Pandemiya ilə bağlı ötən il bir sıra dövlətlərin xarici borcu kəskin artıb. Xarici borc ümumi daxili məhsulun 30 faizini təşkil edirsə, bu, təhlükəli hal sayılır. Bir sıra ölkələrdə bu nisbət 30 faizdən də yüksəkdir. Ancaq Azərbaycanla bağlı belə təhlükənin olmadığı məlum olub. Belə ki, bu il yanvarın 1-nə qədər Azərbaycanın ümumilikdə xarici dövlət borcu 8 milyard 821,5 milyon dollar olub. Bu da ÜDM-nin 20,7 faizini təşkil edib.
Yanvarın 1-i vəziyyətinə müxtəlif beynəlxalq maliyyə-kredit qurumları və xarici banklarla imzalanmış kredit sazişləri çərçivəsində Azərbaycanın birbaşa xarici dövlət borcu 8 100,4 mln.dollar və ya 2020-ci il üzrə ÜDM-in 19 faizini təşkil edib, dövlət müəssisələri tərəfindən cəlb edilmiş xarici borclara verilmiş dövlət zəmanətləri üzrə şərti öhdəliklər isə 721,1 mln. dollar və ya ÜDM-in 1,7 faizi qədər olub. Ümumilikdə, xarici dövlət borcu 8 821,5 mln. dollar (14 996,5 mln. manat) və ya ÜDM-in 20,7 faizini təşkil edib.
Onu da qeyd edək ki, xarici dövlət borcu beynəlxalq maliyyə institutlarından infrastruktur layihələri və maliyyələşmə proqramları üçün cəlb edilmiş kreditlərdən, həmçinin beynəlxalq maliyyə bazarlarında yerləşdirilmiş dövlət qiymətli kağızlarından ibarətdir.
Bütün bu deyilənlərlə yanaşı, Azərbaycanın xarici borcunun ÜDM-ə nisbətdə təhlükəli səviyyədə olmamasını ekspertlər necə dəyərləndirir?
“Ölkənin mövcud resurs və ehtiyatları ilə pandemiyanın təsirlərini minimumlaşdırmağa çalışdı”
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Vüqar Bayramov pandemiya şəraitində Azərbaycanın xarici borcunun artmamasını bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Pandemiya ilə əlaqədar ötən il bütün dünyada borclanmanın səviyyəsində artım müşahidə olundu. Azərbaycan azsaylı ölkələrdən biri oldu ki, praktiki olaraq ciddi xarici borclanmaya getmədi. Yəni ölkənin mövcud resurs və ehtiyatları ilə pandemiyanın təsirlərini minimumlaşdırmağa çalışdı. Xüsusən nəzərə almaq lazımdır ki, ötən il 3,5 milyard manatlıq paket realizə olundu. Pandemiyanın təsirlərini minimuma endirmək üçün həm büdcədən, həm də büdcədənkənar vəsaitlər cəlb olundu. Xarici borcun tənzimlənməsi ilə bağlı strategiyaya uyğun olaraq, xarici borcun ÜDM-dəki payı məqbul səviyyədə qorunub saxlanıldı. MDB ölkələrində xarici borcun ÜDM-ə nisbətdə payı 30 faizdən çoxdur. Ermənistanda bu, hətta 60 faizdən yuxarıdır. Bu konteksdən məsələyə yanaşdıqda Azərbaycan MDB-də xarici borcun ÜDM-də payına görə ən yaxşı yerdə olan 3 ölkədən biridir. Eyni zamanda, Azərbaycan sözügedən məsələdə dünyada ilk onluğa daxil olub. Bu isə ondan xəbər verir ki, xarici borcla bağlı strategiya Azərbaycanın borcdan asılılığına imkan vermir. Əksinə, pandemiya dövründə də Azərbaycan xarici borcun ÜDM-dəki payını məqbul səviyyədə qoruyub saxlaya bildi”.
Millət vəkili hesab edir ki, belə vəziyyət ölkə üçün müsbət göstəricidir.
Vidadi ORDAHALLI
