Arzuxan Əlizadə: “Proseslərin gedişindən asılı olaraq ABŞ Azərbaycana təhlükəsizlik qarantiyası verə bilər”
Məlum olduğu kimi, Prezident Əliyevin ABŞ-a səfəri çərçivəsində “Azərbaycan Respublikası və Amerika Birləşmiş Ştatları arasında strateji tərəfdaşlığa dair xartiyanın inkişaf etdirilməsi məqsədilə Strateji İşçi Qrupunun yaradılması haqqında Azərbaycan Respublikası Hökuməti və Amerika Birləşmiş Ştatları Hökuməti arasında Anlaşma Memorandumu” imzalanıb.
Azərbaycan-ABŞ strateji tərəfdaşlığı aşağıdakı üç istiqaməti əhatə edir:
- Enerji, ticarət və tranzitin də daxil olduğu regional bağlantılar;
- Süni intellekt və rəqəmsal infrastrukturun da daxil olduğu iqtisadi sərmayə;
- Müdafiə sahəsində satış, terrorizmə qarşı mübarizə sahəsində əməkdaşlığın da daxil olduğu təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq.
Göründüyü kimi, xartiya 3 istiqaməti nəzərdə tutur. Onlardan biri də təhlükəsizliklə bağlıdır. Maraqlıdır, xartiyanın hazırlanması çərçivəsində ABŞ-ın Azərbaycana güclü təhlükəsizlik qarantiyaları öz əksini tapacaqmı?
“Vaşinqtonda iki ölkə arasında sülh sazişi bəndlərinin paraflanması yeni situasiya yaradıb”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən AMİP sədri, millət vəkili Arzuxan Əlizadə prinsipcə bunu istisna etmədi: “Proseslərin gedişindən asılı olaraq ABŞ Azərbaycana təhlükəsizlik qarantiyası verə bilər. Bunun üçün kifayət qədər əsas var. Birincisi, Azərbaycan olduqca önəmli və strateji əhəmiyyətə malik bir coğrafiyada, Şərqlə Qərb arasında tranzit yolların kəsişməsində yerləşir. Azərbaycandan keçən yollar Avropa və Çin üçün önəmli əhəmiyyətə malikdir. İkincisi, Azərbaycan müstəqil siyasət yeridir və ABŞ-ın müttəfiqləri ilə əlaqələrə, xüsusən də İsraillə münasibətlərin dərinləşdirilməsinə xüsusi önəm verir. Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir. Üçüncüsü, Azərbaycan İranla Rusiyanın arasında yerləşir və hər iki ölkə aqressiv xarici siyasət kursu yeridir. Hər iki dövlət beynəlxalq hüquqa hörmət etmir. Son vaxtlar Rusiyanın Azərbaycana qarşı aqressiyası artmaqdadır. Dördüncüsü, uzun illərdir regionda mövcud olan Qarabağ münaqişəsi həll olunub. Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişinin imzalanması ilə bağlı əhəmiyyətli məsafə qət edilib. Avqustun 8-də ABŞ-ın moderatorluğu ilə Vaşinqtonda iki ölkə arasında sülh sazişi bəndlərinin paraflanması yeni situasiya yaradıb. Beşincisi, ABŞ-da hakimiyyətdə Respublikaçılar Partiyasıdır. Altıncısı, Azərbaycan Zəngəzur dəhlizinin (Tramp yolu) ABŞ şirkətinə icarəyə verilməsinə müsbət yanaşır və bunu dəstəkləyir. Bütün bunlardan çıxış edərək hesab edirəm ki, ABŞ Azərbaycana təhlükəsizlik zəmanəti verə bilər. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, ABŞ 1994-cü ilin sentyabrında Azərbaycanın xarici neft şirkətləri ilə sazişin imzalanmasına, 1999-cu ildə Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin çəkilməsi ilə bağlı qərarın verilməsinə böyük dəstək verib. 907-ci Düzəlişin dondurulması çərçivəsində 2002-2020-ci illərdə Birləşmiş Ştatlardan Azərbaycana 808 milyon dollarlıq yardım edilib”.
Vidadi ORDAHALLI
