"Ermənilər və həqiqətlər" kitabı haqqında bir neçə söz...

Tarix: 14.10.2015 / 02:13
Bölmə: Sosial

Dünyada erməni milləti və ermənilərlə əlaqəli məsələlər haqqında çox sayda əsərlər yazılıb. Bu əsərlərin böyük bir qismi, xüsusilə də son illərdə yazılan əsərlərin əksəriyyəti, əsasən türk düşmənçiliyi fikri üzərində qurulub. Hətta bu mövzuda aparılan "elmi tədqiqatlar" nəticəsində yazılan "elmi əsərlər" və siyasi məqalələr həqiqətlərdən çox uzaqdır. Tarixi hadisələrin tədqiqatı zamanı rəsmi sənədlərə və yazışmalara müraciət etmək qaçılmazdır. Beləcə, tarixi hadisələr olduğu kimi ortaya çıxar.

Türk torpağının çörəyi, suyu ilə yaşayıb var olan, sonra isə türk xalqına və bütün Türk dünyasına düşmən kəsilən, onlara qarşı tarixdə görülməyən qətliamlar törədən ermənilər barəsində yazmaq o qədər də asan deyil. Rəsmi sənədlərə və yazışmalara dayanaraq çox ciddi və yorucu araşdırmalar nəticəsində ortaya çıxarılan bu kitabı oxuduqca, türk insanları ilə böyük-kiçik demədən düşməncəsinə rəftar edən bu şovinist münafiqlərin törətdiklərini meşədə yırtıcı heyvanların belə etmədiyini görəcəksiniz. Bu kitabın yazılmasında istifadə olunan rəsmi sənədlərin və yazışmaların dəyəri ermənilərin tarix boyu, eləcə də günümüzdə ortaya atdıqları uydurma problemlərinə qarşı qoymaq baxımından əvəzsizdir. Rəsmi sənədlərə əsaslanan bu əsərin yükləndiyi vəzifənin məsuliyyətini daşıyaraq seçdiyi "Ermənilər və həqiqətlər" mövzusu bu kitabda öz əksini tapıb.

Cəmiyyətlərin məqsədləri nə olursa olsun, baş verən hadisələrin, itirilən dəyərlərin intiqamını almaq üçün qan davası aparmaq zəifliyinə çağdaş dünyada yer yoxdur. Dünyada baş verən tarixi haqiqətlərin alt-üst edilməsilə mənafe əldə etməyə çalışan çevrələrin başlatdığı təbliğatlar uydurma xarakterli olarsa, insanlıq buna ancaq və ancaq acıma hissi ilə baxmalıdır.

Biz dünya ictimaiyyətini əlaqələndirən informasiya vasitələrini, gənc nəsilləri, bu mövzularla əlaqəli təşkilatları və ya şəxsiyyətləri tamamilə uydurma, həqiqətlərdən uzaq və müəyyən məqsədlər üçün hazırlanan əsərlərlə baş-başa buraxmamalıyıq. Həqiqətləri onlara anlatmağa məcburuq. Qoy onlar müzakirə və mübahisə etsinlər, həqiqətləri araşdırsınlar, sonra vicdanla qərar versinlər.

Bu gün bir çox ölkələrdə yaşayan erməni azlıqlarının da həqiqi rəsmi sənədlərə ehtiyacları var. Bəlkə də onlar həqiqətləri öyrənmək istəməyəcək. Lakin bir gün onlar həqiqətlərlə baş-başa qalacaq. Bu zaman kəsimini uzatmanın heç bir faydası yoxdur. Biz onları da xəbərdar etməliyik.

Rəsmi sənədlərə əsaslanaraq bu əsəri ortaya çıxarmaqda məqsədimiz tarix boyu baş verən hadisələri canlandırıb, "qana-qan" deyib intiqam istəmək deyil. Biz sadəcə, ciddi araşdırmalar nəticəsində əldə etdiyimiz tarixi sənədlərə əsaslanaraq həqiqətləri ortaya qoymaq istədik. Çünki bütün dünyaya yayılan ermənilər, xüsusilə çox inkişaf etmiş və həlledici siyasi gücə sahib olan ölkələrdə "lobbi" yaradaraq çox sayda nəşrlər ortaya qoyub, türk millətinə qarşı əsasən sevgi hissi duymayan və türkləri yaxından, yaxşı tanımayan millətlərdə nifrət oyatmağa çalışır və bu çirkin işlərinə davam edirlər. Beləcə, erməni əsilli yazıçılar, parlamentarlar, mediya işçiləri məsələnin əslini gözlərdən uzaq tutmağa, erməniləri haqlı göstərməyə çalışırlar. Onlar sözdə elmi əsərlərdən, teleproqramlardan istifadə edərək türklüyü, xüsusilə də Türkiyəni və Azərbaycanı hədəfə alan, bu ölkələrin torpaqları üzərindəki "haqlarını" ortaya qoyan uydurma mövzularla təbliğ edir, ayrı-ayrı cəmiyyətləri öz təsirləri altına almağa və dünyada bir erməni davasının varlığına inandırmağa səy göstərirlər. Bu mövzuda bir şey əldə edə bilmədikləri zaman da qəddarca terror hərəkatlarına başlayırlar. Bunlar insan sevgisi və həqiqi mənada Vətən anlayışından uzaq olan adamlardır. 1973-1985-ci illərdə 200-dən artıq terror aktı törədən bu insanlar çox sayda türk diplomatının canına qıyıb, minlərlə türk uşaqlarının, qadınlarının, qızlarının yox edilməsinə səbəbiyyət verib, yaxın tarixin ən qəddar qətliamlarını, cinayətlərini törədiblər.

Xüsusilə Türkiyəni və Azərbaycanı hədəf alan ermənilər bu dövlətlərin nizam-intizamını və rejimini təhlükəyə soxmaq, xaricdə olduğu kimi, daxildə də türklük xainləri ilə birlikdə ortaq bir davanın başladılmasını qarşılarına məqsəd qoyublar. Onlar Türkiyənin və Azərbaycanın zəifləməsini, bu ölkələrin xarici ölkələrlə düşmən halına gəlmələrini, uydurulan "soyqırım" və "Qarabağ" mövzularını ortaya ataraq tərəfsiz və düşmən ölkələrin Türkiyəyə və Azərbaycana qarşı çıxmalarını istəyirlər. Ermənilər erməni terror aktları açıqlandığı zaman bu aktları bir növ "Milli qurtuluş mübarizəsi" kimi qələmə alır, dünya xalqlarını yardıma çağırırlar. Əslində onlar bu qeyri-adi hərəkətlərilə Türkiyə, Gürcüstan, Azərbaycan, İran, İraq və Suriya torpaqlarında caxnaşmalar törədərək faydalanmaq, "Böyük Ermənistan" qurmaq istəyirlər. Biz süni olaraq yaradılan bu mövzu digər ölkələrin də araşdırmaçı-elm adamları tərəfindən ciddiyyətlə tədqiq edilməli, dünya ictimaiyyətini aydınlatmaq üçün illərcə qapalı bir görüntü içərisində gizlədilməyə çalışılan erməni məsələsinin iç üzünü bütün açıqlığı ilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatına təqdim edilməlidir düşüncəsindəyik.

Rəsmi sənəd və yazışmalardan, hətta bəzi erməni müəlliflərin mənbələrindən əldə etdiyimiz məlumatlar əsasında ərsəyə gətirdiyimiz 6 cildlik bu kitab erməni məsələsini əsas xətlərilə oxuculara açıqlayır və tarixi həqiqətlərin ortaya çıxmasına vəsilə olur.

Bu da bir həqiqətdir ki, bəzi dövlətlərin erməni məsələsini bir vasitə olaraq öz maraqları naminə istifadə etdiyi hallar olub və olmağa davam edir. Uydurulan bu mövzu bir çox dövlətin mənfəətləri, məqsədləri və hədəflərilə əlaqəli hala gətirilməkdə və "sülhsevər" çalışma mövzusu edilməkdədir. Bu mövzu heç də yeni deyil. Erməni məsələsi tarix boyu süni olaraq yaradılıb, bir çox dövlətin Osmanlı ölkəsinin üzərindəki mənimsəmə fikirləri nəticəsində ortaya çıxarılıb, şəkilləndirilib, mübarizələrə və müharibələrə səbəb olub.

Bu gün ermənilər tərəfindən təcavüzə məruz qalıb yaşamını itirən, ömür boyu şikəst qalan Anadolu türkləri, azərbaycanlılar unudulub, ermənilər isə müdafiə edilir, günahsız sayılır. Onlar dünya ictimaiyyətinin diqqətini uydurulan "erməni problemi"nə çəkərək, keçmişdə türklərin özlərilə qeyri-insani davrandıqlarını ortaya atıb işğal etdikləri bölgələrdə çoxluq əldə etmək üçün insanlarımızı qətl etdilər. Onların bütün dünyanın gözü qabağında Xocalıda törətdiyi soyqırımın sadəcə Azərbaycan türklərinə qarşı deyil, bütün insanlığa qarşı işlənən bir cinayət olduğu ortadadır: uşaq, qadın, qoca, cavan demədən, meşədə vəhşi heyvanların belə törətmədiyi işgəncələrlə insanları öldürüb, cəsədləri yandırıb, bütün qəsəbəni yer üzündən siliblər. Bu erməni şovinistlərin törətdiklərinin isbatı üçün rəsmi sənədlərə ehtiyac yoxdur. Çünki bu soyqırım günümüzdə bütün dünya ictimaiyyətinin gözü qabağında törədilib. Şuşada, Xankəndində, Laçında, Ağdamda, Füzulidə, Kəlbəcərdə, Qubadlıda, Zəngilanda, Cəbrayılda... tarixi abidələrimizi, qəbristanlıqlarımızı yerlə-yeksan etdiklərini, bir milyondan artıq insanımızın 23 ildir çadırlarda və vaqonlarda yaşadıqlarını unutdurmaqmı istəyirlər?.. Erməni millətçiliyini dünyaya əks etdirib "Böyük Ermənistan" ideyasını həyata keçirməkmi istəyirlər?..

Biz günahı başqalarında deyil, özümüzdə axtarmalıyıq! Elmin, xəbərləşmənin bu qədər inkişaf etdiyi günümüzdə belə, səsimizi dünyaya çatdıra bilmirik, həqiqətləri dünya ictimaiyyətinə anlada bilmirik!.. Ermənilər isə nəinki İrəvana, Göyçə mahalına, Şuşaya sahib çıxırlar, tarixi insanlarımızı belə özlərininki sayır və bu yalanları dünyaya yaya bilirlər...

Baxın, XX əsrin başlarında bugünkü Ermənistanın yaradıldığı İrəvan xanlığında yaşayanların yüzdə 12-si erməni olub. Birinci Dünya müharibəsi zamanı ermənilər ikiüzlülük, xəyanət, satqınlıq, qocalara, qadınlara, qızlara, uşaqlara, dini ibadətgahlara və təbiətə qarşı törətdikləri vəhşiliklər və türk ordusuna qarşı etdikləri silahlı xəyanətlər nəticəsində "köçə zorlandılar." Mültəci vəziyyətini haqq edən bu ermənilərin əksəriyyəti Qarsda, Sürməlidə, Ərdəhanda, Naxçıvanda, Tiflisdə, Batumda, Axiskada, Axalkələkidə, İrəvan xanlığında... yaşayan ermənilərin yanına yerləşdilər.

Yaranmış vəziyyəti, yəni Gürcüstanın bir çox bölgəsinin ermənilər tərəfindən istilasını görən, o zamanlar bolşevik inqilabının başında duranlardan biri olan İ.Stalin Gürcüstanı ermənilərdən təmizləmək qərarına gəlir. Beləcə, Sovet Rusiyası Gürcüstana, Naxçıvana, Qarsa, Sürməliyə, Ərdəhana... doluşan erməni azlıqlarını İrəvan xanlığına - azərbaycanlıların ata-baba yurdu olan torpaqlara sıxışdırıb, sahəsi bir az daha genişləndirilən bir Ermənistan Respublikasının yaradılmasına qərar verir. (Daşnaklar 29 may 1918-ci ildə İrəvan xanlığında 9.000 kv. km. ərazidə qondarma bir "Ermənistan Respublikası"nı elan etmişdilər). Lakin beynəlxalq qanunları heçə sayan bolşeviklərin 29 noyabr 1920-ci ildə rəsmən elan etdikləri Ermənistan Respublikasının sahəsi ermənilərə azlıq edib və Mikoyanın təşəbbüsü ilə torpaqlarımız hissə-hissə kəsilib ermənilərə verilməyə başlanıb. Ermənistanın ərazisi əvvəl 26.000 kv. km., sonra 29.000 kv. km., bu gün isə işğal altında olan Qarabağı və digər bölgələri nəzərə alsaq, bu rəqəm 46.200 kv. km. çatdırılıb. Halbuki, "Ermənistan Respublikası"nın qurulması belə qanunlara uyğun olmayıb. Çünki o zamanlar Türkiyədən, Gürcüstandan, İrandan, İraqdan və Suriyadan köçürülüb İrəvan xanlığına yerləşdirilən ermənilərın sayı yenə də azlıqda qalıb, yəni yüzdə 50-ni aşmayıb, orada yaşayanların yüzdə 42 faizini təşkil edib. Bu isə beynəlxalq qanunlara görə, müstəqil bir dövlətin qurulmasına yol vermir. Bəs onda Lozanna müqaviləsində heç bir yeri olmayan bu dövlət necə qurulub?..

Biz bu tədqiqatımızda, ümumiyyətlə, ermənilərin yaranma tarixinin başlarına qədər getdik, onların dünyaya baxışlarını incələməyə və məsələni geniş bir perspektiv içərisində dəyərləndirməyə çalışdıq. Bu dəyərləndirmədə, şübhəsiz ki, millətçilik hisslərimizi bir kənara qoyduq, Vətən və millətimizin varlığını yaxından təhdid edən, münafiqlik üsulu ilə bəzi super güclərdən istifadə edib İrəvanı, Zəngəzuru, Göyçə mahalını... ələ keçirən, bunlar azmış kimi indi də Qarabağ bölgəsini, yer üzünün ən gözəl nöqtələrindən biri olan Şuşanı işğal edən erməniləri, onların terrorçu komitələrini, dəstələrini, acımasızca törətdikləri qətliamları və "erməni məsələsi" mövzusunu uydurmalarla deyil, ancaq və ancaq bütün açıqlığı və həqiqətlərilə tarixi hadisələrə və rəsmi sənədlərə əsaslanaraq ortaya qoymağa səy göstərdik. Beləcə, "erməni məsələsi"nin yalnız Anadolu türklərini və azərbaycanlıları təşvişə salan bir azlıq məsələsinin olmadığını, Orta Şərqdə olan bəzi dövlətləri də maraqlandıran bir məsələ olduğunu gördük.

Keçmişdə olduğu kimi, günümüzdə də dünyanın bir çox ölkələrinə dağılan bir neçə milyon erməni kütləsinin hərəkətə keçib böyük lobbilər qurması, bu lobbilərin də "Böyük Ermənistan" iddiasını ortaya atmaları və bu iddianı "soyqırımla" dəstəkləmələri onların sərbəst iradələrinə bağlana bilməz. Bu iddiaların arxasında super güclərin də olduqları və bunu Türkiyə, Azərbaycan, İran, İraq və Suriya üzərindəki əməllərini həyata keçirmək üçün istifadə etdikləri qətidir. Dünən ermənilər Türkiyəyə, Azərbaycana qarşı o zamanın super gücləri tərəfindən necə istifadə olunublarsa, bu gün də eyni düşüncələrlə istifadə olunurlar. Beləcə, super güclərin təzyiqi ilə 17 ölkə tarixi sənədləri incələmədən "soyqırım" məsələsini qəbul edib!? Heç şübhəsiz, yaxın zamanda tarix bu qəbulların doğru olub-olmadığını, ümumiyyətlə, soyqırımın olub-olmadığını ortaya qoyacaq. Bizim incələmələrimizə görə, yalnız 1915-ci ildə deyil, I Dünya müharibəsinin başından sonunadək ölən ermənilərin sayı 1,5 milyon deyil, 500 mini belə aşmır. Belə olduqda bir sual ortaya çıxır: "Əgər müharibə şəraitində, rus ordusu sıralarında olan ermənilər daxil olmaqla 500 min erməninin ölməsi "soyqırım" sayılırsa, onda bəs necə olur ki, öz torpaqlarında, öz evlərində şəhid edilmiş iki milyondan artıq türkün öldürülməsi soyqırım sayılmır?"

Əsasən arxiv sənədlərinə əsaslanan bu tədqiqatımızın, tariximizin bir çox zamanında olduğu kimi, günümüzdə də yenidən xortladılmaq istənən, daha doğrusu xortladılan "erməni məsələsi"nə işıq tutacağı ümidindəyik.

Hesab edirik ki, bizim bu incələmələrimiz ermənilərin əminamanlığı üçün də bir ibrət sənədi olacaq. Bir insan olaraq onların da yaxşılığını istəmək insanlıq borcumuzdur.

Dünən onlar bu və ya digər müstəmləkəçi dövlətlərin oyunlarına alət olaraq istifadə olundular. Olan isə ermənilərə oldu. Onlar yaşadıqları yerləri və yüzminlərcə insanlarını itirdilər, adları ləkələndi... Heç olmasa, bu gün tarixdən dərs alaraq özlərini atəşə atıb məhv etməsinlər, eyni təhrik və oyunlara, saxta vədlərə alət olmasınlar, yaxşıca düşünüb tarixi olduğu kimi(!) araşdırsınlar, vaxtilə peşman olduqlarını, aldadıldıqlarını xatırlasınlar.

Bu da bir həqiqətdir ki, arxiv sənədlərinin tədqiqatı nəticəsində ortaya çıxan bu əsər erməni tarixinin bilinməyən səhifələrini geniş oxucu kütləsinə təqdim edir.

Fazil QARAOĞLU,

professor

ermeniler_heqiqetler

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...