Pandemiyanın yaratdığı ehtiyac üzündən ötən il əksər ölkələrdə əhali əlində olan dolları realizə edib. Buna səbəb iqtisadi fəallığın aşağı düşməsi ilə əlaqədar iş yerlərinin bağlanması və digər sosial amillər olub. Ancaq Azərbaycanda, bundan fərqli olaraq, 2020-ci ildə əhali kommersiya banklarından daha çox xarici valyuta alıb. Həm dollar, həm də digər aparıcı valyutalar alınıb.
Belə ki, 2020-ci ildə əhali kommersiya banklarından 3 milyard 374 milyon 83 min dollar alıb. Bu, əhalinin banklara satdığı Amerika valyutasından 2 milyard 234 milyon 735 min dollar çoxdur. Ötən il əhalinin banklardan satın aldığı funt sterlinqin həcmi 19 milyon 37 min təşkil edib ki, bu da banklara satılandan 8 milyon 251 min çoxdur. Əhalinin avro alışı 234 milyon 422 min təşkil edib ki, bu da əhalinin avro satışından 157 milyon 536 min çoxdur. 2020-ci ildə dolların orta məzənnəsi 1,7 manat, funt sterlinq 2,1 manat və avro 1,9 manat olub.
O baxımdan, sözügedən üstünlüyü ekspertlər necə dəyərləndirir?
“Makroiqtisadi sabitlik və valyuta rezervləri iqtisadi sabitliyin qorunmasında mühüm rol oynadı”
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirlinin fikrincə, belə fərq bir sıra məsələlərdən irəli gəlir: “Bu ondan irəli gəlir ki, pandemiya Azərbaycan iqtisadiyyatına ciddi mənfi təsir edə bilməyib. Əgər bunun ciddi təsiri olsaydı, o zaman əhali yığım olaraq saxladığı vəsaitləri kütləvi realizə edərdi. Ancaq biz görürük ki, belə hal baş verməyib. Əksinə, banklardan əvvəlkindən daha çox xarici valyuta alınıb. Əlbəttə ki, belə halın müşahidə edilməsi müsbət tendensiyadır. Bu onu göstərir ki, koronavirus pandemiyası əhalinin sosial vəziyyətinə kəskin mənfi təsir göstərə bilməyib. Hesab edirəm ki, bütün bunlar təsadüfü deyil. Pandemiya ilə əlaqədar Azərbaycan hökuməti tərəfindən bir sıra qabaqlayıcı addımların atılması bu sahədə ümumi vəziyyətə müsbət təsir edib. Bütün bunlar ondan ibarətdir ki, ötən ilin martından başlayaraq bir sıra sosial paketlər qəbul edilib. Bu sosial paketlər təkcə aztəminatlı vətəndaşları deyil, sahibkarları da əhatə edib. Sahibkarlara göstərilən maliyyə yardımı imkan verdi ki, iş yerlərini bağlamasınlar və bundan az itki ilə çıxsınlar. O cümlədən, ölkədəki makroiqtisadi sabitlik və valyuta rezervləri iqtisadi sabitliyin qorunmasında mühüm rol oynadı”.
Ekspert hesab edir ki, ölkənin pandemiyadan az itki ilə çıxması iqtisadi inkişafa təkan verəcək.
Vidadi ORDAHALLI
