Azərbaycanda cinsi yolla yayılan ən təhlükəli xəstəliklərdən birində artım var

Tarix: 23.01.2016 / 01:21
Bölmə: Sosial

Ramiz Abdullayev: "Sifilisdə ən çox mərkəzi sinir, skelet və ürək-damar sistemi zərər görmüş olur"

Mehriban Zeynalova: "Son vaxtlar əxlaqsızlıq halları artıb deyə bu xəstəliklər üçün münbit şərait yaranıb"

Nikaha daxil olmaq istəyən şəxslərin icbari tibbi müayinədən keçməsini nəzərdə tutan qərar ölkədə tüğyan edən yeni sosial bəlanın aşkara çıxmasına vəsilə oldu. Bəlli oldu ki, genofond üçün birbaşa təhlükə hesab edilən İİV və sifilis xəstəliyinə yoluxma halları artır.

Açıqlanan statistik məlumatlara əsasən, 2015-ci ildə qeydə alınmış xəstəliklər arasında sifilis, insanın immunçatışmazlığı virusu (İİV) ilə xəstələnənlərin sayı bir qədər artıb. Təhlükəli sayılan bu xəstəliklərin ildən-ilə artması mütəxəssisləri ciddi şəkildə narahat edir.

Uroloq-androloq Ramiz Abdullayev bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, sifilis treponema pallidum adlı mikrobun səbəb olduğu xroniki, bütün bədəni əhatə edən zöhrəvi yoluxucu xəstəlikdir: "Cinsi əlaqə yolu ilə yoluxan bu xəstəlik qan yolu ilə hamilə qadının hələ doğulmamış uşağına da keçə bilir. Xəstəlik müxtəlif yollarla: sifilisli bir xəstə ilə öpüşmə, onun qidalandığı qablardan, eyni unitazdan istifadə etməklə və s. yoluxur. Digər yoluxma yolu isə sifilisli ananın övladına süd verməsidir. Virus bədənə daxil olduqdan 3 həftə sonra ilkin əlamətlər müşahidə edilməyə başlayır. Bu dövrə xəstəliyin latent dövrü deyilir. Dövrün sonunda sifilisin 3 mərhələli dövrü başlayır. Mikrob bədənə düşən kimi qana və limfa sisteminə qarışır. 3 həftəlik latent dövründə qanda treponema pallidum mikrobu aşkarlanır. Xəstəlik üçün 3 mərhələli testlər aparıldıqdan sonra konkret diaqnoz qoymaq mümkün olur. Sifilisin birinci dövrünün iki xüsusiyyəti var.

Bunlardan biri sifilis mikrobunun daxil olduğu dəri səthində inkişaf edən "şankr" adlanan eroziyalı suluqların yaranmasıdır. İkinci xüsusiyyət isə dərinin bu bölgəsilə əlaqəli limfa düyünlərinin şişməsidir. Şankr ağrısız, ət rəngində, şəffaf, parlaq görüntüyə malik eroziyalı bir suluqdur. Bu suluqlarda treponema pallidum mikrobu yığılır. Sifilisin birinci dövründə şankrların olduğu bölgələrdə limfa düyünləri şişir. Xüsusi iynələrlə limfa düyünlərindən alınan mayelər müayinə edilir və orada treponema pallidum aşkarlanır. Bu, xəstəliyin ikinci sero neqativ dövründə edilir. Qeyd edim ki, xəstəliyin bu dövrü yoluxucu dövr hesab edilir".

Androluqun sözlərinə görə, şankr suluqları kişilərdə penisdə, qadınlarda cinsi orqanın ətrafında, homoseksual kişilərdə isə ən çox ağız və anus ətrafında olur: "Sifilisin birinci dövr suluqları yaxşılaşdıqdan sonra xəstəliyin ikinci dövrü başlayır və 3 il davam edir. Bu dövrün əsas əlamətləri bədəndə bir çox limfa düyünlərinin şişməsi və dəridə çox sayda suluğun olmasıdır. İkinci dövrdə suluqların artması yoluxuculuq dövrünün ən pik nöqtəsidir. Suluqlar ən çox bədənin yan və arxa hissəsində müşahidə edilir. Ağız içində olan suluqlar mukoza valları adlanır və xəstəliyin yoluxmasında böyük rol oynayır. Özünə baxmayan xəstələrdə dəridə yaralar əmələ gəlir və bunların üzəri qabıq bağlayır. Sifilisin üçüncü dövründə bədənin müqaviməti azalır və həssaslıq artır. Bu dövrdə xəstəlik bütün daxili orqanlara nüfuz edir. Sifilisdə ən çox mərkəzi sinir, skelet və ürək-damar sistemi zərər görmüş olur. Daha sonra üzdə və bədənin müxtəlif yerlərində 1 sm ölçüdə irinlənmiş yaralar müşahidə edilir".

R.Abdullayev qeyd etdi ki, xəstəlik müalicə edilmədiyi təqdirdə bütün bədənə və daxili orqanlara yayılır və xəstəliyin üçüncü mərhələsində müalicə çətinləşir. Buna görə də hər bir şəxs sadalanan hər hansı bir əlaməti özündə müşahidə etdiyi zaman mütləq həkimə müraciət etməlidir: "İstər qadın olsun, istər kişi, özündə hər hansı bir narahatlıq hiss etdiyi zaman mütləq həkimə müraciət etməlidir. Bu kimi xəstəliklər özbaşına sağalmır. Mütləq antibiotik dərmanlarla müdaxilə etmək lazımdır".

"Təmiz Dünya" İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalovanın sözlərinə görə, son vaxtlar əxlaqsızlıq halları artıb deyə bu xəstəliklər üçün münbit şərait yaranıb: "İşsizlər çoxdur, bəziləri isə asan yollarla pul qazanmaq istəyir. Cəmiyyətdə aşınma gedir, ictimai qınaq isə istənilən səviyyədə deyil. Hətta bəzən sosial şəbəkədə qadınlar özlərini təklif edir. Əvvəllər isə qadınların özünü təklif etməsi hallarına rast gəlinmirdi. Burada ailə tərbiyəsi də öz sözünü deyir.

Həmçinin zorlamalar da sifilisin və İİV-in yayılmasına səbəb olur. Ümumiyyətlə isə səbəblər müxtəlifdir. Zorlama faktları var və qadınlar ya qorxudan, ya da cəmiyyətin qınağından çəkinib müraciət edə bilmir. Bəzən isə müraciət edənlərin özü basqı altında qalır. Gənclər, hətta yaşlı kişilər kənarda münasibət qurmağa çalışır. Qorunmayan münasibətlər çoxalıb. Bunlar da yoluxucu xəstəliklərin yayılmasına təsir göstərir".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 11.07.2026 / 19:45

"Soyqırım və deportasiya qurbanlarına dəstək" adlı layihənin icrası davam edir

Tarix: 11.07.2026 / 19:03

Yazıçı-publisist Aydın Tağıyevin kitabının təqdimatı olub - FOTO

Tarix: 11.07.2026 / 09:44

Vətənə və xalqa xidmət edən ömür Doğum gününüz mübarək, hörmətli Rasim Məmmədov!

Tarix: 10.07.2026 / 19:55

Ermənilərin məhkəməsi çıxışlarla davam etdirilib FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 18:40

Xaricdə təhsil şirkətləri ilə bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq edildi... - "özünü "təhsil ekspertləri" kimi təqdim edənlər..."

Tarix: 10.07.2026 / 17:35

Nazir Vilayət Eyvazovun göstərdiyi rəqəmlərlə bağlı müzakirə başladı - necə və hansı üsullarla?...

Tarix: 10.07.2026 / 17:19

Professor Məhərrəm Zülfüqarlının “ Atillanın yeni sərgüzəştləri” kitabı nəşr olundu - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:58

“XXI Əsrin Qadınları” İctimai Birliyinin layihəsinin yekun tədbiri Ağsuda keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 15:41

Marketlər yerli istehsalçılardan 100 min manat istəyir? – Deputatdan iddia...

Tarix: 10.07.2026 / 15:27

Ölkədə qulaqdibi xəstəliyinin artması iddiaları ilə bağlı rəsmi açıqlama...

Tarix: 10.07.2026 / 14:34

Kəlbəcərdə mina partladı...

Tarix: 10.07.2026 / 14:18

Bakıda sərnişinlərdən küsən avtobus sürücüsü ilə bağlı QƏRAR VERİLDİ...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...