Bir neçə gün öncə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun türk mallarının boykot edilməsi çağırışına cavab olaraq fransız mallarının boykot edilməsi ilə bağlı çağırış edib. "O, necə ki, Fransada türk markalı mal almayın deyirsə, mən də buradan millətimə səslənirəm: aman, fransız markalı malları almayın," - deyə Prezident Ərdoğan çağırışında bildirib.
Artıq Türkiyədə olduğu kimi, Azərbaycanda da fransız mallarının boykot edilməsi ilə bağlı çağırışlar səsləndirilir. Müştərilər, o cümlədən də bir çox millət vəkili də öz hesablarından bu çağırışlara qoşularaq fransız mallarının boykot edilməsini tələb edirlər.
Qeyd edək ki, artıq Azərbaycan xalqı da R.T.Ərdoğanın bu çağırışına qoşulub. Ölkəmizdə əksər insan artıq Fransa mallarını boykot edir. Hətta bəzi iri mağazalar şəbəkəsi Türkiyə mallarının qiymətlərinə endirimlər tətbiq edib, onları faizsiz kreditlərlə satmağa başlayıblar.
Dövlət Statistika Komitəsinin yaydığı məlumatda qeyd olunur ki, ötən il Fransadan 23.3 min ABŞ dolları həcmində iribuynuzlu heyvan, 2.349.1 min ABŞ dolları həcmində kərə yağı və digər süd yağları, 11.8 min ABŞ dolları həcmində 11.2 ton buğda unu, 1 093.8 min ABŞ dolları həcmində təbii üzüm şərabları, üzüm suslosu, 23 095.8 min ABŞ dolları həcmində 379 ton dərman vasitələri, 1 803.7 min ABŞ dolları həcmində 449.6 ton sürtkü yağları, 202.3 min ABŞ dolları həcmində mebellər və digər mallar idxal olunub.
2020-ci ilin yanvar-avqust aylarında ölkəyə idxal olunan məhsulların ümumi dəyərinin 18,7 faizi Rusiya, 14,7 faizi Türkiyə, 13,3 faizi Çin, 7,4 faizi ABŞ, 5,3 faizi Almaniya, 4,2 faizi Ukrayna, 4,1 faizi İtaliya, 3,0 faizi Birləşmiş Krallıq, 2,7 faizi İran, 2,0 faizi Yaponiya, 1,8 faizi Koreya, 1,7 faizi Fransa, 21,1 faizi isə digər ölkələrlə aparılmış idxal əməliyyatlarının payına düşüb.
“Siyasi və hüquqi müstəvidə Azərbaycan Türkiyə ilə birlikdə öz haqlarını, hüquqlarını, sağlam mövqeyini təsdiqləməlidir, amma iqtisadi məsələlərdə…”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli qeyd etdi ki, iqtisadi boykot məsələsi o qədər asan və effektiv məsələ deyil: "Fransa-Türkiyə məsələsində söhbət Dağlıq Qarabağdan getmir. Bundan öncə də bu iki dövlət arasında problemlər olub. Yəni iki dövlət başçısının bir-birinə olan sözlü ittihamları çoxdandır davam edir. Fransa tərəfdən belə bir addım atılacağını gözləmirəm. Bəzi köşə yazılarında olub, rəsmi səviyyədə çağırış olmayıb. Çünki Avropa Birliyinin öz qaydaları var, Fransanın Türkiyə məhsullarını boykot etməsi böyük bir prosedura bağlıdır və bu, prezidentin qərarı ilə baş tutmur. Həmçinin, Türkiyədə də Fransa məhsullarının boykot ediləcəyini düşünmürəm. Təbii ki, çağırışlar var, ancaq ticarət balansına baxanda görürük ki, Türkiyə Fransaya daha çox məhsul satıb. Keçən il 1.2 milyardlıq məhsul ixrac edib.
Bu səbəbdən də siyasi və hüquqi müstəvidə Azərbaycan Türkiyə ilə birlikdə öz haqlarını, hüquqlarını, sağlam mövqeyini təsdiqləməlidir. Amma iqtisadi məsələlərdə bir az daha çevik və uzaqgörən davranmalıdır”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, türkiyəli iş adamları üçün ölkəmizdə daha yaxşı şərait, istehsal və xidmət sahələri yaradılmalıdır. Dövlətin bu sahədə müəyyən addımlar atmasına ehtiyac var: “Azərbaycanın da bu çağırışlara qoşulması iqtisadi cəhətdən effektiv olmayacaq. Digər həmsədr ölkələrdən biri də Rusiyadır. Azərbaycan kənd təsərrüfatı məhsullarının 80 faizə yaxınını Rusiyaya satır. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan Rusiya məhsullarını boykot etsə, o zaman məhsulumuzu kimə satacağıq? Ən çox kənd təsərrüfatı ixracatımız pomidordur. Rusiyaya təkcə 168 milyon dollarlıq pomidor satmışıq. Yəni iqtisadi boykot məsələsi o qədər asan və effektiv məsələ deyil”.
İqtisadçı onu da əlavə etdi ki, Fransa Azərbaycana ildə 300 milyon dollarlıq məhsul satır, Azərbaycan isə Fransaya cəmi 60-70 milyon dollarlıq məhsul satır: “Biz Fransanı iqtisadi cəhətdən boykot etsək, Fransa bundan heç nə itirməyəcək. Onu da qeyd edim ki, ölkələrin bir-birinin məhsullarını boykot etməsi məsələsi gündəmə gələrkən sonda həmişə udan ölkə Çin olur. Pul bazarlarının itirilməsinin gələcəkdə böyük fəsadları ola bilər. Məhsulların boykot edilməsi ancaq siyasi ritorika üçün istifadə oluna biləcək məsələdir. Bunun da böyük bir effekt verəcəyini düşünmürəm".
Günel CƏLİLOVA
