Erkən nikah problemi cənub bölgələrimizdən Bakı kəndlərinə keçib

Tarix: 24.11.2015 / 01:59
Bölmə: Sosial

Mehriban Zeynalova: "Bakı kəndlərində erkən nikahın yaranmasının əsas səbəbi din faktorudur"

"Bakı kəndlərində yaşayanlar qızlarını müxtəlif təhlükələrdən qorumaq üçün erkən yaşda ərə verdiklərini bəhanə edirlər"

Sosial hadisə olan erkən nikah ailə məsələlərində ciddi narahatlıq doğuran aktual mövzulardan biridir. Belə ki, ailə quran tərəflərin yaşının rəsmi nikah üçün müəyyən olunan yaş həddindən aşağı olması həmin yeni qurulan ailədə bir sıra problemlərə gətirib çıxarır. Belə ailələrdə nikahın pozulması, xəstə uşaqların dünyaya gətirilməsi, məişət zorakılığı, fiziki-psixoloji çətinliklər kimi hallar daha çox müşahidə olunur.

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə görə, erkən nikah 18 yaşından kiçik oğlanların və qızların ailə qurması və birgə yaşamasıdır. Elə insanlar var ki, onlar el adəti, ana-ata xeyir-duası ilə ailə həyatı qurur, lakin öz nikahlarını rəsmiləşdirmirlər. Bunun da iki səbəbi olur - ya yetkinlik yaşlarına çatmalarına baxmayaraq, nikaha o qədər də önəm vermirlər, yaxud da qanuni cəhətdən onların nikahının rəsmiləşdirilməsi üçün yaşları çatmır. İkinci səbəb elə erkən nikah deməkdir. Erkən nikahlarda da hər iki tərəfin yaşının rəsmi nikah üçün uyğun olmamasına və ya kişinin yaşının çox olub, qadının azyaşlı olmasına təsadüf edilir.

Erkən nigahlara adətən ölkənin bir sıra regionlarında rast gəlinib. Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, bu problem ən çox ölkənin cənub zonasında yaşanır. Cənub zonasında yaşayan gənc qızlar erkən yaşda ərə verilir.

Amma artıq erkən nikah problemi tək cənub zonasında deyil, paytaxt ərazisində də yaşanır. Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin məlumatına görə, erkən nikahlar əsasən Bakı kəndlərində qeydə alınır. Bu faktlarla bağlı 35 cinayət işi açılıb.

Bakı kəndlərində qızların erkən yaşda ərə verilməsi məsələsi barədə fikir bildirən "Təmiz Dünya" İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalova "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, hər bir cəmiyyətdə ailə cəmiyyətin əsasını təşkil edir. Azərbaycan xalqının ailə modeli nəinki Qərbdə, həm də Şərqdə unikal hesab olunan bir ailə modelidir. Yəni buraya ailədaxili münasibətlər, böyüklərə hörmət və ehtiram, valideyn-övlad münasibətləri və sair kimi ənənələr daxildir və fundamental milli dəyərlər ta qədimdən bu günə kimi gəlib çatıb: "Amma əlbəttə ki, zaman, inkişaf da müasir ailə modelinə öz təsirini göstərir. Bu inkişafın müsbət təsirləri olduğu kimi, yaratdığı problemlər də var. Azərbaycan ailəsinin də, hər bir cəmiyyətdə olduğu kimi, müəyyən problemləri var. Bu gün təəssüflər olsun ki, məişət zorakılığı halları da mövcuddur. Erkən nikahlar əksər hallarda valideynlərin təsiri ilə baş verir. Bu valideynlər öz övladlarının xoşbəxtliyini istəyir, lakin özləri də bilmədən onları risq altında qoyurlar. Erkən nikahın olması həm uşağın psixologiyasına pis təsir edən hadisədir, həm də həmin uşağın ailə məsuliyyətini öz zərif çiyinlərinə götürə bilməməsinə gətirib çıxarır. Bu sonradan doğulan körpələrin fiziki və psixi xəstəliklərlə dünyaya gəlməsinə səbəb olur".

Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, qızların təhsildən yayındırılaraq erkən yaşda ərə verilməsi indi Azərbaycanın bir sıra regionlarının acı reallığıdır: "Qızların erkən yaşda ərə verilməsi tək Bakı kəndlərində deyil, demək olar ki, bütün ölkədə yaşanır. Aran, Muğan bölgəsi, Saatlı, Biləsuvar, Lerik, Masallı, İmişli, Lənkəran, Yardımlı, hətta Bakı kəndlərində də qızların məktəbə buraxılmaması halları və erkən nikahlar geniş yayılmaqdadır. Kəndlərdə vəziyyət acınacaqlıdır. Hətta qızları bəzən valideynləri ümumiyyətlə məktəbə getməyə qoymur. Orta məktəbi qurtarıb ərə getməyən qız "evdə qalmış" hesab olunur və ictimai qınaq hədəfinə çevrilir. Qızları məktəbdən kənarlaşdırarkən onların rəyi nəzərə alınmır. Qızlar 13-14 yaşına çatdıqda orta məktəbdən məcburi şəkildə çıxarılır və ona ərə getməyin vacibliyinə dair yerli ənənələr məcburi qaydada aşılanır. Bundan imtina etdikdə isə onlar ailə və yaxın qohumlar tərəfindən müxtəlif təzyiqlərə məruz qalır, ictimai qınaqla rastlaşır ki, bu da nəticədə həddi-buluğa çatmayan gənc qızların psixoloji sarsıntı keçirməsinə səbəb olur".

M.Zeynalova bildirdi ki, erkən yaşında olarkən qızlar zorla ərə verilməklə həm də öz sosial hüquqlarından imtina etmək məcburiyyətində qalır. Qızların 4, 5 və 6-cı siniflərdən məktəbdən çıxarılması və 13, 14 yaşlarında nişanlanması, 14-15 yaşdan etibarən ərə verilməsi bəzi bölgələrdə yerli ənənə hesab olunur. Beləliklə, onlar təhsil almaq və cəmiyyətə inteqrasiya etmək hüququndan məhrum edilir və cəmiyyətdən təcrid vəziyyətinə düşür: "Yetkinlik yaşına çatmayan qızlar dini kəbin kəsməklə ərə verilir və rəsmi nikahdan kənarda qalır. Bu isə qanunvericiliyin tələblərinin pozulması ilə yanaşı, qızların müstəqil ailə qurmaq və təhsil almaq hüququnun əlindən alınması ilə nəticələnir".

Birlik sədri erkən nikahların səbəbinin müxtəlif olduğunu dedi: "Burda din faktoru, təhsil almaq üçün regionda imkanların az olması, yəni valideyn uşağını rayondan kənara buraxmır və s. rol oynayır. Eyni zamanda imkanlı ailələr var ki, onlar da öz uşaqlarının erkən ailə qurmasına imkan yaradır. Mən deyərdim ki, Bakı kəndlərində bu problemə ancaq din faktoru təsir göstərir. Bakı kəndlərində yaşayıb qızlarını erkən yaşda ərə verənlər səbəb kimi qeyd edirlər ki, guya onlar qızlarını müxtəlif təhlükələrdən qorumaq üçün bu addımı atır. Şimal zonasında daha çox qızlarını erkən ərə verənlər belə iddia edirlər ki aztəminatlıdırlar və onlara qızlarını daha erkən ərə vermək sərf edir".

Həmsöhbətimizin dediyinə görə, erkən nikah bölgələr üzrə deyil, bütün ölkə üçün aktual məsələdir: "Erkən nikah problemi tək cənub, Bakı kəndlərində deyil, Aran zonası, qərb rayonlarında da müşahidə olunur. Ölkənin hər bir hissəsində erkən nikahla bağlı maarifləndirici tədbirlər keçirilməlidir".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...