Məhərrəm Zülfüqarlı: "Bunun nəticəsində gənc nəslin şanlı tariximizin öyrənilməsinə marağı bir az da artacaq"
Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin 100 illik yubileyi haqqında Sərəncam imzalayıb. Sərəncamda AXC-nin tarixinə nəzər salınır. Bildirilir ki, 2018-ci il may ayının 28-də Müsəlman Şərqində ilk parlamentli respublikanın - Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin yaranmasının 100 illiyi tamam olur.
Qədim və zəngin dövlətçilik ənənələrinə malik Azərbaycan xalqı keçmişinin müəyyən dövrlərində tarixin hökmü ilə böyük imperiyalar tərkibinə qatılmaq məcburiyyətində qalmışdır. AXC məhz dünyanın siyasi nizamının yenidən qurulduğu bir vaxtda, XIX əsrin axırları və XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanın yaşadığı parlaq mədəni yüksəliş mərhələsinin məntiqi yekunu kimi meydana çıxmışdır.
1918-ci il may ayının 28-də Azərbaycanın müstəqilliyini bəyan edən İstiqlal Bəyannaməsi qəbul edildi. Yeni qurulan AXC öz üzərinə götürdüyü çətin tarixi vəzifəni imkanlarının ən son həddində çalışaraq şərəflə yerinə yetirdi. Azərbaycanın ilk parlamenti və hökuməti, dövlət aparatı təşkil edildi, ölkənin sərhədləri müəyyənləşdirildi, bayrağı, himni və gerbi yaradıldı, ana dili dövlət dili elan edildi, dövlət quruculuğu sahəsində ciddi tədbirlər həyata keçirildi.
Sərəncama əsasən, AXC-nin yaradılmasının 100 illik yubileyi respublikada dövlət səviyyəsində geniş qeyd ediləcək.
Nazirlər Kabinetinə AXC-nin 100 illik yubileyinə həsr olunmuş tədbirlər planını hazırlayıb həyata keçirmək tapşırılıb. Milli Məclisə isə AXC parlamentinin yaranmasının 100 illik yubileyi münasibətilə xüsusi iclasın keçirilməsi tövsiyə edilib.
Ümumilikdə, belə bir mühüm sərəncamın verilməsi AXC-yə tarixi baxışın təkmilləşməsində nə kimi rol oynayacaq?
Məsələyə münasibət bildirən tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Məhərrəm Zülfüqarlı Prezidentin bu sərəncamını alqışladığını vurğuladı: "Çox əlamətdar haldır ki, belə bir qərar verilib. Çünki Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin yüz illiyinin dövlət səviyyəsində təntənəli şəkildə keçirilməsi tariximizin bu dövrünə verilən yüksək qiymətin göstəricisidir. Bunun nəticəsində gənc nəslin şanlı tariximizin öyrənilməsinə marağı bir az da artacaq. Nəzərə almaq lazımdır ki, o dövrün ağır şərtləri çərçivəsində AXC-nin yaranması çox böyük hadisə idi. Faktiki olaraq Müsəlman Şərqində ilk demokratik dövlət Azərbaycanda yaradıldı. Düzdür, bu dövlətin ömrü 23 ay oldu. Ancaq tarixdə elə bir iz qoydu ki, bu şanlı tarix hər zaman öyrəniləcək, tədqiq olunacaq. Bir şeyi nəzərə almaq lazımdır ki, o dövrdə respublika yaranmasaydı, 1991-ci ildə müstəqillik əldə etməyimiz çətin olacaqdı. Bəlkə də mümkün olmazdı. Ona görə ki, cumhuriyyətin yaranması sonrakı dövrdə SSRİ tərkibində Azərbaycanın müttəfiq respublikalardan biri olmasına hüquqi zəmin yaratdı. Yoxsa bizi Rusiyanın bir subyektinə çevirəcəkdilər".
Vidadi ORDAHALLI
