Ukraynada müharibənin başlaması Rusiyaya qarşı sərt beynəlxalq sanksiyaların tətbiqinə səbəb oldu. Nəticədə Rusiyanın əczaçılıq şirkətlərinin xammal qıtlığı ilə üzləşəcəyi irəli sürülür. Hərçənd, bu sahəyə qarşı birbaşa sanksiyalar tətbiq olunmasa da, logistika zəncirlərinin pozulması artıq müəyyən fəsadlar doğurmağa başlayıb.
Belə ki, Avropadan lazımi inqredientlərin tədarükü dayandırılıb, Çin və Hindistandan olan tədarük zəncirləri də problemlərlə üzləşir. Belə bir vəziyyətdə Rusiya əlində olan ehtiyatlarını daxili ehtiyacına yönəltmək məcburiyyətindədir.
Belə olan halda Rusiyaya qarşı sanksiyalar nəticəsində yaranmış vəziyyətin Azərbaycandakı dərman bazarına təsiri necə olacaq?
Ekspertlərin bir qismi hesab edir ki, yaranmış vəziyyət Azərbaycanın dərman bazarına təsir edəcək, ancaq bir qisim mütəxəssislər düşünür ki, Rusiya əczaçılıq məhsullarının ölkəmizdə payı 10 faizdən çox olmadığı üçün bu hal elə də dəyişikliyə səbəb olmayacaq.
“Rusiya çalışacaq ki, mümkün qədər gələcəkdə bu istiqamətdə rüsumları, xərcləri artırsın və beləliklə həmin məhsullar Azərbaycana daha baha qiymətə gələcək”
Iqtisadçı Rəşad Həsənov bildirdi ki, Rusiyanın Azərbaycanın dərman təchizatı bazarında payı o qədər də böyük deyil. Ukraynadan idxal olunan dərman və dərman məhsulları isə təxminən 2-3 faizlik paya malikdir: “Rusiya-Ukrayna prosesləri idxalı məhdudlaşdıracaq: Xüsusilə də Ukraynadan idxal mümkün olmayacaq. Rusiya isə çalışacaq ki, mümkün qədər gələcəkdə bu istiqamətdə rüsumları, xərcləri artırsın. Və beləliklə həmin məhsullar Azərbaycana daha baha qiymətə gələcək. Amma bizim dərman bazarında əsas fundamental problem bu bazarın lideral olmamasıdır. Bu bazarda 3 böyük dərman şirkəti var. Demək olar ki, bazarı onlar paylaşır və əsasən bir yerdən idarə olunurlar. Buna görə də, liberal şərtlər daxilində qiymətlərin formalaşması müşahidə olunmur. Bunun nəticəsidir ki, eyni dərmanlar sərhəddən 200-300 km aralı İranda bura ilə müqayisədə qat-qat ucuz satılır. Qeyd edim ki, bundan sonrakı dövrdə dünya bazarında enerji məhsullarının qiymətinin artması da qiymətlərə öz təsirini göstərəcək. Bu da bütün məhsulların maya dəyərinə oturan bir məsələdir. Son nəticədə həmin məhsulların istehsalı da baha başa gələcək və onların transport xərcləri artacaq. Bütövlükdə götürəndə, bu bahalaşma daha da kəskin xarakter alacaq. Hökumət çalışmalıdır ki, mümkün qədər bu bazarı liberallaşdırsın və oyunçu sayı artsın, rəqabət artsın. Dolayısıyla burada qiymətlər optimallaşsın. Eyni zamanda, Tarif Şurası çərçivəsində müəyyən edilmiş qiymətlərin nəzarəti gücləndirilsin”.
Günel CƏLİLOVA
