Araz Aslanlı: "Türkiyənin regional proseslərə təsiri və bu çərçivədə imkanları artıb"
Qətər və ərəb ölkələri arasında mövcud olan böhrandan sonra ilk dəfə rəsmi Doha buna qarşılıq verib. Belə ki, Qətər rəhbərliyi Yəmənin fərari prezidenti Mənsur Hadinin ölkədəki səfiri və digər diplomatlarına qapını göstərib.
Rəsmi Doha ölkədə fəaliyyət göstərən diplomatik korpusun əməkdaşlarına Qətəri tərk etmələri üçün 48 saat vaxt verib.
Qətər XİN-i və Xarici İşlər Nazirliyi sözügedən məsələyə münasibət bildirməyib.
Bu arada ABŞ Dövlət Departamentinin sözçüsü Hezer Noert Səudiyyə rejimi, BƏƏ, Bəhreyn, Misir və Yəmənin Qətərə sanksiya tətbiq etməsinə dair bəyanat verib. H.Noert Körfəz ölkələrinin Qətər barədə narahatlıqlarını hələ dəqiqləşdirmələrindən təəccübləndiklərini bildirib. Qətərə qarşı tətbiq edilən embarqonun 5 iyunda başladığını qeyd edən H.Noert Səudiyyə rejimi və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin iddialarının detallarını hələ ictimaiyyətlə bölüşmədiyini deyib. "Embarqo tətbiq etməyə iki həftədən artıq bir müddətdir ki, başlayıblar. Körfəz ölkələrinin Qətər haqqında iddialarının detallarını hələ ictimaiyyətlə paylaşmamalarından təəccüblənmişik.
Bu müddət artdıqca, Səudiyyə və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin etdikləri qarşısında şübhələr artır. Bu mərhələdə sadə bir sualla üzləşirik. Atılan addımlar həqiqətən Qətərin terrorizmi dəstəkləməsi istiqamətindəki iddiaların nəticəsi idi, yoxsa Körfəz ölkələri arasında uzun müddətdir mövcud olan problemlərlə əlaqədardır?".
Bütün bu yaşananlar ABŞ-ın Qətərlə bağlı siyasətində dəyişikliyin baş verməsinə sübut sayıla bilərmi?
Politoloq Araz Aslanlı hesab edir ki, ABŞ-ın Qətərə çox böyük məbləğdə silah satışına nail olmasından sonra regiondakı vəziyyətin nisbətən dəyişdiyi müşahidə olunur: "Belə görünür ki, ABŞ bu planını həyata keçirdikdən sonra vəziyyət normallaşmağa doğru gedir. Ancaq indi müşahidə olunanlar sürətlə yaranan Qətər böhranının öz həllini tapdığını söyləməyə əsas vermir. Donald Trampın və onun administrasiyasının yürütdüyü siyasəti nəzərə alsaq, vəziyyət yenə də əksinə dəyişə bilər. Yəni demək istədiyim budur ki, ABŞ-Qətər anlaşması regiondakı gərginliyi tam bitirəcək təsirdə deyil. O baxımdan, situasiyanın qısa müddətdə kəskin dəyişəcəyi qətiyyən istisna olunmur.
Haqqında danışdığımız bu gedişatın Türkiyənin regional proseslərdəki roluna və mövqeyinə, əlbəttə, aidiyyəti var. Unutmayaq ki, "Soyuq müharibə" dövründən fərqli olaraq, hazırda Türkiyənin regional proseslərə təsiri və bu çərçivədə imkanları artıb. Hər halda, Türkiyənin hərbi qüdrəti - xüsusi qeyd edirəm, siyasi-iqtisadi deyil, məhz hərbi qüdrəti ərəb ölkələrinin Ankaraya münasibətdə çox ehtiyatlı siyasət yürütməsinin əsas səbəbidir. Ona görə də bölgədə vəziyyətin, o cümlədən, ərəb ölkələri arasında münasibətlərin müəyyən mənada gərgin qalması Türkiyənin maraqlarına cavab verir. Əks halda, Türkiyə və regionun bəzi ölkələri üçün onları razı salmayan hadisələr baş qaldıra bilər".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ