Xalqımızın, dövlətimizin gələcəyi haqqında düşünəndə gözlərimizin qarşısına müasir gənclərimiz gəlir. Gənc nəsil elə tərbiyə olunmalıdır ki, o həqiqətən də sabahımızın etibarlı ünvanına çevirilə bilsin. Sözsüz ki, gənclərimizin vətənimizin sabahı üçün layiqli vətəndaş olması üçün dövlət tərəfindən kompleks işlər görülür, məqsədyönlü fəaliyyət göstərilir.
Cəmiyyətimizdə gənc nəsildə milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi bu gün ən aktual məsələlərdən biri hesab olunur. Dövlətimizin, ana dilimizin, adət-ənənələrinizin yaşadılmasını şərtləndirən faktorlardan biri də gənclərin milli mənlik şüurunu dərk etməsindən keçir. Bu faktor həqiqətən də mühüm əhəmiyyət kəsb edən məsələlərdən biridir. Gənclərin buna sahib olması bütövlükdə dövlətin ümummilli ideologiyasının qorunması baxımından müstəsna rola və əhəmiyyətə malikdir. Bu indi də belədir, bundan sonra da belə olacaq. Eyni zamanda, milli-mənəvi dəyərlərin deqradasiyaya məruz qalmasının qarşısını alır. Ümumilikdə sözügedən dəyərlərin qorunmasının cəmiyyətə verdiyi fayda ölçüyəgəlməz dərəcədə böyükdür. Çünki bu həm də milli kimlik məsələsini özündə ehtiva edir. O baxımdan milli mənlik şüurunun vəd etdiyi fayda yetərincə müxtəlif və çoxşaxəlidir. Yetər ki, onun prinsipial əsaslarını qoruyub saxlaya, böyüməkdə olan gənc nəslə aşılaya, çatdıra, təməl prinsiplərini öyrədə biləsən. Ona görə də sözügedən məsələnin cəmiyyətə çatdırılmasında bütün vasitələrdən istifadə etmək lazımdır. Təbii ki, bunun üçün də başlıca olaraq gənclərə milli mənlik şüurunun aşılanmasını daha əhatəli şəkildə, məktəblərin, universitetlərin, elm mərkəzlərinin, elm xadimlərinin, fikir adamlarının iştirakı ilə həyata keçirmək lazımdır. Sözügedən məfhumun qavranması gənclərin milli dəyərlərə nə dərəcədə bağlı olması ilə ölçülür. Aydın məsələdir ki, bunun üçün də birinci növbədə ailədə, məktəbdə, ictimaiyyətdə müvafiq mühit yaradılmalıdır ki, biz gənclərdə milli mənlik şüurlarını, eləcə də ən ümdə olan vətənpərvərlik hisslərini formalaşdıra bilək. Çünki milli mənlik şüuru özünüdərk deməkdir. Milli özünüdərk deyəndə ilk növbədə insan bağlı olduğu tarixi kökü, milli mənsubiyyətini, Vətəninin tarixini bilməli və onu dərindən təhlil etməyi bacarmalıdır. Hər bir gənc, vətəndaş dərk etməlidir ki, hansı Vətəni, milləti, milli xüsusiyyətləri təmsil edir. Eyni zamanda, milli dəyərlərin tarixin hansı mərhələlərindən keçdiyini bilməlidir.
Bu gün gənclərə milli mənlik şüurunu mənimsətmək üçün geniş təbliğat işləri aparılır və bu təbliğat dövlət xətti, dəstəyi ilə həyata keçirildiyi üçün konkret hədəfləri özündə birləşdirir. Milli mənlik şüurunun formalaşdırılması uşağın tərbiyəsində, xüsusən də gənclik dövründə çox mühüm şəkildə özünü büruzə verən məsələdir. Bu səbəbdən, sözügedən ideya gəncliyə beşikdən başlayaraq aşılanmalıdır. Məsələn, uşaq ailədə tərbiyə alır. Verilən tərbiyə gəncliyin formalaşmaqda olan dünyagörüşündə rol oynayır. Ancaq milli mənlik şüuru yeniyetməlik və gənclik dövründə xüsusilə formalaşan bir məfhumdur. Ona görə də bu, gəncliyə aşılanmalı və gənclik bu ideologiya ilə yüklənməlidir. Bəzən Azərbaycan ailələrində belə fikirlər səslənir ki, uşağa bəlli bir yaşdan sonra tərbiyə vermək lazımdır, hələ balacadır və s. Hər halda, bu cür yanaşma yanlışdır. Məsələn, yəhudilər deyir ki, uşaq doğulan kimi onun tərbiyəsi ilə məşğul olmaq lazımdır. O cümlədən, almanlarda da buna bənzər həyat tərzi var. Bəlkə də bu cür yanaşmanın təsirindəndir ki, alman xalqı bu gün dünyada dəqiqliyinə, səliqəliliyinə görə seçilir. Yaponların öz milli adət-ənənələrinə, tarixi keçmişinə necə hörmətlə yanaşdığı çoxlarına məlumdur. Bunun nəticəsidir ki, yapon xalqı keçmişlə müasirliyin uğurlu vəhdətini yaradıb. Cəmiyyət bu vəhdətdən ziyan görmür. Bu gün Azərbaycan əhalisinin mühüm bir hissəsi gənclərdən ibarətdir. Hər keçən gün onların cəmiyyətdə çəkisi və rolu artır. İndiki dövrdə gənclərin dinamikliyi daha çox diqqəti cəlb edir. Xüsusən də müasir informasiya və kommunikasiya texnologiyalarının timsalında bu özünü daha qabarıq göstərir. Belə bir dövrdə Azərbaycanda da gənclərin necə tərbiyə olunması qarşıda duran mühüm vəzifələrdən biridir.
Vətənpərvərlik hissi gənclərin hərtərəfli vətəndaş olmasını şərtləndirən vacib amillərdən biridir. Filosof və sosioloqlar qeyd edir ki, vətənpərvərlik bütövlükdə vətənə məhəbbət və öz şəxsi maraqlarını vətən yolunda qurban verməyə əsaslanan emosional bağlılıqdır. Fikir adamları hesab edir ki, bu bağlılıq həm də özünün mənsub olduğun millətin etnik, mədəni, siyasi və tarixi xüsusiyyətlərinə arxalanan milli hissiyyat və ya milli qürür kimi hallanır.
Mərhum prezident Heydər Əliyev hər zaman gənclərə vətənpərvər olmağı tövsiyə edirdi:” Hər bir gənc vətənpərvər olmalıdır, vətənpərvərlik böyük bir məfhumdur. Bu sadəcə orduda xidmət etmək deyil. Vətənə sadiq olmaq, Vətəni sevmək, torpağa bağlı olmaq-budur vətənpərvərlik”. Bu gün gənclər H.Əliyevin bu kəlamını özlərinə əsl nümunə hesab edir və onun tövsiyəsinə hər zaman əməl edirlər.
Bildiyimiz kimi, vətənpərvərlik məfhumu öz məzmununa görə çoxşaxəlidir və onu heç bir sözlə əvəz etmək mümkün deyil. Nəzərə almaq lazımdır ki, bu hiss uşaqlarda tədricən, necə deyərlər, mərhələ-mərhələ formalaşır. İnsan dünyanı dərk etdikcə Vətəninə, torpağına məhəbbəti, sevgisi artır, vətənpərvərlik hissləri güclənir. Bütövlükdə, sözügedən hiss öz dövlətinin tərəqqisi üçün can yandırmaq, doğma xalqının tarixi və mədəniyyəti ilə fəxr etmək, Vətənin rifahı naminə əlindən gələni etmək deməkdir. Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi bir sıra faktorların vəhdətindən keçir. Həmin faktorlar bir-biri ilə sıx bağlıdır. Ona görə də nəzərə almaq lazımdır ki, mənəvi dəyərlərin, vətənpərvərlik hisslərinin əsası ailədə, məktəbəqədər tərbiyə müəssisələrində, orta məktəblərdə qoyulur. Tədqiqatçılar hesab edir ki, milli şüur millətə, xalqa aid xüsusiyyətləri hər hansı bir fərdin özündə cəmləşdirmək bacarığıdır. Belə ki, burada vicdan, milli mənlik mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsinin formalaşmasında rol oynayan amillərdən birinin onların yüksək təhsil alması, intelektə, savada malik olmasıdır. Azərbaycan gənci həm elm-təhsil, həm mədəniyyət, həm idman, həm də digər sahələrdə özünü təqdim və təsdiq etməyi bacarır. Hər kəsə məlumdur ki, gənc və yeniyetmə idmançılarımızın sorağı beynəlxalq, dünya və Avropa, Olimpia çempionatlarından, olimpiadalarından gəlir. Şahmat, dama, voleybol, ağırlıqqaldırma, boks, taekvondo, karate, kiqboksinq və s. sahədə məşğul olan uşaqlar, gənclər, yeniyetmələr vətənimizin adını və bayrağını olimpiadalarda, müxtəlif yarışlarda yüksəklərə qaldırır.
Onu da vurğulayaq ki, gənclərin həyatı, taleyi, fəaliyyəti daim Heydər Əliyevin diqqətində olub. O həmişə istedadlı gənclərə qayğını dövlət əhəmiyyətli bir işə çevirib, burada möhkəm hüquqi baza yaradıb. Onun “Azərbaycanda gənc istedadlara dövlət qayğısı haqqında” imzaladığı fərmanla gənc istedadların “Qızıl kitab”ı, eləcə də prezidentin xüsusi təqaüdü təsis edilib.
Onu da bildirək ki, gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsinin inkişaf etdirilməsi sahəsində Prezident İlham Əliyev də imzaladığı mühüm qərar və sərəncamlarla böyük töhfələr verib, bu gün də gənclər cənab Prezidentin diqqət və qayğısını yaxından hiss edir.
Ekspertlər qeyd edir ki, Azərbaycanda əsası Heydər Əliyev tərəfindən qoyulan gənclər siyasəti bu gün də uğurla davam etdirilir. Onlar bildirir ki, Prezident İlham Əliyevin 2010-2015-ci il gənclər proqramı ilə bağlı imzaladığı sərəncam bütün Azərbaycan gəncliyinin ürəyindən xəbər verib. Hazırda Azərbaycanda gənclər dövlət idarəçiliyi, səhiyyə, təhsil sistemində və digər sahələrdə böyük üstünlüklər qazanıb, ölkə iqtisadiyyatının inkişafına töhfələr verir.
Ölkə başçısı hər bir gəncin ən böyük sərvətinin milli vətənpərvərlik hissi olduğunu dəfələrlə vurğulayıb:”Hər bir vətəndaş, tutduğu yerindən asılı olmayaraq, öz əməyi ilə hər gün ölkəmizi gücləndirməlidir. Öz əməli işlərimizlə, Vətənə sədaqətlə, görülən işlərlə, atılan addımlarla. Bu gün Azərbaycan cəmiyyətində bu həmrəylik, milli həmrəylik, milli səfərbərlik, vətənpərvərlik ruhu var. Biz gənc nəsli bu ruhda tərbiyə etməliyik ki, Azərbaycanda gənc nəsil peşəkar, vətənpərvər, Vətənə sadiq olsun. Çünki bütün dövrlərdə Azərbaycanın uğurlu gələcəyini biz gənclik təmin etməliyik”.
Qeyd etdiyimiz kimi, gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hisslərinin tərbiyəsi bir sıra faktorların vəhdətindən keçir. Həmin faktorlar bir-biri ilə sıx bağlıdır.
Ekspertlər deyir ki, insanın ən ali və əzəli hisslərindən olan vətənpərvərlik hər kəsin doğulub boya-başa çatdığı elə, obaya, torpağa, vətəndaşı olduğu ölkəyə məhəbbətdən qaynaqlanır. Vətənpərvərlik həm də Vətənin naminə çalışmaq, Vətəni qorumağa hər an hazır olmaq, onun yolunda qəhrəmanlıqlar, fədakarlıqlar göstərmək, Vətənin, xalqın hər bir uğuruna sevinməkdir. “Vətənpərvərlik insanın canından, qanından gəlməlidir. İstər-istəməz hər kəs bu vətənin övladıdır və hər kəs bu Vətənə borcludur”-kəlamının müəllifi Heydər Əliyevin bu fikri gənclər üçün böyük örnəkdir, həyat məktəbidir.
Gənclərimizin milli ruhda tərbiyəsi milli-mənəvi dəyərlərimizə əsaslanır
Azərbaycan dövləti gələcəyimiz olan gənc nəslin vətənə məhəbbət, xalqına hörmət, soykökünə, öz ata-babalarının ənənələrinə sədaqət ruhunda tərbiyə olunması vacib bir məsələ kimi mövcuddur.
Xalq qəhrəmanlarımızın, Milli Qəhrəmanlarımızın, Sovet İttifaqı qəhrəmanlarımızın keçdiyi döyüş yolu, göstərdiyi şücaət gənclərimiz üçün gerçək örnəkdir. Xalqımız şanlı tariximizlə, əfsanəvi qəhrəmanlarımızla həmişə fəxr edib və bunu uşaq və gənclərə də aşılayıb.
Azərbaycan Respublikasında hüquqi, demokratik dövlət quruculuğu inkişaf etdikcə vətənpərvərlik tərbiyəsinə, o cümlədən böyüməkdə olan nəslin hərbi-vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsinə daha çox diqqət yetirilir. Sözsüz ki, dövlət quruculuğu yolunda, dövlət müstəqilliyimizin qorunması məsələsində gənclərin üzərinə böyük və məsuliyyətli vəzifələr düşür. Bu vəzifələri isə yalnız öz vətənini sevən, onun tərəqqisinə çalışan və azadlığı uğrunda canını qurban verməyə hazır olan gənclər yerinə yetirə bilər.
Torpaqlarının 20 faizdən artığı düşmən tapdağında olan Azərbaycan dövləti hər zaman öz mübariz gəncləri ilə fəxr edir.
Məlumdur ki, cəmiyyətimizdə vətənpərvərlik tərbiyəsi sahəsində işlər yüksək səviyyədə qurulması gənclərin milli şüurunun formalaşmasına böyük güc verir. Elə bu amilin nəticəsidr ki, bu gün gənclər əsgəri xidmətə könüllü gedir. Hər bir gənc istəyir ki, vətən qarşısındakı borcunu layiqincə, məsuliyyətlə yerinə yetirsin. Sözsüz ki, gənclərin əsgərliyə könüllü yollanması, Vətəni qorumaqda əzmli olması halları kütləvi xarakter alıb. Ordumuzun günü-gündən güclənməsi, qüdrətlənməsi gənc əsgərlərə böyük ruh yüksəkliyi bəxş edir. Bu gün ordumuzda əsgərlərin səhhəti hər gün yoxlanır, onların mənəvi və fiziki sağlamlığı diqqətdə saxlanır. Orduda aparılan məqsədyönlü tədbirlər sayəsində, əsgər və zabitlərə göstərilən qayğı, diqqət nəticəsində və ordumuzda güclü vətənpərvərlik ovqatı, ruhu yaradıldığı üçün bu gün Azərbaycan ordusunda fərarilik yoxdur. Son illər hərbi xidmətdən yayınma hallarına, demək olar ki, rast gəlinmir. Ancaq bizimlə müqayisədə torpaqlarımızı işğal altında saxlayan Ermənistan ordusunda fəarilik baş alıb gedir, əsgər və zabitlər bu dövlətin ordusunda xidmət etmək istəmir.
Bu gün Azərbaycan gəncinin ən yüksək göstərici Vətənə, xalqa, torpağa bağlı olmasıdır. Gənclərimiz ölkə başçısının ətrafında sıx birləşib və Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin əmrilə işğal altında olan torpaqlarımızı yağı düşməndən azad etməyə hər an hazırdır.
Namiq QULİYEV
Yazı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun keçirdiyi müsabiqəyə təqdim edilir
