16-35 yaşlı psixi xəstələrin say artımı müşahidə olunmağa başlayıb

Tarix: 14.10.2015 / 02:12
Bölmə: Sosial

Könül Vaqifqızı: "İnsanların psixi sağlamlığını pozan səbəblərdən biri də ekologiyadır"

Dəyanət Rzayev: "Sosial durumun normal olmaması insan psixologiyasına mənfi təsir göstərir"

Buranın sakinlərinə heç də hamı eyni gözlə baxmır. Kiminin yazığı gəlir, kimi isə ələ salıb gülür. Amma bu insanların digərlərindən fərqli olaraq min yox, bir sifəti var. Söhbət ruhi xəstələrdən gedir.

Açıqlanan statistik rəqəmlərə görə, ruhi xəstələrin sayı artır. Hər il 5 min nəfərə yaxın yeni ruhi xəstə qeydiyyata alınır. Bu barədə 10 oktyabr ümumdünya psixi sağlamlıq günü mövzusunda keçirilən tədbirdə məlumat verilib. Bildirilib ki, 2012-ci ildə ölkəmizdəkı müalicə-profilaktika müəssisələrində qeydiyyatda olan psixi xəstələrın sayı 121 min 139 nəfər olduğu halda, hazırda ölkəmizdə ruhi xəstələrin sayı 130 min nəfərə yaxındır.

Azərbaycanın baş psixiatrı, Tibb Universitetinin Psixiatriya kafedrasının müdiri, tibb elmləri doktoru, professor Gəray Gəraybəyli mediaya açıqlamasında bildirib ki, bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da psixi xəstələrin sayı artır. G. Gəraybəyli Azərbaycanda əsasən kəskin psixi xəstəliklərin, şizofreniya xəstələrinin deyil, əsasən stress, depressiv əlamətləri olan psixi xəstələrin sayının artdığını dilə gətirib. Onun sözlərinə görə, bu cür xəstələrin sayının artmasına səbəb insanların psixi müdafiəsinin zəif olmasıdır.

Baş psixiatr onu da deyib ki, stress və depressiv əlamətləri olan psixi xəstəliklərə daha çox 16-35 yaş qrupu insanlarda rast gəlinir: "Onların arasında qadınlar da var, kişilər də. Amma şizofreniya kimi ağır psixi xəstəliklərin sayında elə artım yoxdur".

Mövzu ilə bağlı psixoloqlara müraciət etdik.

Psixoloq Könül Vaqifqızı "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, ruhi xəstəliklərin artmasının əsas səbəblərindən biri stressdir. Sarsıntılar, sosial problemlər, doğma insanı itirmək, ailə münaqişəsi, depressiyalar və s. kimi amillər insanın daxilində yatan psixi xəstəlikləri oyadır. Bu kimi hallara tab gətirə bilməyənlər ruhi xəstəliyə düçar olur: "Son zamanlar ruhi xəstəlik daha çox gənc nəsildə müşahidə olunur. Bu xəstəlik uşaqlarda 2-3 yaşından 7 yaşına kimi üzə çıxır.

İnsanların psixi sağlamlığını pozan səbəblərdən biri də ekologiyadır. Eyni zamanda, səbrsizlik, vaxt məhdudiyyəti, stress və digər faktorlar psixi xəstəliyin yaranmasına səbəb olur. Yer kürəsində insanların sayı durmadan artır, bu da istər makro, istərsə də mikro problemlər yaradır. Müharibə, münaqişə, təbii fəlakətlər, şəhərlərdə əhalinin artması, bunun yaratdığı gərginliklər də psixoloji problemləri yaradan səbəblərdəndir. Əsəb yorğunluğunun əsas səbəbi istirahətsiz iş prosesidir".

Psixoloqun sözlərinə görə, normal psixika üçün vacib şərtlərdən biri yuxudur. Amma şəhər mühitində normal yuxu yatmaq mümkün deyil: "Çünki gecə küçədə olan səs-küy gündüz saatlarından fərqlənmir. Nəticədə insan 8 saat yatsa da, dincəlmir. Bu stress də zamanla bədəndə toplanır və psixi problemlərlə nəticələnir. Münaqişələr, stresslər, daim tələsmək, küy də insan beynini yorur".

Psixoloq Dəyanət Rzayev bunun sosial vəziyyətin ağırlığı ilə əlaqədar olduğunu düşünür: "Psixi pozuntuların sayı doğrudan da artıb. Burada iki faktorun böyük rolu var. Biz əvvəllər digər millətlərlə qaynayıb qarışırdıqsa, indi hamımız bir-birimizlə qarışırıq. Qohumla qohumun ailə qurması zamanı da irsi xəstəliklər üzə çıxır. Bu birinci faktordur. Amma alimlərin araşdırmalarına görə, statistik faktlar da var. Elə ölkələr var ki, orada sosial durum normaldır. Amma təəssüflər olsun ki, bizdə sosial durum qeyri-normaldır. Bu da psixologiyaya təsir edir. Məsələn, hansısa ərzaq mağazasında sahibkarlar işçini səhərdən axşamadək işlədir və qəpik-quruş verirlər. Sosial durumun ağırlığı ucbatından çox insan öz gələcəyinə ümid etmir. İnsanlar emosional təzyiqdən öz aləminə qapanır və öz dünyasını şizofreniyaya əsasən qurmağa başlayır. Perspektivli gələcəyə inanmırlar. Özünüz də görürsünüz ki, nə qədər müəllim, valideyn, tələbə gərginlik yaşayır".

Günel CƏLİLOVA

konul-psixolioq

deyanet-rzayev

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...