Qız uşaqları olan ailələrə əlavə kompensasiya demoqrafik stabilliyin müstəsna tələbi kimi...

Tarix: 18.12.2015 / 02:02
Bölmə: Sosial

Vüqar Bayramov: "Bu, Azərbaycan büdcəsi üçün elə də böyük məbləğ deyil"

"Gələcəkdə demoqrafik problemin daha kəskin şəkildə yaşanmaması üçün mükafatlandırma xarakterli tədbirlər görülməlidir"

Şərq xalqları mentalitetdən çıxış edərək oğlan və qızlar arasında həmişə ayrıseçkilik ediblər. Hətta islam dininin yaranmasına qədər oğlan uşaqlarına daha böyük önəm verən ərəblərin yeni doğulan qız uşaqlarını diri-diri torpağa basdırdıqlarına dair məlumatlar da var.

Cəhalətin, dinsizliyin, bütpərəstliyin hökm sürdüyü bir dövrdə qadınlara hüquqsuz bir varlıq kimi baxılır, onların dünyaya gətirdiyi qız uşaqlarını isə lazımsız əşya kimi atırdılar. Lakin islam dininin gəlişindən sonra müsəlman dünyasında qıza, qadına böyük önəm verilməyə, onlara hörmətlə yanaşılmağa başlanıb.

Məhəmməd peyğəmbər kəlamlarında buyurub: "Övladlarınız arasında ayrıseçkiliyə yol verməyin. Əgər belə bir seçim olsaydı, mən qızlara üstünlük verərdim". Lakin bu gün əhalinin əksəriyyətini müsəlmanların təşkil etdiyi Azərbaycanda nədənsə dinimizin buyurduğu bu qaydalar unudulur. Əgər VI-VII əsrlərdə bədəvi ərəblər doğulan qız uşaqlarını diri-diri torpağa gömürdülərsə, bu gün Azərbaycanda qız uşaqlarına hələ dünyaya gəlməmiş "ölüm fərmanı" verilir.

Azərbaycanda da qız uşaqlarının sayının oğlanlara nisbətən az olması faktı müşahidə olunur. Statistikaya görə, hazırda ölkədə hər 100 qız uşağına 117 oğlan düşür. Bu isə bu sahədə vəziyyətin o qədər də ürəkaçan olmadığından, demoqrafik göstəricilərin süni şəkildə oğlanların xeyrinə dəyişdirilən bəzi Asiya ölkələrindəki rəqəmlərə yaxınlaşdığından xəbər verir. Məsələn, Çində hər 100 qıza 120-150, Gürcüstanda 118, Ermənistanda isə 120 oğlan düşür. "Science" jurnalının araşdırmasına görə isə, dünyada təbii halda hər 100 qıza qarşılıq 105 oğlan doğulur.

Artıq Azərbaycanda da dünyaya gələn oğlan uşaqlarının sayının qızlardan çox olması aidiyyəti qurumları narahat edir. Belə ki, əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Səlim Müslümov ailədə yeni doğulacaq ikinci qız uşağına görə dövlət tərəfindən 10 min manat mükafat veriləcəyi ilə bağlı açıqlama verib. Açıqlamada qeyd olunur ki, 2015-2020-ci illər üçün nəzərdə tutulmuş "Demoqrafiya və əhali sakinliyinin inkişafı sahəsində Dövlət Proqramı"na daxil ediləcək yeni sistemdəki təkliflərə əsasən, ailədə ikinci qız dünyaya gəldikdə onun adına bank hesabı açılır. Mükafat kimi nəzərdə tutulan 10 min manatın ailəyə ya birdəfəlik, ya da mərhələlərlə 18 yaşına kimi verilməsi nəzərdə tutulur.

Ekspertlərin fikrincə, gələcəkdə demoqrafik problemin yaşanmaması üçün dövlət qurumları tərəfindən təcili tədbirlər görülməlidir. Həmin tədbirlərdən biri də qızı olan ailələrə mükafatların verilməsidir. Belə olan halda, digər ailələr də həvəsə düşüb qız uşağına sahib olmaq istəyər.

Xatırladaq ki, bəzi xarici ölkələrdə yalnız ikinci doğulan qız uşaqlarına görə deyil, ümumilikdə ailədə doğulan uşaqların sayı artdıqca ayrılan müavinətin məbləğini artırmaq siyasəti əsas götürülüb. Məsələn, qonşu Türkiyədə yeni doğulan uşağa görə 300 türk lirəsi (106,95 AZN), ikinci uşağa 400 lirə (142,60 AZN), üçüncü və sonrakılara isə 600 lirə (213,90 AZN) birdəfəlik yardım edilir.

Rusiyada anadan olan 1-ci uşağa görə 1,5 yaşına qədər 2718,35 rubl (40.50 AZN), 2-ci, 3-cü və sonrakı uşaq üçün doğumdan 1,5 yaşa qədər 5436,67 rubl (81 AZN), Almaniyada ilk iki uşağa görə aylıq müavinət 184 avro (209,64 AZN), üçüncüyə 190 avro (216.48 AZN), sonrakılara isə aylıq 215 avro (244.97 AZN) verilir.

İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov hesab edir ki, mükafatlandırma sistemi artıq Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən hazırlanan və 2015-2020-ci illər üçün nəzərdə tutulan "Demoqrafiya və əhali sakinliyinin inkişafı sahəsində Dövlət Proqramı"na daxil edilib. Dövlət Proqramının layihəsi yaxın günlərdə Nazirlər Kabinetinə təqdim ediləcək, müvafiq olaraq yaxın aylarda qüvvəyə minəcək.

Onun fikrincə, iqtisadi böhran mükafatlandırma sisteminin təsdiqlənməsində təzahür etməyəcək: "Bu, Azərbaycan büdcəsi üçün elə də böyük məbləğ deyil".

İqtisadçı hesab edir ki, gələcəkdə demoqrafik problemin daha kəskin şəkildə yaşanmaması üçün mükafatlandırma xarakterli tədbirlər görülməlidir.

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...