“Hazırda Azərbaycanda koronavirusla bağlı vəziyyət çox yaxşıdır. Həm ölüm sayları, həm də yeni yoluxma halları azalıb. Bu, hökumətin gördüyü tədbirlərin səmərəliliyini, həm də insanların tələb olunan qaydalara riayət etdiyini göstərir. Bunun davamı çox önəmlidir. Məlumdur ki, dünyada koronavirusun yeni mutasiyaları var. Bütün görülən işlər mutasiyalara qarşı da effektivdir. Ona görə də insanların özlərini qorumağa davam etməsi vacibdir”. Bu fikirləri Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Azərbaycandakı nümayəndəsi Hande Harmancı səsləndirib. Elə ekspertlər də bu fikirdədir ki, insanların özlərini qorumağa davam etməsi virusa qarşı mübarizədə ən effektiv yoldur.
Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, bu məsələ indi bütün dünya səviyyəsində qəbul edilir. Məhz bu səbəbdən insanların özlərini qorumağa davam etməsi istiqamətində addımlar sərtləşdirilir. Məsələn, elə qonşu Gürcüstanda tibbi maska taxmaq tələbinə təkrar əməl etməyən şəxslərə qarşı cərimənin məbləği iki dəfə artırılacaq. Baş nazir Georgi Qaxariyanın sözlərinə görə, karantin rejiminin yumşaldılması ilə yanaşı, qaydaların sərtləşdirilməsi də vacibdir. Qeyd edək ki, qonşu ölkədə ötən ilin noyabrından həm qapalı məkanlarda, həm də açıq havada tibbi maskadan istifadə məcburi olub. Maskadan istifadə qaydalarını pozan fiziki şəxslər 20 lari məbləğində cərimə olunurlar. Qapalı məkanlara şəxslərin maskasız daxil olmasına yol verən hüquqi şəxslərə qarşı tətbiq olunan cərimənin məbləği isə 500 lari təşkil edir.
ABŞ-ın xəstəliklərin nəzarəti və profilaktikası mərkəzləri də virusa qarşı mübarizə məqsədilə ictimai nəqliyyatda tibbi maska taxılmasının məcburi olması barədə qərar qəbul edib. Amerikalılar artıq ictimai nəqliyyatda, o cümlədən təyyarə və qatarlarda, avtobuslarda və metroda, taksi və gəmilərdə maska taxmalıdır. Bu məcburiyyət Birləşmiş Ştatlara gələn, həmçinin ölkədən çıxmaq üzrə olan sərnişinlərə də şamil edilir. Qeyd edək ki, ABŞ koronavirusdan ən çox əziyyət çəkən ölkədir. Cons Hopkins Universitetinin məlumatına görə, ABŞ-da 26 milyondan artıq yoluxma halı aşkarlanıb, 450 minə qədər insan həyatını itirib. Fransada isə koronavirusun yayılma risqini azaltmaq üçün sakinlərdən ictimai nəqliyyatda səyahət edərkən danışmamaları və mobil telefonlardan istifadə etməmələri istənilib. Müvafiq tövsiyələr Fransa Tibb Akademiyasının vebsaytında da yerləşdirilib. Mətndə qeyd olunur ki, nəqliyyatda tibbi maska taxma tələbinə mobil telefon istifadəsi və danışma qadağaları əlavə edilməlidir. Almaniya, Çexiya kimi Avropa ölkələrində də maska ilə bağlı nəzarət sistemi gücləndirilir.
Ölkəmizdə də xüsusi karantin rejiminin qüvvədə olduğu müddətdə bütün qapalı və açıq məkanlarda müvafiq qaydada tibbi maskalardan istifadə məcburidir. Maska taxmayan fiziki şəxslər 100 manat məbləğində, vəzifəli şəxslər 300 manat məbləğində, hüquqi şəxslər 600 manat məbləğində cərimə edilir. Ekspertlər isə bildirir ki, vəziyyətdən asılı olmayaraq, insanlar gündəlik olaraq gigiyena qaydalarına riayət etməlidir. Sosial məsafəyə riayət olunmalı, tibbi maskadan təyinatına uyğun olaraq istifadə edilməli və karantin qaydalarının digər tələbləri də mütləq nəzərə alınmalıdır. Bununla yanaşı, ölkəmizdə pandemiya ilə mübarizənin yeni, daha doğrusu vaksinasiya mərhələsi başlayıb. Yanvarın 18-dən etibarən ölkəmiz Cənubi Qafqazda ilk olaraq vaksinasiya işlərinə start verib. Ölkəmizdə istifadə olunan Çinin “Sinovac” şirkətinin “CoronaVac” vaksini, Türkiyədən alınan məlumatlara görə, 91,25 faiz hallarda təsirli olub. Ən başlıcası odur ki, peyvənd vurulması koronavirus xəstəliyinin ağır formada keçməsi və ölüm hallarının qarşısını 100 faizə yaxın alıb. Vaksin məsələsinə münasibət bildirən Hande Harmancı isə qeyd edir ki, istənilən halda təhlükəsizlik qaydalarına əməl olunmalıdır: “İnsanlar COVID xəstəliyini keçirdikdən sonra onlarda bəzi simptomların uzun müddət davam etdiyini bilirik. Lakin bunun xəstəliyin ağırlığına və ya nəticəsinə necə təsir etdiyi məlum deyil. Yeni bir xəstəlik olduğuna görə belə halların da monitorinqi vacibdir. Əgər insanlarda simptomlar keçməzsə, onlar müalicə edən həkimlə əlaqə saxlamalıdırlar. Xəstəliklə mübarizədə hər kəsin diqqət etməli olduğu şeylər eynidir. Ara məsafənin qorunması, əl gigiyenası, maska istifadəsi və otaqların tez-tez havalandırılması lazımdır. İnsanların kütləvi toplaşdığı yerlərdə yoluxmaların olmaması mümkün deyil. Amma biz həyatımıza qaydalara diqqət edərək davam etmək məcburiyyətindəyik. Vətəndaşlara indiyədək riayət etdiyi və Azərbaycanda epidemiyanı nəzarət altına almağa nail olduqları qaydalara əməl etməyi tövsiyə edirəm”. Ekspertlər də bildirir ki, bir virusun yayilmaması, daha çox mutasiyaya uğramaması üçün ən yaxşı yol onun yayılmasının qarşısını almaqdır. Bu da yalnız qorunma qaydalarına riayət edərək və əhalinin sürətlə peyvənd olunması hesabına mümkündür.
Tahir TAĞIYEV
