Vahid istintaq komitəsi nazirliklərin ekvivalentinə çevrilə bilər

Tarix: 15.01.2016 / 01:57
Bölmə: Sosial

(Bir daha istintaq komitəsi haqqında)

İstintaqın vahid mərkəzdə birləşdirilməsi məqsədilə istintaq komitəsinin yaradılması ətrafında müxtəlif şərhlər və subyektiv mülahizələr var.

Azərbaycanın hüquq-mühafizə orqanlarında istintaq orqanlarının geniş təcrübəsinə güvənərək demək olar ki, bu qurumlar - Baş Prokurorluq, DİN, DTX, Gömrük xidməti, Vergilər və Ədliyyə Nazirlikləri, Hərbi Prokurorluq fəaliyyət istiqamətləri ilə bağlı əməlin ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə uyğun olaraq aidiyyəti üzrə daxil olmuş cinayətlər haqqında məlumatlara çevik və ciddi prosesual reaksiya verir, cinayət təqibinə başlamaqla aidiyyət pozulmadan ibtidai istintaqa başlayırlar. Artıq belə adət-ənənə hər bir orqanda formalaşıb. Mən deyərdim ki, istintaq orqanı olan hər bir hüquq-mühafizə -MİH orqanlarının nüfuzu və əsas gücü həmin orqanların səlahiyyətlərinə aid istintaqın aparılmasından asılıdır. Əgər istintaq yükü sadaladığım orqanlardan götürülsə, vacib şərt kimi qəbul edilən koordinasion əlaqələr həmin orqanlar arasında əriyəcək, nüfuzu aşağı düşəcək, şəxsi heyət arasında qeyri - nikbin hisslər baş qaldıracaq. Daha narahatlıq doğuran hal ondan ibarət olacaq ki, vətəndaşlar tərəfindən həmin orqanlara inam azalacaq. Xatırlatmaq yerinə düşərdi ki, bu gün də RF-nın DİN Orqanlarında fəaliyyət göstərən OBXSS (sosialist əmlakını dağıdanlarla mübarizə, Azərbaycanda iqtisadi sahədə cinayətkarlıqla mübarizə) Azərbaycanda 1994-cü ildən ləğv edilən vaxtdan bir müddət sonra saxta dərmanlar, ərzaq məhsulları, saxta əskinaslar saxtakarlıqla bağlı faktlar artmağa başladı. Saxtakarlıqlarla mübarizə faktları artmağa başladıqca onunla mübarizə aparan orqanların gücü hiss olunmadı. DİN-in nəzdində olan OBXSS-lər məxfi aparatın gücü ilə işlədiklərindən cinayət xarakterli məlumatların aşkar edilməsi də çox idi və təsdiqini tapırdı. Necə deyərlər vətəndaşlar polis orqanları ilə təmasda olur və səmərəsi olurdu. OBXSS-in ləğvi də DİO-nun nüfuzuna və fəaliyyətinə təsir etdi. İstintaqın ləğv edilib vahid tabeçilikdə olması da qeyd etdiyim qurumların nüfuzuna və fəaliyyətinə təsirsiz ötüşməyəcək. Təxminən 8 mərkəzi İcra Hakimiyyəti orqanlarının istintaq yükünün alınıb dövlət başçısının bilavasitə tabeliyinə verilməsilə onun işinin nə qədər ağırlaşacağını təsəvvür etmək çətin deyil. Əgər il ərzində 8 orqanın hər birində təxminən 500-600 (bəzən daha çox) cinayət işlərinin istintaqı yekunlaşırsa, bu bir il ərzində mindən çox cinayət işinin ölkə Prezidentinə məruzə edilməsi ilə prosesual qərarın qəbulu deməkdir. Həmin işlərin tam, obyektiv istintaq edilməsinə zəmanət verilmədiyindən, şikayətlərin miqyası Avropa Məhkəməsinə qədər çıxa bilər. Son nəticədə Ölkə Prezidenti ətrafında beynəlxalq rəy və həqiqətə uyğun olmayan informasiyaların həqiqət kimi qəbul edilməsinə imkan yaranacaq. Bu, arzuolunmaz haldır və buna imkan vermək olmaz.

İstintaqın Rusiya Prezidenti Putinin iradəsinə tabe olduğu barədə məqalələr Rusiya mətbuatında özünə yer alır.

Digər narahatlıq, istintaq komitəsi yaradılacağı təqdirdə, prokurorluq orqanlarının səlahiyyətinə nisbətən mürəkkəb və ağır cinayətlərin, hərbi prokurorluq orqanları aidiyyətinin, şəxslərə görə aidiyyətin DİO-ya aidiyyətin, DTX-nın səlahiyyətinə aid olan aidiyyətin, ƏN-yə aidiyyətin, habelə Gömrük, Vergi orqanları müstəntiqlərinin növ aidiyyətinin, qarışıq aidiyyətin ibtidai araşdırmanın ümumi (CPM-215 m.) şərtləri ilə uzlaşmada çaşqınlığın yarada biləcəyi məsələsidir. Komitənin təsis edilməsi ilə bir növ qeyd etdiyim orqanların istintaq fəaliyyətini komitədə yaradılacaq idarə və şöbələr nazirliklərin ekvivalenti kimi mikro nazirlik statusunda icra edəcək.

Çox yaxşı olardı ki, Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə İdarəsi dövlət başçısının yanında, yalnız ona tabe olmaqla (yaradılaydı) təsis ediləydi. Korrupsiyanın hamının anladığı mənada tərifini versək- vəzifəli şəxsin pulla ələ alınması, pula satılması, dövlətin etibar və etimad etdiyi vəzifəsinə xəyanəti, dövlətin sütunlarına təhdid, şəxsi, qohum, dost maraqlarına üstünlük verməsi kimi yozulur. Hakimiyyətə etimadsızlıq halları daha çox dövlət qulluqçuları tərəfindən yönəldiyindən, korrupsiya ilə mübarizə idarəsinin məhz icra hakimiyyətinin mənsub olduğu Prezidentin nəzdində (yanında) funksiyası hüquqi məntiqlə daha çox uzlaşır. Korrupsiya hüquqpozmaları barədə məlumatları Prezidentin 2-ci, 3-cü şəxslərdən deyil, bilavasitə yanında olan idarənin birinci personasından alınması reallığı əks etdirir. Bu həm də məmurlar üçün hər gün "barmaq silkələmək", "həddinizi aşmayın" mesajı kimi həyəcan siqnalına bərabər tutulardı.

Korrupsiyaya qarşı mübarizə idarəsinin Baş Prokurorluğun nəzdində, ona tabe olan bir qurum kimi yaradılması o deməkdir ki, korrupsiya hüquqpozmaları ilə bağlı faktların prokurorluq orqanlarında baş verəcəyi ehtimalı yoxdur və yaxud olmayacaq.

Qənaətimə görə, cəmiyyətin indiki mərhələsində İK-nın təsis edilməsi istər prosesual qanunvericilik baxımından, istərsə də cəmiyyətdə sabitliyin qarantı olmaq və yaxud cinayətkarlıqla mübarizə üçün hələlik arzuolunan deyil.

Şəmsəddin Əliyev,

hüquqşünas.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

Tarix: 30.09.2026 / 14:35

DİN-in Mərkəzi avtobus zolaqlarına daxil olan sürücülərə müraciət etdi - VİDEO

Tarix: 30.09.2026 / 12:50

Cəlilabadda kütləvi zəhərlənmə - araşdırma aparılır...

Tarix: 30.09.2026 / 12:06

"Bələdiyyələr 300-500 min evdən əmlak vergisi toplaya bilmir" - Siyavuş Novruzov

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 28.09.2026 / 22:22

Xüsusi şərtlərlə pensiya alan qulluqçuların pulları azala bilər...

Tarix: 28.09.2026 / 20:57

Azərbaycandakı Kürmük məbədinə Gürcüstan patriarxlığının iddiası... Real tarix...

Tarix: 28.09.2026 / 14:57

Dövlət qulluğuna qəbulun mürəkkəbləşdirilməsi ciddi suallar doğurdu...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...