Ana bətnində uşağın cinsinin öncədən müəyyənləşdirilməsi qadağan olunsa...

Tarix: 21.11.2015 / 01:34
Bölmə: Sosial

Aytəkin Kamranqızı: "Valideynlərə dölün cinsi haqda məlumatın verilməsinə qadağa qoyulsa da, buna əməl olunmayacaq"

"Gələcəkdə bu cür hallar ölkəmiz üçün demoqrafik problemlər ortaya çıxaracaq"

Yaxın gələcəkdə Azərbaycanda demoqrafik problem yaşana bilər. Artıq rəsmi qurumlar bununla bağlı həyəcan təbili çalır. Ailələrin bir qismi qız övladına deyil, oğlan uşağına üstünlük verdiyi üçün yaxın 10-15 il ərzində ölkədə demoqrafik problemin yaranacağı ehtimal edilir. Bunun qarşısını almaq üçün ictimai xadimlər və mütəxəssislər tərəfindən ölkədə uşağın cinsiyyətinin öyrənilməsinin qanunla qadağan olunması təklif olunur.

Məlumat üçün qeyd edək ki, abort dində günah, sağlamlıq baxımından isə ziyanlı olduğundan, bir çox ölkələrdə qadağan edilib. Hazırda islam ölkələrinin bir çoxunda, o cümlədən Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Suriya, Misir, Əfqanıstan, İran, İraq, Yəməndə, eləcə də bəzi xristian ölkələrində, məsələn, Çilidə, hətta ABŞ-ın bir çox ştatlarında abort tamamilə qadağandır. Bu ölkələrdə abort daxili orqanlara qarşı cinayət sayılır. Dünyada qəbul edilmiş qaydalar, sosial göstəricilərə görə, hamiləliyin dayandırılması üzrə əməliyyat 22 həftə müddətinəcən həyata keçirilir. Bu zaman hamiləliyin dayandırılması üçün 13 səbəb göstərilməlidir. Bunlar qadının həyat yoldaşının ölümü, xəstəliyi, işsizlik, valideyn hüquqlarından məhrum edilmə və ya bu hüquqların məhdudlaşdırılması haqqında məhkəmənin qərarının mövcudluğu, zorlama nəticəsində hamiləliyin baş verməsi, qadının azadlıqdan məhrum edilməsi, qadının həyat yoldaşının I-II qrup əlil olmasıdır.

Mövcud qanunvericiliyə görə, Azərbaycanda abort cinayət sayılmır. Belə ki, qanun abortun 6 həftəlik müddətə qədər ambulatoriya şəraitində, 6 həftədən 12 həftəyədək müddətdə isə yalnız stasionarda aparılmasına icazə verir.

Milli Məclisin Sosial Siyasət Komitəsinin sədr müavini Musa Quliyev mətbuata açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycanda doğulan qız uşaqlarının sayını oğlan uşaqlarına nisbətdə qorumaq üçün mütləq dölün ana bətnində cinsinin təyinini qadağan edən qanun qəbul olunmalıdır. Çünki bu gün selektiv abortların çoxu dölün cinsinin ana bətnində ultrasəs müayinəsi (UZİ) nəticəsində yaranır: "Biz bu məsələni "Reproduktiv sağlamlığın qorunması haqqında" Qanuna salmağı nəzərdə tutsaq da, bu qanun layihəsinin Milli Məclisin payız sessiyasında müzakirəyə çıxarılması gözlənilmir. Buna bir səbəb hələ ki, Milli Məclisdə komitələrin yaranmamasıdırsa, ikinci səbəb "Reproduktiv sağlamlığın qorunması haqqında" Qanunda donorluq məsələsi barədə konkret qərarın verilməməsidir".

Sosioloq Aytəkin Kamranqızı bizimlə söhbətində bildirdi ki, qız uşaqlarının abortunun qanunla qadağan olunmasının tərəfdarıdır. Onun sözlərinə görə, qız uşaqlarının abort olunması 15-20 ildən sonra demoqrafik partlayışa səbəb olacaq: "Bir neçə il öncə ölkədə qadınların sayı 51, kişilərin sayı isə 49 faiz idi. Amma bu il vəziyyət tamamilə fərqlidir. Qadınların sayı 47, kişilərin sayı isə 53 faizdir. Növbəti illərdə qadınların sayı lap azalacaq".

Həmsöhbətimiz qeyd etdi ki, dölün cinsiyyətinin öyrənilməsinin qanunla qadağan olunmasının tərəfdarıdır. Amma onun fikrincə, bu məsələnin bəzi acı nəticələri yarana bilər: "İqtisadi durumu ağır olan ailələr, cinsiyyətindən asılı olmayaraq, uşaq saxlaya biləcəkmi? Qanunsuz dünyaya gələn uşağın anasının sosial müdafiəsi təmin olunacaqmı? Qadınlar üçün iş yerləri varmı? Zərif cinsin nümayəndələri aldığı məvaciblə uşağına baxa biləcəkmi? Bu problemlər həll olunmazsa, küçəyə atılan uşaqların sayı artacaq. Həmçinin, internat evlərində də kimsəsiz uşaqların sayı yüksək olacaq".

Həmsöhbətimiz hesab edir ki, dölün cinsiyyətinə görə abort olunmasının qarşısının alınması üzrə qanun qəbul olunarsa, hamilə qadınların hüquqları nəzərə alınmalıdır.

A.Kamranqızı bildirdi ki, əksər ailələr oğlan uşağına varis kimi baxır. Həmçinin oğulun olmaması, bir növ, qınaq kimi də qəbul olunur, yəni "oğlun yoxdursa, sən kişi deyilsən". Bir çox hallarda isə abort qadınlar tərəfindən könüllü şəkildə icra olunur ki, bu da psixoloji təsirdir.

Sosioloq onu da əlavə etdi ki, bir çox, hətta inkişaf etmiş ölkələrdə uşağın cinsinə görə ultrasəs müayinəsi aparılmır: "Bunu mənəviyyata sığmayan, qeyri-etik hal kimi qəbul edirəm. Məgər abort olunan uşaqlar lazımsız əşyadır? Gələcəkdə bu cür hallar ölkəmiz üçün demoqrafik problemlər ortaya çıxaracaq".

A.Kamranqızı hesab edir ki, valideynlərə dölün cinsi haqda məlumatın verilməsinə qadağa qoyulsa da, buna əməl olunmayacaq: "Hamilə qadın həkimlə istənilən mövzuda razılığa gəlib dölün cinsinə öyrənə bilər. Bu elə də çətin və əlçatmaz məsələ deyil".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...