Adil Qeybulla: "Antibiotiklər və başqa maddələr üçün iynə vurulmamışdan öncə sınaq edilməsi dünyanın heç yerində qəbul olunmayıb"
Azərbaycanda həkimlər tərəfindən xəstələrə antibiotiklərin təyin edilməsi çox ciddi nəzarət altına alınmalıdır. Bu barədə Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin sədri Əhliman Əmiraslanov komitənin bir neçə gün öncə keçirilən iclasında deyib.
O bildirib ki, bu gün dünyada mütəxəssislərin antibiotiklərə münasibəti dəyişib: "Artıq molekulyar biologiya sahəsində aparılan yeni tədqiqatlar nəticəsində məlum olub ki, antibiotiklərin istifadəsi nəticəsində insanların geninə təsir edilməklə, çox ağır fəsadlar, xəstəliklər ortaya çıxır. Ola bilər ki, bu, həmin zaman özünü göstərmir, amma sonrakı dövrlərdə meydana çıxır. Bunun məqsədyönlü olmayan istifadəsi çox ciddi faciələrə gətirib çıxara bilər. Ona görə də antibiotiklərin verilməsi çox ciddi nəzarət altına alınmalıdır. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanları bu istiqamətdə tədbirlər görməlidir".
Mövzu ilə bağlı professor, həkim-ekspert Adil Qeybullaya müraciət etdik. O bizimlə söhbətində bildirdi ki, antibiotikləri necə gəldi istifadə etmək olmaz. Bu dərmanların təyinatı konkret hədəf üçün olmalıdır: "Antibiotik ancaq konkret olaraq infeksiya tərəfindən törədilmiş iltihabi prosesə aiddir. Problem iltihabi mənşəlidirsə, o zaman antibiotikdən istifadə olunur. Dünyanın heç yerində antibiotiklərdən sağa-sola istifadə edilmir. Yalnız mikroba qarşı həssaslığı olan antibiotik təyin olunmalıdır ki, bu effekt versin. Keçmiş Sovetlər Birliyində geniş təsir spektrinə malik antibiotiklərin sağa-sola istifadə olunması bu dərmanların vaxtından əvvəl sıradan çıxmasına, onlara qarşı həssaslığın yaranmasına gətirib çıxarıb. Bu gün yeni-yeni antibiotiklər ortaya çıxır. Antibiotikin təyinatı konkret hədəf üçün olmalıdır. Yəni mikroba qarşı. Yoxsa, başqa hər hansı halda antibiotikə ehtiyac yoxdur".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, antibiotik təyin edərkən həkimin iynə ilə sınaq qoyması xəstəni antibiotikin əks təsirindın sığortalamır: "Antibiotiklər və başqa maddələr üçün iynə vurulmamışdan öncə sınaq edilməsi dünyanın heç yerində qəbul olunmayıb. Bu, sovet dövründən qalma bir tendensiya idi və təcrübə göstərir ki, belə sınaqlar özünü doğrultmur. Allergik problemi olan insanlara müxtəlif dərmanlar vurulan zaman antiallergik fon yaradılmalıdır. Yəni dərmanın verəcəyi kəskin reaksiyanın qarşısını almaq üçün öncədən müxtəlif dərman vasitələrindən istifadə edilir. Sonra antibiotik bədənə vurulur. Çünki dərmana allergiyası olan xəstə antibiotikin az dozasından belə şoka düşə bilər. Türkiyədə antibiotiklər üçün təyin edilən sınaqdan istifadə olunmur. Ümumiyyətlə, dərman maddələrinə qarşı hər hansı allergiyası olan şəxs müvafiq tədbirdən sonra dərman preparatı qəbul edə bilər. Bu zaman xəstənin analizi götürülür, müəyyən vacib məqamlar soruşulur. Daha sonra dərman preparatı təyin edilir".
Günel CƏLİLOVA
