fəaliyyət sahələrindən biridir, təbii iqlim şəraitindən çox asılıdır. Buna görə də dünyada bu sahənin sığortalanması bilavasitə dövlət yardımı, dövlət təşviqi ilə həyata keçirilir.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, sığorta hadisəsi baş verdikdə onun ödənişi üçün o prosedur asanlaşmalıdır. İndiyədək elə faktlar olub ki, sığorta hadisəsi baş verib, sığorta müqaviləsi bağlanıb, ancaq şirkət hadisənin qeydə alınmasından imtina edib. Sığortanı ödəməmək üçün müxtəlif bəhanələr gətirib: "Əsas problem odur ki, sığorta şirkətləri böyük sahələri sığortalayırlar. Böyük sahələrin sığortalanmasında maraqlı olurlar, xırda sahələrdə maraqlı deyillər. O sahibkarların da çoxunun sənədləri qaydasında olmur. Şəxsi təsərrüfatların sığortalanması sığorta qanunvericiliyində nəzərdə tutulmayıb. Ancaq xarici ölkələrdə, məsələn, Kanadada 10 sot, yarım hektar ərazinin də sığortalanması mümkündür".
Günel CƏLİLOVA
