Elşad Həsənov: “...Bu yolların tikintisi və Azərbaycandan keçməsi, xüsusilə avqustun 8-də Ağ Evdə imzalanmış sənədə əsasən Tramp marşurutunun açılması da beynəlxalq terrorçuları, o cümlədən, destruktiv qüvvələri hərəkətə gətirəcək”
Prezident İlham Əliyev “Beynəlxalq nəqliyyat xətlərinin təhlükəsizliyinin təmin olunmasında xüsusi xidmət orqanlarının rolu” mövzusunda beynəlxalq konfransın iştirakçılarına ünvanladığı müraciətdə bəyan edib ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması ölkələrimiz arasında birbaşa və maneəsiz əlaqələrin qurulmasında mühüm rol oynayacaq. Prezident bildirib: “Bu layihənin reallaşması nəticəsində yükdaşıma həcminin çoxalması regionun rəqabət qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artıracaqdır. Bununla belə, nəqliyyat qovşaqlarımızın artan rolu onları destruktiv qüvvələrin hədəfinə çevirir. Nəqliyyat və kommunikasiya xətlərimiz beynəlxalq terrorçuluqla, transmilli mütəşəkkil cinayətkarlıqla, narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə, qaçaqmalçılıqla, eləcə də kritik nəqliyyat infrastrukturunun idarəetmə sistemlərinin iflicinə yönəlmiş kibertəhdidlərlə üzləşir.
Nəhəng regional layihələrin icrasına mane olmaq məqsədi daşıyan xarici müdaxilə və sabitliyi pozma cəhdləri də xüsusi qeyd edilməlidir. Məhz buna görə də xüsusi xidmət orqanları arasında qarşılıqlı əməkdaşlığın gücləndirilməsi həyati zərurətə çevrilmişdir. Əsas nəqliyyat obyektlərinə, marşrutlara və ümumiyyətlə dövlətlərimizə qarşı planlaşdırılan pozuculuq aktları barədə fasiləsiz və operativ məlumat mübadiləsinin aparılması və birgə profilaktik tədbirlərin görülməsi olduqca vacibdir”.
Prezident Əliyev bəyan edib ki, müvafiq kontekstdə tranzit xətlərimizdən istifadə etməyə cəhd göstərən terrorçu təşkilatların və cinayətkar qrupların destruktiv fəaliyyətinin qarşısının alınması üçün əlaqələndirilmiş əməliyyat tədbirlərinin hazırlanması və reallaşdırılması da prioritet fəaliyyət istiqamətləri sırasında yer almalıdır. Əliyev bildirib: “Bu əməkdaşlıq kibertəhdidlərdən müdafiə, eləcə də nəqliyyat axınlarına nəzarət və monitorinq üçün qabaqcıl texnologiyaların tətbiqi sahəsində təcrübə mübadiləsini də əhatə etməlidir...”
Hansı formada və hansı mənbələrdən bu xətlər üçün təhlükə var?
Strateji nəqliyyat dəhlizlərinə təhlükə haralardan gəlir?
“Qonşu Ermənistanda “Daşnaksutyun” partiyasının nümayəndələri, onların da xaricdə silahlı qüvvələri var”
Siyasi ekspert Elşad Həsənov baki-xeber.com-a bildirdi ki, Xankəndidə Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin təhlükəsizlik orqanlarının rəhbərlərinin “Beynəlxalq nəqliyyat xətlərinin təhlükəsizliyinin təmin olunmasında xüsusi xidmət orqanlarının rolu” mövzusunda beynəlxalq konfransı keçirildi. “Azərbaycan Prezidentinin konfrans iştirakçılarına müraciətində əsas nələrə diqqət yetirilməsi məsələsi önə çəkilib. Hesab edirəm ki, bu gün kommunikasiyaların, nəqliyyat dəhlizinin təhlükəsizliyinin təmin olunması prioritetdir. Təhlükəsizliyə təhdidlər hardan, kimlər tərəfindən, necə gəlir? Bu da böyük bir mövzudur. Bu gün Avropanı Asiya ilə, Şərqi Qərblə birləşdirən bu yolların tikintisi və Azərbaycandan keçməsi, xüsusilə avqustun 8-də Ağ Evdə imzalanmış sənədə əsasən Tramp marşurutunun açılması da beynəlxalq terrorçuları, o cümlədən, destruktiv qüvvələri hərəkətə gətirəcək. Bu gün elə qonşu Ermənistanda “Daşnaksutyun” partiyasının nümayəndələri, onların da xaricdə silahlı qüvvələri var.
Hələlik bölgədə vəziyyət stabilləşməyib. Bu qüvvələrin hamısı təhlükə yaradır. Bu baxımdan o qüvvələrin belə destruktiv işləri görməsi mümkündür. Ona görə də təhlükəsizlik orqanları bütün bunları ölçüb-biçməli, daima nəqliyyat və kommunikasiya xəttləri nəzarətdə saxlanılmalıdır. Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv olan ölkələrdən keçən bütün nəqliyyat-kommunikasiya xətləri daim nəzarətdə olmalıdır. Müasir dövrdə elm və texnologiyaların inkişafı nəticəsində çox böyük ərazilərə xüsusi qurğularla nəzarət etmək tamamilə mümkündür və belə yerlər, belə yollar, belə xətlər daim nəzarətdə olacaq. Ancaq onların təhlükəsizliyi təkcə qurğularla deyil, həm də insan resursları ilə təmin olunmalıdır. Bu baxımdan, həm də Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv olan ölkələrin xüsusi xidmət orqanlarının bir-biri ilə qarşılıqlı iş planları var. Bir mərkəz var ki, bunları birləşdirir və terror planı, təxribatlarla və sairlə bağlı əldə olunan bütün məlumatlar qarşı tərəfə ötürülür və birgə tədbirlər həyata keçirilir. Bu nöqteyi-nəzərdən də Azərbaycan Prezidentinin konfrans iştirakçılarına ünvanlanan müraciətində bunlar hamısı detallı şəkildə göstərilir.
Bəli, kommunikasiya və nəqliyyat xətlərindən həm beynəlxalq terrorçular, həm transmilli mütəşəkkil cinayətkar qruplar, narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan dəstələr, qaçaqmalçılar istifadə etməyə çalışacaqlar. Eyni zamanda dünyanın bir çox yerində və ayrı-ayrı terror təşkilatlarında kiber cinayətkarlar, güclü haker qrupları var ki, onlar həmin infrastrukturu, kommunikasiyaları anında saxlamaq, onlara müdaxilə etmək, onların kömpüter sisteminə girib oradan lazımı məlumatları götürmək imkanları var. Bu, aktual bir problem kimi gündəmdədir”.
E.Həsənovun fikrincə, bu baxımdan, Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin təhlükəsizlik orqanları bu istiqamətdə ciddi, planlı və əlbir işləməlidirlər ki, belə təhlükələrin qarşısı alınsın. “Bu gün təkcə Azərbaycandan keçən nəqliyyat dəhlizləri, yollar bütün dünya ölkələrini birləşdirən bir arteriyadır. Yaxın bir neçə ildə açılacaq Zəngəzur dəhlizi - Tramp marşurutu da çox böyük beynəlxalq əhəmiyyət daşıayacaq. Hesab edirəm ki, bu dəhlizin də təhlükəsizliyinin təmin olunması işi bir tərəfdən Ermənistan tərəfindən həyata keçiriləcəksə, bir tərəfdən də Azərbaycan, Türkiyə, ABŞ tərəfindən həyata keçiriləcək. ABŞ xüsusi xidmət orqanları bu dəhlizin təhlükəsizliyinin təmin olunmasına çalışacaq. Biz də, təbii ki, qardaş türk dövlətləri ilə birgə bu yolların təhlükəsizliyinə təminat verəcəyik və çalışacağıq ki, bu dəhlizdə xoşagəlməz hallar olmasın. Ancaq təhlükədən heç kim sığortalanmayıb. Bir daha bildirim ki, Ermənistanda hazırda fəaliyyət göstərən siyasi partiyaların arasında “Daşnaksutyun” partiyası da var, bu terrorçu partiya da türk dövlətlərinə qarşı müharibə elan edib. Türk dövlətlərini birləşdirən bu qovşağın işləməməsi üçün əllərindən gələni etməyə cəhd edəcəklər. Ancaq hesab edirəm ki, o terrorçu qüvvə heç nə edə bilməyəcək, beynəlxalq güclər, o cümlədən də Tramp marşrutuna nəzarət edən ABŞ şirkəti olacaq. Fikrimcə, ABŞ-ın təhlükəsizlik orqanları, müvafiq qurumları da bu yolların təhlükəsizliyinin təmin olunmasında lazımı qədər dəstək göstərəcəklər. Hesab edirəm, bizim təhlükəsizlik orqanları apardıqları məqsədyönlü işlərlə son illərdə çox böyük nailiyyətlər əldə ediblər və bu sahədə də həmişə qabaqlayıcı məlumatlar əldə edərək terrorun, təxribatın qarşısını almağa nail olublar. Hesab edirəm ki, bundan sonra da bizim təhlükəsizlik orqanlarımız Prezidentin bu çağrışlarına layiqincə cavab verəcək və terror təxribatının qarşısını vaxtında alacaqlar”-deyə E.Həsənov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
