Rusiya və Ermənistanın Vahid Ordu Birləşmələri yaratması və bunun Qarabağ münaqişəsinə təsirləri son günlərdə ən çox diqqət çəkən mövzulardan birinə çevrilib.
Qeyd edək ki, bu ordu dinc şəraitdə Ermənistanın Baş Qərargahına, müharibə şəraitində isə Rusiya Müdafiə Nazirliyinin Cənub Hərbi Dairəsinə tabe olacaq. Bu, faktiki olaraq, Rusiyanın Ermənistanda hərbi gücünü artırması və ümumilikdə bölgədə möhkəmlənməsidir. Rusiyalı politoloq Vadim Muxanov isə hesab edir ki, əsas hədəf Qarabağda müharibənin qarşısını almaqdır. Amma hesab olunur ki, Ermənistandakı şərait üzündən bu birləşmə Qarabağ münaqişəsində hansısa ciddi rol oynamayacaq. Digər tərəfdən ona da diqqət çəkilir ki, Azərbaycan keçirdiyi hərbi təlimlərlə ərazilərini işğaldan azad etmək üçün istənilən vaxt güc amilindən istifadəyə hazır olduğunu da göstərir. Elə erməni ekspert David Apinyan da deyib ki, gözlənilməz müharibə hər an başlaya bilər: "Azərbaycanın hərbi təlimləri təsadüfi ola bilməz və sonda Ermənistan ciddi zərbə ilə qarşılaşa bilər. Müharibənin yenilənməsi təhlükəsi var".
Xatırladaq ki, noyabr ayının 12-dən 18-dək səhra şəraitində qoşunların idarəolunması və silahların döyüş tətbiqinin yoxlanması məqsədilə Silahlı Qüvvələrdə irimiqyaslı təlimlər keçirilir. Təlimlərə 60 minədək şəxsi heyət, 50-dən çox təyyarə və helikopter, 150-dən artıq tank və zirehli texnika, eləcə də raket və artilleriya qoşunlarının 700-dək qurğu və sistemi cəlb olunub. Bu fonda ordumuz Naxçıvanda da hərəkətə keçib. Buradakı Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun artilleriya birləşmə və hissələrinin döyüş əməliyyatı rayonlarında peşəkarlıq səviyyəsinin daha da yüksəldilməsi məqsədilə təlimlər keçirilir. Belə bir vaxtda isə Ermənistanda yeni müharibə zamanı ölkənin daha çox hərbçi itkisi ilə üzləşəcəyi əsas müzakirə mövzusudur. Xüsusən də
Ermənistanda həlak olmuş, yaxud yaralanmış hərbçilərin ailələrinə yardım məqsədilə hər kəsin 1000 dram ödəməsi haqda qanun layihəsi ciddi rezonansa səbəb olub. Xatırladaq ki, Ermənistan müdafiə naziri Vigen Sarkisyan Müdafiə Nazirliyi ilə Əmək və Sosial Məsələlər Nazirliyi xidməti vəzifəsini yerinə yetirərkən döyüş əməliyyatları zamanı, yaxud döyüş növbəsində həlak olan hərbçilərin ailələrinə birdəfəlik yardımın məbləğinin kəskin artırılması barədə proqram hazırlayıb. Müdafiə nazirinin bildirdiyinə görə, prezidentin tapşırığı ilə hazırlanan bu proqramaa əsasən, 2017-ci il yanvarın 28-dən etibarən döyüş əməliyyatları və döyüş növbəsi zamanı həlak olan hərbçilərin ailələrinə veriləcək kompensasiya kəskin artırılacaq. Belə ki, həmin tarixdən etibarən həlak olan və ya yaralanaraq 1-ci qrup əlilə çevrilən hərbi qulluqçunun ailəsinə 10 milyon dram və ya 21 min dollar birdəfəlik kompensasiya ödəniləcək. Proqram həlak olmuş və ya 1-ci qrup əlilə çevrilən zabitin ailəsinə dövlətin hər ay 300 min dram və ya təxminən 630 ABŞ dolları, serjantların ailələrinə 250 min dram və ya 480 dollar, sıravi əsgərlərin ailələrinə isə 200 min dram aylıq müavinət verməsini nəzərdə tutur. Amma Ermənistanın yoxsul büdcəsi bu xərcləri qarşılamağa kifayət etmir. Bu səbəbdən proqram hər işləyən vətəndaşın xüsusi fonda ayda 1000 dram və ya 2,5 dollar köçürməsi sayəsində maliyyələşdiriləcək. Fondun bu şəkildə yaradılması cəmiyyətdə mübahisə doğurub. İnsan haqları müdafiəçisi Levon Barseqyan deyir: "Deməli, sizin günahınız və ya sizin cinayətkarların günahı üzündən sərhəddə yüzlərlə ölən və yaralanan var idi və siz gələcək risqləri tənzimləmək üçün reketin hansısa alətlərini tətbiq etmək qərarına gəldiniz? Bu, avtoritar rejimə xas davranışdır. Vətəndaşın cibinə girməyə ehtiyac yoxdur. "Dövlət büdcəsində bu ehtiycaları ödəməyə kifayət qədər resurs var. Bunun üçün korrupsiyanı ləğv etmək, hakimiyyəti dəyişmək, monopliyanı yox etmək lazımdır. Hər şey çox sadədir". "Ordu reallıqda" adlı təşəbbüs qrupunun üzvü Zarui Hovannisyan da deyir ki, hakimiyyətə cəmiyyətin etimadı yoxdur, ona görə, hətta ölkənin təhlükəsizliyi naminə də hər ay hər vətəndaşın 1000 dram vermək imkanı yoxdur:"Biz orduda hansı sosial təbəqənin xidmət etdiyini, sərhəddə kimlərin öldüyünü görürük. İndi həmin xalqın, həmin vətəndaşların boynuna bu yükü də asırlar. Müdafiə sistemində bu vəziyyətə gətirən korrupsiyanı isə araşdırmırlar". Elə sadə vətəndaşlar da öz ciblərindən orduya pul vermək istəmir. Bunun üçün "1000 dram" adlı etiraz kampaniyaları başlanıb. Etirazlarçılar hakimiyyət rəhbərliyindəki şəxsləri korrupsiyada ittiham edir, onları ordunun maliyyəsini oğurlamaqda günahlandırırlar.
Ermənistanın "lragir" saytı isə "1000 dram" məsələsini yeni müdafiə nazirinin "döyüşdə ilk iştirakı" olaraq təqdim edib. Sayt yazıb ki, kompensasiyalar üçün yaradılan fond hərbçilərin maraqlarına xidmət etmir. Məqalədə, həmçinin, Ermənistanın siyasi və hərbi rəhbərliyi sərt tənqid olunur: "Azərbaycan 60 min şəxsi heyət və güclü hərbi texnika ilə hərbi təlimlər keçirir, Ermənistan isə vətəndaşların cibinə girərək, onlardan 1000 dramı necə oğurlamağın yollarını axtarır". Bu fonda o da vurğulanır ki, Ermənistan, Rusiya və ya kimin himayə etməsindən asılı olmayaraq, Azərbaycanın qarşısında duruş gətirə bilməyəcək.
Nahid SALAYEV