Qasım Hacıyev: “Nuh peyğəmbərə heykəl qoyulması erməni iddiasına verilən ən layiqli cavablardan biridir” Həyat Məhərrəmova: “… dünyaya bir mesajdır ki, biz öz dəyərlərimizə sahib çıxmağı bacarmaqla yanaşı, adı bizim tariximizlə, torpağımızla bağlı olanların da ruhuna ehtiram bəsləyə bilirik”
Tarixi mənbələrdə 5 min ildən artıq yaşı olduğu qeyd edilən Naxçıvan ərazisində zəngin abidələr, arxeoloji nümunələr qorunub saxlanır. Bu gün Azərbaycanın bir parçası olan Naxçıvan dünyanın ən qədim məkanlarından biri kimi tanınır. Hətta əfsanələrə görə, bu diyarda Nuh peyğəmbərin də izləri yaşayır.
Qeyd edək ki, bir neçə gün əvvəl Naxçıvan Muxtar Respublikasında Naxçıvan Duz Muzeyinin açılışı olub. Məlum olduğu kimi, Duzdağla və Naxçıvan şəhər mədəniyyəti ilə bağlılığı nəzərə alınaraq muzeydə Nuh peyğəmbərin heykəli qoyulub. Naxçıvan Duz Muzeyində Nuh peyğəmbərə heykəl qoyulmasının mədəni, tarixi əhəmiyyətinin böyük olduğunu deyən ekspertlər hesab edirlər ki, bu, Naxçıvanın dünyada təbliğinin genişlənməsində rol oynayacaq.
Yeri gəlmişkən, Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Mübariz Qurbanlı da mətbuata açıqlamasında Naxçıvan Duz Muzeyində Nuh peyğəmbərə heykəl qoyulmasına müsbət münasibət bildirib. Onun sözlərinə görə, Nuh və ya digər peyğəmbərlərin şəkilləri çəkilirsə, o zaman heykəl də qoyula bilər: "İsa, Musa peyğəmbərlərlə də bağlı şəkillər var. İslamda heykəl və şəkillə bağlı yanaşma fərqlidir. Amma Nuh peyğəmbər islama qədərki dövrdə olub".
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Qafqazşünaslıq İnstitutunun ermənişünaslıq şöbəsinin müdiri, professor Qasım Hacıyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında Naxçıvanda Nuh peyğəmbərə heykəl qoyulmasının əhəmiyyətli olduğunu dedi. Q.Hacıyev qeyd etdi ki, bu heykəlin qoyulması həm də saxta erməni təbliğatının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayacaq. Ermənilərin Naxçıvan ərazisinə, buradakı tarixi abidələrə iddialı olduğunu xatırladan professor Hacıyev bildirdi ki, ermənilər nəinki Azərbaycan, bütövlükdə, regionun tarixinə aid nə varsa, öz adlarına çıxmağa cəhdlər göstərirlər: “Mən Naxçıvanda Duz Muzeyində Nuh peyğəmbərə heykəl qoyulmasını alqışlayıram. Bu mənada ki, Naxçıvanda Nuh peyğəmbərə heykəl qoyulması ilə bağlı kifayət qədər əsaslarımız var. Hesab edirəm ki, bu heykəlin qoyulması zamanında atılan addımdır. Bilirsiniz ki, torpaqlarımızda yerləşən ermənilər bizim mədəniyyətimizə, tariximizə qarşı müxtəlif iddialar irəli sürür və nəyimiz varsa, öz adlarına çıxmağa cəhdlər edir, hətta bunu dünyaya da bəyan etməkdən çəkinmirlər. Əlbəttə, belə olduğu təqdirdə biz də onların yalanlarını ifşa edən işlər görməliyik, görürük də. Bir vaxtlar ermənilər Naxçıvan ərazisinə iddia irəli sürdükləri kimi, Nuh peyğəmbərə də iddialı idilər. Onlar qədim Ağrı dağını Ararat kimi qələmə verməklə Nuhun onlara bağlı olduğunu deyirdilər. Ancaq alimlərimizin çoxsaylı araşdırmaları, tədqiqat işləri erməni iddialarını yerlə-yeksan etdi. Naxşıvanda Nuh peyğəmbərə heykəl qoyulması həm də erməni iddiasının qarşısının alınması istiqamətində görülən uğurlu işlərdən biridir. Artıq bütün dünya bir daha biləcək ki, Nuhun gəmisi Naxçıvan ərazisində olub və bununla bağlı kifayət qədər faktlar var və s. Hətta Gəmiqaya abidəsində də Nuhla bağlı informasiya mövcuddur. Nuh peyğəmbərə heykəl qoyulması erməni iddiasına verilən ən layiqli cavablardan biridir” - deyə Q.Hacıyev bildirdi.
Tarixçi Həyat Məhərrəmova bizimlə söhbətində bildirdi ki, Naxçıvanda Nuh peyğəmbərə heykəl qoyulmasında mənfi heç nə yoxdur. Onun sözlərinə görə, Nuh peyğəmbərin Naxçıvan ərazisində olması faktı qədim Şumer və yəhudi əfsanələrində də mövcuddur.
O qeyd etdi ki, tarixçilər, etnoqraf və arxeoloqlar Naxçıvan ərazisində tədqiqatlar apararkən burada əfsanələrdə adı çəkilən bir sıra nümunələrlə, abidələrlə rastlaşıblar: “Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, Azərbaycanda Nuhla bağlı əfsanələr Nuh tufanı haqqında qədim Şumer və yəhudi əfsanələrilə bu və ya digər dərəcədə səsləşir. Bu istiqamətdə tədqiqat aparan alimlərin fikrincə, Ağrı dağında vulkan püskürməsi ilə əlaqədar Dəclə və Fərat çaylarının daşması nəticəsində tufan baş verib. Belə məlum olur ki, Ağrı dağına yaxın olan Araz çayında, daha doğrusu, Naxçıvanın özündə də güclü daşqın baş verib. Alimlərimiz Gəmiqayada Nuh peyğəmbərlə bağlı qədim yazı olduğunu dəfələrlə qeyd ediblər. Ümumilikdə, Nuh əfsanəsi e.ə. II minilliyin ortalarında şumerlər tərəfindən ilk dəfə yazıya alınıb. Bir sıra tarixçi və coğrafiyaşünasların fikrincə, bu, Naxçıvan şəhərinin salındığı tarixlə (e.ə.1539) eyni dövrə təsadüf edir”.
Tarixçi qeyd etdi ki, Naxçıvanda Nuh peyğəmbərin türbəsi də var. O vurğuladı ki, yerli əhali və tədqiqatçılar bu türbədə Nuh peyğəmbərin dəfn edildiyini bildirirlər. Onun sözlərinə görə, abidə Naxçıvan şəhərində Köhnəqala ərazisindəki arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilib.
Elmi araşdırmalar nəticəsində Nuh peyğəmbərin məzarüstü türbəsinin yerinin təyin edildiyini deyən tarixçinin sözlərinə görə, aparılan arxeoloji qazıntı zamanı türbənin özülü, naxış elementləri tapılaraq bərpa işlərinə başlanıb. Türbə 3 hissədən - sərdabədən, yerüstü məqbərədən və konusvari örtükdən ibarətdir. Bərpa zamanı kərpic, kaşı və müxtəlif naxış elementlərindən istifadə edilib.
Müsahibimiz onu da bildirdi ki, “Nuh peyğəmbərin Naxçıvan şəhərindəki məzarüstü türbəsinin bərpa edilməsi haqqında” Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi sədrinin 2006-cı il 28 iyun tarixli sərəncamından sonra Naxçıvan şəhərində türbənin yeri dəqiqləşdirilib. Türbə muxtar respublikanın Nazirlər Kabineti yanında Elmi-Bərpa İstehsalat İdarəsi tərəfindən bərpa edilib.
Tarixçi vurğuladı ki, Nuh peyğəmbərlə bağlı Naxçıvanda saysız abidə, məlumatlar var və bu baxımdan qədim diyarda ona heykəl qoyulması tarixi hadisədir: “Mən bir tarixçi kimi Naxçıvanda Nuh peyğəmbərə heykəl qoyulmasını müsbət qiymətləndirirəm. Bu gərəkli bir addımdır. Qədim əfsanələrdə Nuh peyğəmbərin Naxçıvanla bağlılğı haqqında saysız fikir var. Burada Nuh peyğəmbərin heykəlinin ucaldılması dünyaya da bir mesajdır ki, biz öz dəyərlərimizə sahib çıxmağı bacarmaqla yanaşı, adı bizim tariximizlə, torpağımızla bağlı olanların da ruhuna ehtiram bəsləyə bilirik. Azərbaycan multikultural bir diyardır və burada mədəniyyətlərin gerçək harmoniyası mövcuddur”.
İradə SARIYEVA
