Fatimə Hacıbəyli: “Uşağa qarşı zorakılıq faktı tez-tez təkrar olunursa, uşağın ailədən kənarlaşdırılması, digər alternativ ailəyə və ya müvəqqəti olaraq internat müəssisəsinə yerləşdirilməsi ilə bağlı iddia qaldırılmalıdır”
Azərbaycan Uşaq Qaynar Xətt Xidməti 2017-ci ilin hesabatını açıqlayıb. Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, 2017-ci ildə 467-i uşaq psixoloji, 1958-i təhsil, 530-u sosial, 283-ü hüquqi, 18-i isə səhiyyə ilə bağlı problem və zorakılıqla üzləşib. Bu rəqəmlər “Azercell Telekom” MMC-nin dəstəyi ilə yaradılan Azərbaycan Uşaq Qaynar Xətt Xidmətinin 2017-ci il üzrə hazırladığı hesabatda əksini tapıb.
Təşkilatın təqdim etdiyi hesabata görə, 2017-ci ildə Azərbaycan Uşaq Qaynar Xətt Xidmətinə ümumilikdə 3424 müraciət daxil olub. Bu müraciətlərdən 1824-ü şəhərdaxili, 2204-ü mobil telefon, 15-i isə mobil sms-lə qeydə alınıb. Azərbaycan Uşaq Qaynar Xətt Xidmətinə qeyd olunan müddət ərzində daxil olan zənglərin əhatə dairəsi təkcə Bakı şəhəri ilə məhdudlaşmayıb.
Azərbaycanın digər bölgələrindən, eyni zamanda Türkiyə, Rusiya, Ukrayna, Gürcüstan, Dağıstan, Cənubi Koreya, Avstriya, Şimali Kipr və Qazaxıstandan da müraciətlər daxil olub. Zənglər üzrə aparılan təhlillərdən çıxan nəticələrə əsasən, uşaqlarda baş verən narahatlıqların, psixoloji problemlərin əsas səbəbi valideynlərin bu istiqamətdə maariflənməsinin zəif olmasıdır. Eyni zamanda, müraciət edənlər arasında şəxsiyyətlərarası konfliktlərdən əziyyət çəkənlər də çoxluq təşkil edir. Məlumat üçün bildirək ki, Azərbaycan Uşaq Qaynar Xətt Xidmətinin əsas məqsədi uşaqlara ilkin psixoloji yardım, emosional dəstəyin, təxirəsalınmaz köməyin göstərilməsi, müxtəlif problemlərin həllinə dair məsləhətlərin verilməsi, habelə reabilitasiya mərkəzlərinə və digər xidmətlərə yönləndirilməsidir. Azərbaycan Uşaq Qaynar Xətti 2010-cu ildən “Beynəlxalq Uşaq Qaynar Xətləri” qlobal şəbəkəsinin tamhüquqlu üzvüdür. Bu şəbəkəyə 143 ölkədən 178 uşaq qaynar xətt xidməti daxildir. “Beynəlxalq Uşaq Qaynar Xətləri” təşkilatının hesabatına əsasən, qaynar xətlərə edilən zənglərin sayı hər il orta hesabla 5% artır. Fəaliyyət göstərdiyi bu illər ərzində Azərbaycan Uşaq Qaynar Xətt Xidmətinə cəmi 32 708 müraciət daxil olub. Azərbaycan Uşaq Qaynar Xətt Xidməti fəaliyyətini 24 saat işləyən iki mobil nömrə, üç şəhərdaxili telefon xətti, bir toll-free nömrə və elektron poçt vasitəsilə həyata keçirir. Bundan əlavə, xidmətin Android və İOS telefonları üçün mobil əlavəsi də yaradılıb.
Zorakılığa qalan uşaqlar barəsindəı məlumat verən “Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin rəhbəri Fatimə Hacıbəyli bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, bu məsələdə cəmiyyətin hər bir fərdinin üzərinə böyük məsuliyyət düşür. Təəssüf ki, bu sahədə laqeydlik yaşanır: “Qonşuda bir ana və ya ata mütəmadi olaraq övladını döyürsə, bu hadisəyə müdaxilə etmək lazımdır. Bu işdə əsas yük ailə üzvlərinin, qonşu, yaxın dost-tanış və müəllimlərin üzərinə düşür. Zorakılıq şahidi olanlar da buna biganə qalmamalıdırlar. Həmçinin, uşaqlar da onlara qarşı baş vermiş hadisələri barədə polis orqanları, uşaq qaynar xəttinə məlumat verməlidirlər. Bunun üçün də ilk növbədə uşaqlar bu barədə məlumatlı olmalı, xəbər verməkdən çəkinməməlidirlər. Məktəbdəki müəllimələr bu məsələlərdə xüsusi həssaslıq göstərməlidirlər. Uşaq hər gün dərsdə yatırsa, üzündə hər hansı döyülmə, zorakılıq izləri varsa, buna etinasız yanaşmaq olmaz. Mütləq aidiyyəti qurumlara məlumat verilməlidir”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, uşağa qarşı zorakılıq faktı tez-tez təkrar olunursa, uşağın ailədən kənarlaşdırılması, digər alternativ ailəyə və ya müvəqqəti olaraq internat müəssisəsinə yerləşdirilməsi ilə bağlı iddia qaldırılmalıdır. Yaxşı olar ki, uşaq müvəqqəti olaraq yaxın qohumlarının himayəsinə verilsin.
Günel CƏLİLOVA
