Pandemiya ilə əlaqədar əksər ölkənin xarici dövlət borcu artır. Azərbaycanda isə bunun əksi müşahidə edilir. Belə ki, bu ilin əvvəli ilə müqayisədə xarici dövlət borcu 1,5 faiz azalıb. Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, Azərbaycanın xarici borcu 8 milyard 958,2 milyon dollar təşkil edir.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, 1 yanvar 2020-ci ildə isə Azərbaycanın xarici borcu 9 milyard 91 milyon dollar olub. Xarici dövlət borcu beynəlxalq maliyyə qurumlarından cəlb edilmiş kreditlərdən, həmçinin, beynəlxalq maliyyə bazarlarında yerləşdirilmiş dövlət qiymətli kağızlardan ibarətdir.
O da məlum olub ki, birbaşa xarici dövlət borcunun 8 milyard 213,2 milyon dolları beynəlxalq maliyyə-kredit qurumlarından və xarici banklardan alınan kreditlərin payına düşür. İlin əvvəlindən birbaşa xarici dövlət borcu 106,8 milyon dollar azalıb. Dövlət borcuna dövlət şirkətləri tərəfindən ödənilməli olan 750 milyon dollar da əlavə edilir. Bu kreditlər xarici donorlar tərəfindən dövlət zəmanəti ilə verilir.
Əvvəlki illərə gəlincə, xarici borc 2011-ci ilə 3,8 milyard dollar, 2012-ci ilə 4,8 milyard dollar, 2013-cü ilə 5,7 milyard dollar, 2014-cü ilə 4,7 milyard dollar, 2015-ci ilə 6,4 milyard dollar, 2016-cı ilə 6,8 milyard dollar, 2017-ci ilə 6,9 milyard dollar, 2018-ci ilə 9,3 milyard dollar, 2019-cu ilə 8,9 milyard dollar məbləğində rəsmiləşib.
Müsbət haldır ki, ölkənin xarici dövlət borcu azalmağa doğru gedir və sözügedən proses bu il də davam edib. Ümumilikdə, bu müsbət tendensiyanı ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
“Azərbaycan xarici borcun ÜDM-də payına görə dünyada ən yaxşı göstəriciyə malik olan 10 ölkədən biridir”
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, xarici borcun məbləğinin optimallaşdırılması hökumətin prioritet məsələlərindən biridir: “Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan xarici borcun ümumdaxili məhsuldakı payına görə dünyada ən yaxşı göstəriciyə malik olan 10 ölkədən biridir. Praktiki olaraq, bu o deməkdir ki, Azərbaycanın xarici borcdan asılılığı böyük deyil. Bu da ondan xəbər verir ki, Azərbaycan mövcud resurslardan istifadə edərək həm pandemiyanın təsirlərini minimumlaşdırmağa çalışdı, həm də iqtisadi-maliyyə sferasına dəstəyi artırdı. Bu da 2,5 milyard dollar vəsaitin sözügedən istiqamətə yönəldilməsinə gətirib çıxardı. Nəticə etibarilə Azərbaycanın mövcud potensialı həmin xərclərin maliyyələşdirilməsinə imkan verir. Digər ölkələr ona görə borclanırlar ki, onların maliyyə imkanları məhduddur. Bu səbəbdən həmin ölkələr borclanmaya getmək məcburiyyətində qalırlar. Azərbaycanın maliyyə imkanları və potensialı imkan verir ki, borclanmaya getmədən pandemiyanın təsirlərini azaltsın. Onu da qeyd edim ki, 2021-ci ilin ilkin büdcə göstəriciləri bu ilin yayında Maliyyə Nazirliyi tərəfindən elan olundu. Sonradan müharibə ilə əlaqədar olaraq bir sıra layihələrə dəyişikliklər edildi, amma ilkin büdcə layihəsində gələn il pandemiyanın təsirlərini minimumlaşdırmaqla bağlı vəsaitlər ayrıldı. Bu onu göstərir ki, növbəti ildə də pandemiyanın təsirlərinin minimumlaşdırılması prioritet olacaq”.
Millət vəkili onu da qeyd etdi ki, gələn il də Azərbaycan xarici borclanmaya getmədən pandemiyanın təsirlərini minimumlaşdıracaq.
Vidadi ORDAHALLI
