Əli Orucov: "Rusiya əmindir ki, istənilən vaxt bu iki ölkə arasında gedən danışıqları poza bilər"
"Ermənistan hakimiyyəti Qarabağdakı böhranın həlli üçün Rusiyanın iştirakı olmadan Azərbaycanla birbaşa danışıqlar aparmaq istəyirsə, o zaman etsin, Allah xatirinə". Bu sözləri Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov deyib.
"Eyni şəkildə indi də 2020-2022-ci illərdə Rusiya, Ermənistan və Azərbaycanın bir neçə sammitdə bağlanmış üçtərəfli sazişlərinin də geriləməsindən narahatıq. Mən nəqliyyat əlaqələrinin bərpasını və bununla məşğul olan üçtərəfli komissiyanı da qeyd etdim, lakin onlar artıq praktiki olaraq görüşmürlər. İrəvan hesab edir ki, bunu birbaşa Azərbaycanla etmək lazımdır, əgər bu onlarda alınsa, o zaman Allah xatirinə", - Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi yanında Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunun müəllim və tələbələri qarşısında çıxış edən rus diplomatiyasının rəhbəri deyib.
Lavrov həmçinin qeyd edib ki, dövlət sərhədinin delimitasiyası məsələsində Rusiya bu prosesi iştirakçılar arasında məsləhətləşməlidir, lakin bu baş vermir:
"Xeyr, istəmirlər və eyni zamanda daima Qərbi, ABŞ-ı, Avropa Birliyini, Parisi cəlb etməyə və onları istənilən prosesə himayədarlığa cəlb etməyə çalışırlar. Bu onların seçimidir, lakin onlar ilk növbədə azərbaycanlı qonşuları ilə danışıqlar aparmalıdırlar. Başqa yol yoxdur".
Lavrov öz çıxısında elə ritorika ilə danışır ki, guya Ermənistanın kominikasiyaların açılması ilə bağlı Azərbaycanla ikitərəfli danışıqlarda uğur qazanmayacağına tam əmindir. Bununla da sanki Ermənistanı təhdid edir. Əslində S. Lavrovun bu sözlərinin arxasında nələr dayanır?
Məsələyə münasibət bildirən politoloq Əli Orucov bizimlə söhbətində dedi ki, məlum üçtərəfli bəyanatda həm də Azərbaycanın qərb rayonlarını Naxçıvanla birləşdirən dəhlizin açılması nəzərdə tutulmuşdu. Amma kənar müdaxilələr nəticəsində bu indiyə qədər reallaşmayıb. Bu dəhliz üzərində böyük dövlətlərin maraqları toqquşur. Dəhlizə Qərb və ABŞ nəzarət etməkdə çox maraqlıdır. Çünki bu dəhliz yalnız Azərbaycan-Ermənistan məsələsi deyil. Bu, Orta Dəhliz adlanan böyük bir layihənin tərkib hissəsidir. Ona görə də Qərb və Amerika istəyir ki, bu dəhlizə özü nəzarət eləsin. Amma üçtərəfli bəyanatın şərtlərinə görə, dəhlizə Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidməti nəzarət etməlidir. Bu mübahisə imkan vermədi ki, dəhliz açılsın. Dəhliz açlışının əngəllənməsində İranın da maraqları var. Dəhlizin əngəllənməsi Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşmasını da ləngitdi. Nəticədə, Azərbaycan dəhlizin açılmasını sülh sazişındən çıxardı, bunu sonrakı mərhələyə saxladı.
Zəngəzur dəhlizinə kim nəzarət edəcəksə, Orta Dəhlizə də həmin qüvvələr nəzarət etmiş olacaq. Orta Dəhliz Rusiyadan yan keçməklə Çini, Hindistanı və Orta Asiyanı Qərblə birləşdirən layihədir. Bu dəhlizə nəzarət yenə Rusiyanın əlinə keçəcəksə, həmin layihənin əhəmiyyəti itəcək".
Politoloq onu da vurğuladı ki, Rusiya bu dəhlizin açılmasında fikir ayrılıqlarının dərin olmasından əmindir, ona görə də Lavrov belə iddialı danışır: "Digər tərəfdən, Rusiyanın hər iki ölkəyə istənilən formada təsir etmək imkanları var. Heç Azərbaycana təsir etməyə ehtiyac yoxdur, Ermənistan kilsəsi, eyni zamanda hərbi, siyasi və iqtisadi elitası Rusiyanın təsiri altındadır. Ona görə də Rusiya əmindir ki, istənilən vaxt bu iki ölkə arasında gedən danışıqları poza bilər. Məhz Lavrovun ritorikasının altında gizlənən həqiqət budur".
Akif NƏSİRLİ
