Artıq Lerik rayonunun dağ kəndlərində insan kimi yaşamaq mümkün deyil. Dözülməz sosial şərait bütün həyatı iflic edib. İnsanlar səfalət içində ömür sürürlər. Dağılmış, qapısı bağlı evlər dediyim dəhşətli mənzərəni çox aydın göstərir.
Sadəcə, kəndlinin vəziyyəti rayonda vəzifə başında oturan məmurları düşündürmür. İllərdir sosial problemlərin həllindən ötrü bütün müraciətlər bir qayda olaraq qulaqardına vurulur, dövlət rəsmilərinə kömək məqsədilə üz tutanlar qapılardan qovulur. Burada vəzifəyə gələnlər xalqa xidmət etmək əvəzinə, rayonun olan-qalanı da talayıb gedirlər. Məhz bunun nəticəsidir ki, indi Lerikin dağ kəndləri problemlər içində itib-batıb.
Rayonda ağır iqtisadi duruma malik Bradi, Vənədi, Dzdipok, Hamarat, Conu, Vıjaker, Ləkər, Qışlaq, Qılqılov, Loda, Siyov, Kaqoy, Xəlifəhoni, Aküşəpeştə ... taleyi ciddi sual altında olan kəndlərdir. Qəribədir Azərbaycan inkişaf etdikcə, adlarını çəkdiyim bu yaşayış məntəqələri dağılıb gedir. Amma bu dözülməz vəziyyəti bir yoluna qoyan yoxdur. Kəndlinin rahatlığını, güzəranını təmin edən bütün məsəllər yaddan çıxıb. Bərəkətli torpaqları ola-ola yoxsulluq içində yaşayan əhalinin dərdi bir deyil, iki deyil. Qış-payız aylarında palçığın əlindən, yay da isə toz-torpaqdan əksər kəndin içinə girmək olmur. Ömrü başa vurmuş dirəklər, eləcə onların arasından sallanan elektrik naqilləri evlərə işıq yox, ölüm təhlükəsini saçır. 30 ildir kənlinin ən çox ehtiyac duyduğu ictimai nəqliyyatdan, sosial xidmətdən söhbət gedə bilməz. Doğrudur, bir sıra kəndlərdə taksi fəaliyyət ilə məşğul olanlar vardır. Onlar isə getdiyi bir manatlıq yola görə adambaşına 10-15 manat alırlar. Nəticədə rayon mərkəzinə getmək, qocaların qonşu Piran kəndinə düşüb bankomatdan pensiya pullarını çıxartmaq həftələrlə müşkülə dönür. Mavi qazın yoxluğu üzündən şaxtalı qışda evi qızdırmaq olduqca çətindir. Həmçinin meşələr kəndlinin üzünə bağlandığı üçün vaxtı ilə işlədilən yanacaq odun elə yerli məmurların tapşırığına əsas indi qızıl qiymətinə satılır. Hər kənddə şəxsi adamlar bir-iki dükan açıblar. Onlar nəzarətsiz fəaliyyət göstər, gündəlik ehtiyac duyulan ərzaqları dördqat bahasına satırlar. Həm də satdıqları hər şeyin vaxtı keçmiş olur, mənşəyi bilinmir. Odur ki, vəziyyətin ağırlığına dözməyən, ayağı yer tutan kəs doğma ata-baba yurdunu tərk edir, beləcə sovet vaxtı zəhmətkeş, torpağa bağlı insanların əli ilə qurub-yaradılan, o dövrün yaraşıqlı kəndləri belə öz ömrünü yerli məmurlara bağışlayır...
Sözün qısası, 30 ildir ki, Lerikin dağ kəndləri tam unudulub. Biganəliyin yaratdığı ölüm kabusu hər gün insanları sınağa çəkir.
Zəfər ORUCOĞLU Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü
