ABŞ Ermənistan da daxil olmaqla 10 ölkədən 28 şirkətə ixrac məhdudiyyəti qoyub. Bu barədə ABŞ-ın Ticarət Nazirliyi məlumat yayıb. Qeyd edilir ki, buna səbəb Rusiya Silahlı Qüvvələrinə və ya hərbi-sənaye kompleksinə dəstək məqsədilə Amerika mənşəli məhsulların alınması üçün ixraca nəzarət tədbirlərindən yan keçmək cəhdləridir.
Bunlar fonunda ABŞ Ticarət Nazirliyi Rusiya, Ermənistan, İspaniya, Çin, Malta, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Sinqapur, Suriya, Türkiyə və Özbəkistandan olan 28 təşkilata ixrac məhdudiyyəti tətbiq etmək qərarına gəlib.
Bununla yanaşı, ABŞ Maliyyə Nazirliyi Rusiyaya qarşı tətbiq edilən sanksiyalarla bağlı Ermənistan tərəfinə xəbərdarlıq edib. Amerikanın maliyyə nazirinin birinci müavini Adevale Adeyemo Ermənistanın baş nazirinin müavini Mqer Qriqoryan ilə görüşüb. Onlar Ermənistandakı son iqtisadi hadisələri müzakirə ediblər. Adeyemo həmçinin ABŞ-ın Rusiyaya qarşı sanksiyaları və ixrac nəzarətindən yayınmasının qarşısını almaq üçün Birləşmiş Ştatların qlobal səylərinə diqqət çəkib. Baş verənlərlə bağlı “armenianreport” portal yazır: “ABŞ hakimiyyəti Rusiyaya qarşı sanksiyaların tətbiqi üçün Avropaya Maliyyə Nazirliyinin rəsmilərindən ibarət nümayəndə heyəti göndərir. Mənbələrin məlumatına görə, ABŞ Rusiyada biznes fəaliyyətini davam etdirən şirkətlərə faktiki olaraq ultimatum verməyə hazırdır. Xəzinədarlıq rəsmiləri Liz Rozenberq və Brayan Nelson Rusiya ilə hələ də iş aparan şirkətləri Ukraynaya qarşı müharibənin davam etməsi səbəbindən Rusiya Federasiyası ilə maliyyə əlaqələrini dayandırmağa inandırmaq üçün bir sıra Avropa ölkələrinə səfər etməyi planlaşdırır. Qeyd olunur ki, Amerika hakimiyyətinin tələblərinin mahiyyəti sadədir: ya Rusiyaya maddi dəstək, ya da dünya iqtisadiyyatının 50%-ni təşkil edən ölkələrlə biznes. Nelsonun Avropaya səfəri ilə eyni vaxtda ABŞ maliyyə nazirinin müavini Liz Rozenberq Mərkəzi Asiya ölkələrinə səfər etməyi planlaşdırır. Burada qeyd etmək lazımdır ki, Çin Rusiyanın təcrid olunmasından və Rusiya Federasiyasında idxal olunan avtomobillərin çatışmazlığından istifadə edərək, öz istehsalı olan avtomobillərin tədarükü rekordunu qırıb. 2022-ci ilin sonunda Pekin ixracını 33%-dən çox artırıb. Bu barədə daha əvvəl Rusiya mətbuatı Çinin Rusiyadakı səfiri Çjan Hanhuinin sözlərinə istinadən məlumat yayıb. Çin qlobal avtomobil istehsalçılarının Rusiya Federasiyasının Ukraynaya qarşı müharibəsini pisləyərək Rusiya bazarını tərk etməsindən yararlana bildi. 2022-ci ilin sonunda Çin avtomobil sənayesinin nümayəndələri Rusiya bazarına 162 min avtomobil tədarük edib ki, bu da bir il əvvəlkindən 33,4% çoxdur. “Rusiya bazarında Çin brendlərinin payı sürətlə 7%-dən 19,2%-ə yüksəlib. Çin mallarına tələbat mütəmadi olaraq yaxşı qiymətə görə artır”, - Çinin Rusiyadakı səfiri Zhang Hanhui bildirib. Amma ABŞ belə hərəkətlərinə görə Çinə qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə cəsarət etmir. Amma Ermənistandan olan şirkətlərə gəlincə, təəssüf ki, hər şey mümkündür.
Xatırladaq ki, Latviyanın baş naziri Krisyanis Karinş artıq bu məsələ ilə bağlı bəyanatlar vermişdi. O iddia edir ki, Ermənistan sanksiyalara görə Rusiyanın özünün ala bilmədiyi malları Rusiyaya yenidən satır. “Aydın görünür ki, tacirlər, məsələn, Ermənistana qanuni yolla mal satmağın yollarını tapırlar, daha sonra o məhsullar Rusiyaya göndərilir, beləliklə, sanksiyalar rejiminə əməl edilmir”. Karins Avropa ilə Ermənistan arasında ticarət dövriyyəsinin əhəmiyyətli dərəcədə artmasına işarə edib. Gördüyünüz kimi, bütün axınlar çox diqqətlə izlənilir. Və bundan yan keçmək üçün heç bir ümid yoxdur. Başqalarının başına nə gələcəyi maraqlı deyil. Amma bütün bunların Ermənitan üçün necə nəticələnəcəyini mükəmməl başa düşmək olar. Şübhəlilər üçün xatırlatmaq lazımdır ki, ABŞ dörd gürcü hakimə və bu ölkədə hakimlərin təyinatına cavabdeh olan Gürcüstan Ali Ədliyyə Şurasının üzvlərinə qarşı “ciddi korrupsiyada əli olduğuna görə” sanksiyalar tətbiq edib. Yəni Vaşinqton öz maraqlarını qətiyyətlə irəli sürmək və tələblərinin reallaşmasına nail olmaq əzmindədir. Və burada yenə də Ermənistan qarşısında dilemma yaranacaq. Biz ABŞ sanksiyalarının nə demək olduğunu başa düşürük. Bu, bütün Qərb ölkələri ilə siyasi və iqtisadi əlaqələrin qopmasıdır. Biz Qərbin gözündə Cənubi Qafqaz Belarusiyasına çevrilib, sadəcə olaraq, pis vəziyyətə düşəcəyik. Digər tərəfdən, şübhəsiz ki, Rusiya da bizim hökumətə təzyiq göstərəcək. Və belə bir vəziyyətdə nə etməli? Ediləcək seçim təkcə çətin deyil, həm də tarixidir. Çünki ölkəmizin iqtisadiyyatı hələ də təkcə Rusiya-Ukrayna müharibəsinə görə Rusiyadan qaçan müharibə əleyhdarlarının axını ilə çökməyib. Üstəlik, turizm, pul köçürmələri və Qərbin Rusiyaya sanksiyalardan yan keçməsinə kömək adlandıra biləcəyi şeylər də var. Bütün bunları itirib Rusiya Federasiyasından artan təhlükəni dərk edərək yaşamaq, yoxsa hər şeyi olduğu kimi qoymaq, amma ABŞ-ın sanksiyalarını qəbul etmək risqi? Seçmək üçün iki pis yol var. Və onların heç biri Ermənistan üçün əhəmiyyətsiz deyil”.
Tahir TAĞIYEV
