Akif Nəsirli: "Bu fərqin səbəbi qanunvericilikdə müxtəlif sosial təminat qrupları üçün ayrı qaydaların müəyyən edilməsidir"
Bir insan vəfat etdikdən sonra ailəsinə dəfn xərci deyilən müavinət ödənilir. Lakin bəzən eşidirik ki, vətəndaşlar dəfn müavinətlərini alma məsələsində problemlərlə üzləşirlər. Mövcud qanunvericiliyə əsasən, bu sosial ödənişdən Azərbaycan vətəndaşları ilə yanaşı, ölkədə daimi yaşayan əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər də yararlana bilərlər.
Mətbuatın araşdırmasına görə, qaydalara görə, ömürlük, yaşa, əlilliyə və ya ailə başçısını itirməyə görə sosial müavinət alan şəxslər, həmçinin işsizlikdən sığorta ödənişi alan sığortaolunanlar vəfat etdikdə onların dəfni ilə bağlı xərcləri qarşılayan şəxsə 600 manat məbləğində dəfn müavinəti verilir.
Əmək pensiyaçılarının vəfatı halında isə ödənilən məbləğ fərqlidir. Bu halda dəfn müavinəti əmək pensiyasının minimum məbləğinin üç misli həcmində hesablanır.
Müavinətin alınması üçün müəyyən edilmiş vaxt məhdudiyyəti yoxdur. Ödəniş, mərhumun dəfni ilə bağlı xərcləri öz üzərinə götürən şəxsə təqdim edilir.
Dəfn xərcinə görə niyə fərqli məbləğ ödənilir?
Liberal İqtisadçılar Birliyinin sədri Akif Nəsirli baki-xeber.com-a bildirdi ki, bu fərq qanunvericilikdən qaynaqlanır. "Bu fərqin səbəbi qanunvericilikdə müxtəlif sosial təminat qrupları üçün ayrı qaydaların müəyyən edilməsidir.
Sosial müavinət alanlar və ya işsizlikdən sığorta ödənişi alan şəxslər vəfat etdikdə dəfn müavinəti sabit məbləğlə – 600 manat olaraq ödənilir. Əmək pensiyaçıları üçün isə dəfn müavinəti minimum əmək pensiyasının üç misli (320x3=960 manat) həcmində hesablanır. Buna görə də məbləğlər fərqli olur.
Məntiq baxımından bu yanaşmanı iki cür qiymətləndirmək olar. Qanunvericinin mövqeyi ondan ibarətdir ki, əmək pensiyası sistemi sosial sığorta prinsipi üzərində qurulub. Yəni şəxs işlədiyi dövrdə sosial sığorta haqları ödəyib və buna görə onun pensiyası ilə bağlı bəzi ödənişlər fərqli hesablanır. Dəfn müavinəti də həmin sistemə bağlı şəkildə müəyyən edilir.
Digər tərəfdən, tənqidçilər hesab edirlər ki, dəfn xərcləri mərhumun pensiyaçı, müavinətçi və ya işsiz olmasından asılı olaraq dəyişmir. Eyni şəhərdə, eyni qəbiristanlıqda dəfn olunan iki nəfər üçün faktiki xərclər çox vaxt oxşar olur. Bu səbəbdən bəzi insanlara görə dəfn müavinətinin hamı üçün eyni məbləğdə olması daha ədalətli görünür".
A.Nəsirli qeyd etdi ki, bu məsələ ictimaiyyəti yaxından düşündürür və bununla bağlı qanunvericiliyə yenidən baxılması zərurətə çevrilib: "Yəni məsələ hüquqi baxımdan izah olunsa da, sosial ədalət baxımından fərqli fikirlər mövcuddur. "Dəfn xərci hamı üçün təxminən eynidirsə, niyə ödənişlər fərqlidir?" sualı kifayət qədər məntiqli bir sualdır və bu mövzu vaxtaşırı ictimai müzakirələrə səbəb olur".
İradə SARIYEVA
