Mehman İsmayılov: “…Məsuliyyəti öz üzərinə götürüb lazımı addımı atmalıdır”
Ukraynanın paytaxtı Kiyev şəhərinə raket və dron hücumları nəticəsində “İsgəndər” tipli raketlərdən biri Azərbaycan Səfirliyinin ərazisinə düşüb.
Rusiyanın Azərbaycandakı səfiri Mixail Yevdokimov Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb və hadisə ilə bağlı kəskin etiraz bildirilib və ona müvafiq nota təqdim edilib.
Son partlayış nəticəsində Səfirliyin ərazisinin hasarının bir hissəsinin tamamilə dağıldığı, konstruksiyaların, xidməti avtomobillərin, inzibati binanın və Səfirliyin konsulluq şöbəsinin zədələndiyi, həmçinin diplomatik nümayəndəliyin ərazisinə ciddi ziyan vurulduğu, xoşbəxtlikdən bu zərbənin insan tələfatına səbəb olmadığı qarşı tərəfə bildirilib.
Beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə zidd olan bu kimi raket hücumlarının əvvəllər də baş verdiyi xatırlanıb. Xüsusilə, 2022-ci il 10 mart tarixində Azərbaycan Respublikasının Xarkov şəhərindəki Fəxri Konsulluğunun binasına dəyən aviazərbə nəticəsində inzibati binanın ciddi dağıntılara məruz qaldığı və xidməti avtomobilin yararsız hala düşdüyü qeyd edilib.
Bununla yanaşı, 2024-cü il yanvarın 2-də Rusiya tərəfindən “Kinjal” raketi ilə həyata keçirilən hava zərbəsi nəticəsində Səfirliyin inzibati binasından təqribən 35 addım məsafədə diametri təxminən 3 metr olan krater yarandığı və yer səthindən 8 metr dərinlikdə detonasiya baş vermədiyi üçün partlamamış sursat aşkar edildiyi bildirilib.
2025-ci il avqustun 28-də isə Azərbaycanın Ukraynadakı Səfirliyinə təxminən 50 metr məsafədə endirilmiş hava zərbəsi nəticəsində Səfirliyin inzibati binasının və konsulluq şöbəsinin, Səfirin rezidensiyasının zədələndiyi, həmçinin diplomatik nümayəndəliyin ərazisinə ciddi ziyan dəydiyi diqqətə çatdırılıb.
Eyni zamanda, 8 və 18 avqust 2025-ci il tarixlərində Odessa vilayətində SOCAR şirkətinin neft bazasına dron hücumları edildiyi, nəticədə işçilərin xəsarət aldığı, infrastruktura böyük zərər vurulduğu xatırlanıb.
Bütün bu faktların, raket hücumlarının məqsədli olması barədə suallar yaratdığı vurğulanıb.
Eyni zamanda, bütün bu faktlara dair Rusiya tərəfinə əvvəllər rəsmi notalarla məlumat verildiyi, həmçinin Ukraynadakı diplomatik təmsilçiliklərimizin yerləşdiyi binaların koordinatlarının hələ 2022-ci ilin aprel ayında Rusiya tərəfinə təqdim edildiyi, koordinatların Rusiya Müdafiə Nazirliyi tərəfindən nəzərə alınacağının bildirildiyi xatırlanıb.
Görüşdə diplomatik təmsilçiliklərimizə bu kimi hücumların qəbiledilməz olduğu diqqətə çatdırılıb, Rusiya tərəfindən məsələ üzrə müvafiq araşdırma aparılması və ətraflı izahat verilməsi tələb olunub.
Qeyd edək ki, Rusiya Azərbaycanın notasına cavab verib.
Rusiya Dövlət Dumasının beynəlxalq əlaqələr komitəsi sədrinin birinci müavini Aleksey Çepa “Azərbaycanın Kiyevdəki səfirliyinə hücum etmək niyyətimiz olmayıb. “İsgəndər” raketi yalnız hava hücumundan müdafiə zamanı diplomatik nümayəndəliyin ərazisinə düşə bilərdi”-deyə bildirib.
"Əgər bu həqiqətən də baş veribsə, təbii ki, heç kimin Azərbaycan səfirliyini atəşə tutmaq niyyəti olmayıb. Biz yalnız hərbi sənaye kompleksinin fəaliyyətini təmin edən infrastruktura, hərbi obyektlərə zərbələr endiririk. Bu, elektron müharibə və hava hücumundan müdafiə sistemləri işləyəndə də baş verə bilər. Hesab edirəm ki, bizim Xarici İşlər Nazirliyi müəyyən izahat verməlidir ki, bunu heç kim planlaşdırmayıb”, - Çepa qeyd edib.
Azərbaycanın Rusiyadan kompensasiya tələb etmək hüququ varmı?
“Gözləmirəm ki, Rusiya bu hadisəni boynuna alacaq və kompensasiya ödəyəcək”
Politoloq Mehman İsmayılov baki-xeber.com-a bildirdi ki, Rusiyanın Azərbaycanın Ukrayna ərazisindəki struktirlarına vurduğu zərbə ilk deyil. M.İsmayılov qeyd etdi ki, bizim səfirliyə və konsulluğa bundan əvvəl də Rusiyanın vurduğu zərbələri unutmamışıq. “Bizim Ukraynanın ərazisində olan enerji strukturlarımıza, SOCAR-ın yanacaqdoldurma məntəqələrinə, nasos stansiyalarına vurduğu zərbələr yadımızdadır. Rusiya bütün dünyaya qorxu ixrac etmək siyasəti aparır, xüsusilə də post-sovet məkanında olan respublikalara qarşı. Aydındır ki, səfirliyimizə qarşı təxribat törədilib. Məhz buna görə Azərbaycanın Xarici İşlər Nazirliyi Rusiyaya kəskin nota ünvanlayıb. Ancaq Rusiya aqressiv, bütün beynəlxalq qanunların ziddinə siyasət aparır. Rusiyaya isbat edə biləcəyikmi ki, onlar birbaşa bizim səfirliyimizə istiqamətlənən zərbə vurublar? Rusiyanın TASS informasiya agentliyi artıq xəbər yayıb ki, bizim səfirliyin binasına dəymiş zərərin guya səbəbi Rusiyanın birbaşa ballistik raketlə vurduğu zərbə deyil, Ukraynanın hava hücumundan müdafiə sistemi olan "Patriot" sisteminin qalıqlarıdır. Rusiya dövlət ərkanından kənar, etdiyi cinayətləri boynuna almayan, dezinformasiya və feyki tirajlayan bir ölkədir”.
Rusiyanı idarə edənlərin heç birinin dövlət məfkurəsi, dövlətçilik fəlsəfəsi olmadığını deyən M.İsmayılovun sözlərinə görə, bu ölkə özünü beynəlxalq qanunlardan kənar aparan bir dövlətdir. “Azərbaycanın apardığı müstəqil siyasət, Azərbaycanın əldə etdiyi uğurlar, Türkiyə-Azərbaycan birliyinin günü-gündən intensiv şəkildə inkişaf etməsi, Türkiyə-Azərbaycan hərbi ittifaqının gücləndirilməsi, bu yaxınlarda 15 NATO dövlətinin nümayəndələrinin Azərbaycana səfəri və cənab Prezidentlə görüşməsi, Azərbaycan Prezidentinin Azərbaycan ordusunun NATO standartlarına keçirilməsi məsələsini bəyan etməsi, türk dünyasının birləşdirilməsində Azərbaycanın oynadığı əsas mərkəzi fiqur rolu, Türküstan respublikalarının Rusiyanın işğalçılıq pəncəsinin altından Azərbaycan, Zəngəzur dəhlizi vasitəsilə dünyaya çıxarılması, Qazaxıstanın, Türkmənistanın, Özbəkistanın, Qırğızıstanın, Tacikistanın Rusiyanın işğalından dartılıb çıxarılması, əlbəttə ki, bu ölkənin işğalçılıq planlarının ziddinə olan hərəkətlərdir.
Rusiya müqavimət göstərir. O, Ukraynada uduzmağını həzm edə bilmir. Azərbaycanın müstəqil siyasətini həzm edə, uda bilmir. Ona görə də bu cür qanunsuz, heç bir qonşuluq, strateji tərəfdaşlıq münasibətləri çərçivəsinə sığmayan hərəkətlər edir. Əlbəttə ki, biz Azərbaycan vətəndaşları kimi yüz faiz əminik ki, Azərbaycanın Səfirliyinə zərbə qəsdən vurulub. Bunu Rusiyanın boynuna alacağını, atdıqları addımların müqabilində təzminat ödəyəcəyini gözləmək sadəlövhlük olardı. Əslində isə Rusiya bu hadisəyə görə məsuliyyəti öz üzərinə götürüb lazımı addımı atmalıdır. Amma təəssüf ki, bunu edəcəyinə inanmaq çətindir. Çünki 2024-cü ilin dekabrında Azərbaycanın sərnişin təyyarəsi Rusiya ərazində Qroznı səmasında vuruldu, bu hadisəni Rusiyanın boynuna alması üçün 11 ay zaman gərək oldu. Orada təkzib olunmuş faktlar ortada ikən ən cəfəng variantlar irəli sürülürdü, özü də Putin səviyyəsində. Deyirdilər ki, sərnişin təyyarəsi quş sürüsü ilə toqquşub, oksigen balonu partlayıb, sərnişin təyyarəsinin pilotları yanlış qərar veriblər və sair. Rusiyanın danışdığı nağıllar ortada idi. Putinin gerçəkdən də Azərbaycan Prezidentinin və Azərbaycan xalqının qarşısında üzr istəməsi, kompensasiya ödəniləcəyi öhdəliyini üzərinə götürməsinə 11 ay zaman lazım oldu. Rusiya indiyə kimi etdiyi hansı cinayəti boynuna alıb ki, indi Ukraynadakı Səfirliyimizə vurduğu ziyanı boynuna alsın? Hər kəs bilir ki, Rusiya post-sovet məkanını öz dədə-babasının arxa baxçası sayır və bu dövlətlərə təzyiq edir. Amma bütün bunlar hamısı Rusiyanın özünün əleyhinə çevriləcək faktorlardır. Gözləmirəm ki, Rusiya bu hadisəni boynuna alacaq və kompensasiya ödəyəcək”-deyə M.İsmayılov qeyd etdi.
Əli TURABOV
