Yenə ana ölümü doğuş üstdə, həm də azyaşlı...

Tarix: 23.10.2015 / 02:56
Bölmə: Sosial

Pərvanə Mustafayeva: "Erkən yaşda ərə gedən qızların ana olması onlar üçün birbaşa psixoloji zərbədir"

"Erkən nikahların qurbanları ciddi sağlamlıq problemləri ilə üzləşir, o cümlədən gənc ana və onun körpəsi həyatını itirə bilər"

Sosial hadisə olan erkən nikah ailə məsələlərində ciddi narahatlıq doğuran aktual mövzulardan biridir. Belə ki, ailə quran tərəflərin yaşının rəsmi nikah üçün müəyyən olunan yaş həddindən aşağı olması həmin yeni qurulan ailədə bir sıra problemlərə gətirib çıxarır. Belə ailələrdə nikahın pozulması, xəstə uşaqların dünyaya gətirilməsi, məişət zorakılığı, fiziki-psixoloji çətinliklər kimi hallar daha çox müşahidə olunur.

Elə insanlar var ki, onlar el adəti, ana-ata xeyir-duası ilə ailə həyatı qurur, lakin onlar öz nikahını rəsmiləşdirmir. Bunun da iki səbəbi olur: ya yetkinlik yaşına çatmalarına baxmayaraq nikaha o qədər də önəm vermirlər, yaxud da qanuni cəhətdən onların nikahının rəsmiləşdirilməsi üçün yaşları çatmır. İkinci səbəb elə erkən nikah deməkdir. Erkən nikahlarda da hər iki tərəfin yaşının rəsmi nikah üçün uyğun olmamasına və ya kişinin yaşının çox olub, qadının azyaşlı olmasına təsadüf edilir.

Tibb elmi birmənalı şəkildə sübut edir ki, erkən yaşda ailə quran qızların əksəriyyətinin sağlamlığında böyük problemlər yaranır. Erkən nikah zamanı onların xəstə uşaq dünyaya gətirmək ehtimalı böyük olur. Digər tərəfdən onların səhhətində ciddi psixoloji disfunksiyalar büruzə verir. Erkən yaşda ana olmaq həm onların öz səhhətində fəsadlar ortaya çıxarır, həm də xəstə, müxtəlif çatışmazlıqları olan uşaqların dünyaya gəlməsinə səbəb olur.

Erkən yaşda ailə quran qadınların doğuş zamanı həyatını itirməsi faktına da rast gəlinir.

Belə bir bədbəxt hadisə oktyabrın 21-də Lənkəran Mərkəzi Rayon Xəstəxanasının Perinatal Mərkəzində qeydə alınıb. Lənkəran rayonunun Şağlaser kənd sakini, 1997-ci il təvəllüdlü S.Ağayeva doğuşdan sonra dünyasını dəyişib. Bu, ananın ilk doğuşu olub. Dünyaya gəlmiş körpənin isə sağ olduğu bildirilir.

Lənkəran Mərkəzi Rayon Xəstəxanasının Perinatal Mərkəzində ana ölümünün səbəbləri barədə hələlik hər hansı bir açıqlama verilmir.

Ekspertlər doğuş zamanı ana ölümünə səbəb kimi erkən nikahları göstərir.

Həkim-ginekoloq Pərvanə Mustafayeva bizimlə söhbətində bildirdi ki, erkən nikahların qurbanları ciddi sağlamlıq problemləri ilə üzləşir, o cümlədən bu, gənc ana və onun körpəsinin ölümünə gətirib çıxara bilər, gənc ana həm də təhsildən və şəxsi inkişafdan məhrum edilməyə məruz qalır: "Bu isə onların sosial və iş baxımından məhdudlaşmasına və davamlı şəkildə yoxsulluq, ailə zorakılığı və ayrı-seçkilik dövriyyəsinə düşməsinə gətirib çıxarır. Qızların 14-16 yaş hədlərində ərə verilməsi tibbi baxımdan da düzgün deyil. Bu yaşda qadının hamilə olması, uşaq dünyaya gətirməsi təhlükəlidir. Bu zaman ana və uşaq ölümü baş verir, ya da dünyaya gələn uşaqlar zəif və az çəkili olur. Çünki qızların fizioloji cəhətdən formalaşması 20 yaşdan sonra baş verir. Yeni doğulan uşaqlar arasında ölümün əsas səbəbi qadının erkən yaşda hamilə olmasıdır".

Həmsöhbətimiz hesab edir ki, fizioloji və psixoloji baxımdan qızların ailə qurması üçün ən yaxşı yaş həddi 20-30 yaş arasıdır. Onun sözlərinə görə, ərə getmək istəyən qızların orqanizmi müəyyən qədər formalaşmalıdır: "Bu baxımdan hələ 17 yaşı tamam olmayan bir qız ərə gedən zaman orqanizmdə reproduktiv funksiyanı yerinə yetirən, birbaşa beyinlə əlaqədar olan endokrin orqanlar öz funksiyasını tam şəkildə başa çatdırmamış olur. Ona görə də belə qızlarda bir sıra fəsadlar üzə çıxır. Bunların arasında elə gözlə görünən patologiyanı qeyd etmək mümkündür. Məsələn, 10 ildən sonra həmyaşıdları ilə müqayisədə belə qızlar xeyli yaşlı görünür. Hamiləliyi erkən toksikoz və başqa bir sıra fəsadlarla müşayiət olunur. Erkən yaşda ərə gedən qızların ana olması onlar üçün birbaşa psixoloji zərbədir. Sonrakı mərhələdə də aydındır ki, uşağa normal baxa, yaxşı qulluq edə bilmirlər.

Onu da deyim ki, yeniyetmə qız uşaqları ilk menstruasiya aktından sonra hamilə ola bilsələr də, onların orqanizmi hələ yaxın 5 il ərzində hamiləliyin başa çatdırılmasına və doğuşa hazır olmur".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...