Milli cizgi filmləri boşluğunu heç olmasa "Nu poqodi", "Tom-Cerri" tutsaydı...

Tarix: 26.01.2016 / 01:30
Bölmə: Sosial

Elçin Hami Axundov: "Yerli cizgi filmlərinin çəkilməsində dövlətin mövqeyi olmalıdır"

"Azərbaycanda milli animasiyanın inkişafına dair konsepsiya layihəsi bir neçə il əvvəl hazırlanıb, lakin reallaşdıran yoxdur"

Kino sənətinin əsas növlərindən biri animasiya hesab olunur. Animasiya filmlərinin digər adları isə multiplikasiya, yaxud da cizgi filmləridir. Azərbaycanda cizgi filmlərinin yaranma tarixi keçən əsrin 30-cu illərinə təsadüf etsə də, çəkilişlər üçün əlverişli şərait 60-cı illərin sonlarında yaranıb. Ölkəmizdə çəkilən ilk cizgi filmlərində əsas motivlər xalq nağılları və uşaq ədəbiyyatından götürülürdü.

Həmin cizgi filmləri sovet dövründə böyük tamaşaçı kütləsi toplasa da, bu gün tamaşaçı kütləsini itirib.

Xatırladaq ki, Azərbaycanda ilk dəfə 1933-cü ildə "Pişik" adlı qısametrajlı filmdə animasiyadan istifadə olunub.

İki il sonra "Abbasın bəlası" adlı ilk qısametrajlı animasiya filmi çəkilib. Amma bu filmin yaradıcı heyətində azərbaycanlılar olmayıb. Animasiya filmlərinin titrlərində azərbaycanlı animatorların adına ilk dəfə 1965-ci ildə "Danışan alovlar" adlı qısametrajlı filmdə rast gəlmək olar. Bundan sonra "Qırmızı, qara və başqaları", "Cırtdan", "Fitnə" və sair animasiya filmləri çəkilib.

İndi demək olar ki, bu nağılları çəkib bizə göstərənlərin özləri nağıla dönmək üzrədir. Az olduğu üçün yerli animasiyaların istehsalının həcmi və keyfiyyəti də aşağı düşüb. Bunun səbəbi isə texnologiyanın inkişafıdır. Çünki hazırda uşaqlar müasir standartlar əsasında çəkilən cizgi filmlərinə üstünlük verir. Ölkəmizdə cizgi filmi sektorunda bu baxımdan ciddi problemlər var.

Bu günlərdə Milli Televiziya və Radio Şurasının (MTRŞ) sədri Nuşirəvan Məhərrəmli yerli cizgi filmlərinin çəkilməməsi ilə bağlı fikir bildirib. O qeyd edib ki, cizgi filmləri ilə məşğul olan insanlar ölkə rəhbərliyinə müraciət ediblər: "Ölkədə ilk növbədə kadr hazırlamaq lazımdır. Heç olmasa bir il ərzində 15-20 animator hazırlasaq, bu bizim üçün yetərli olar. Birinci ildə kadr hazırlamaq lazımdır, ikinci ildə isə artıq milli cizgi filmlərinin hazırlanmasına başlaya bilərik".

O bildirib ki, milli cizgi filmlərinin çəkilişi üçün vəsaitə ehtiyac var: "Mən bu vəsaitin MTRŞ-yə ayrılmasını istəmirəm. Bu vəsait müvafiq qurumlara ayrılsın və əsas odur ki, cizgi filmləri çəkilsin, Azərbaycan telekanallarında göstərilsin. Bu sahədə boşluq var. Uşaqlarımız milli cizgi filmləri əsasında tərbiyə olunmur. Zamanla bu məsələ də öz həllini tapacaq. Ümid edirik ki, xarici filmlərin yerini yerli cizgi filmləri tutacaq. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin dəstəyi ilə ildə 1-2 cizgi filmi çəkilir. Yəni son 6-7 ildə 14-15 cizgi filmi çəkilib, ancaq çox təəssüflər olsun ki, həmin cizgi filmləri ekranlarda görünmür. Çox istərdim ki, onlar da göstərilsin və büdcə hesabına çəkildiyi üçün ödənişsiz olaraq telekanallara verilsin və yayımlansın".

"Azanfilm" animasiya studiyasının direktoru, rejissor və rəssam Elçin Hami Axundov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, yerli cizgi filmlərinin çəkilməsində dövlətin mövqeyi olmalıdır: "Bu işə dövlət müdaxilə etməlidir. Nəzərinizə çatdırım ki, Azərbaycanda milli animasiyanın inkişafına dair konsepsiya layihəsi bir neçə il əvvəl hazırlanıb. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyində, hətta Nazirlər Kabinetində baxılıb, bəyənilib, ancaq reallaşdırmağa gələndə deyirlər pul yoxdur. Nədənsə anlamaq istəmirlər ki, indiki müstəqil Azərbaycanda gərək milli vətəndaş yetişdirək. Bu vətəndaşları uşaqlıqdan yetişdirmək lazımdır. Animasiya filmləri isə ailə və məktəblə müqayisədə daha güclü tərbiyəvi əhəmiyyətə malikdir".

E.H.Axundovun sözlərinə görə, animasiya bir sənətdir, bu elə-belə dərnək deyil. Bu sənətdə hərəkətin qaydalarını, mexanikasını, biomexanikasını öyrənmək lazımdır. Cizgi filmləri ilə məşğul olanlar aktyorluq, pantomim sənətinin incəliklərini öyrənməlidir: "Əvvəllər Azərbaycanda da təşkil olunan həmin kursların yetişdirdiyi kadrların əksəriyyəti 1980-ci illərin sonu 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycanı tərk ediblər. İndi əslən azərbaycanlı olan həmin animatorlar "Disneylend" studiyalarında, Fransada, İsraildə, Rusiyada, Türkiyədə, Almaniyada çalışır. Məndə olan məlumata görə, onlar Polşada, İstanbulda, Ankarada, Kiprdə də fəaliyyət göstərir. Yenidən kurslar açıb gəncləri bu sahəyə yönəltmək lazımdır".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

Tarix: 30.09.2026 / 14:35

DİN-in Mərkəzi avtobus zolaqlarına daxil olan sürücülərə müraciət etdi - VİDEO

Tarix: 30.09.2026 / 12:50

Cəlilabadda kütləvi zəhərlənmə - araşdırma aparılır...

Tarix: 30.09.2026 / 12:06

"Bələdiyyələr 300-500 min evdən əmlak vergisi toplaya bilmir" - Siyavuş Novruzov

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 28.09.2026 / 22:22

Xüsusi şərtlərlə pensiya alan qulluqçuların pulları azala bilər...

Tarix: 28.09.2026 / 20:57

Azərbaycandakı Kürmük məbədinə Gürcüstan patriarxlığının iddiası... Real tarix...

Tarix: 28.09.2026 / 14:57

Dövlət qulluğuna qəbulun mürəkkəbləşdirilməsi ciddi suallar doğurdu...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...