Ermənilərin Laçın şəhərini və Laçın rayonunda yerləşən daha iki kəndi nə vaxt boşaldacağı ilə bağlı məsələ aktuallığını qorumaqda davam edir. Azərbaycan bu prosesin mümkün qədər tez həyata keçməsində maraqlıdır. Əvvəllər erməni tərəfi buna etiraz etsə də, son məlumatlar qarşı tərəfin bu xüsusda öhdəliyinə əməl etmək məcburiyyətində qaldığını göstərir. Beləliklə, Laçın şəhərinin, Zabux və Sus kəndlərinin tezliklə boşalması gözlənilir.
Məsələ ilə bağlı “Azatutyun” radiosu bildirir ki, təxminən bir ay əvvəl Ermənistanın Azərbaycanın Laçın rayonu ilə həmsərhəd olan Kornidzor kəndində çəkiliş və ölçmə işləri ilə məşğul olan layihələndirmə mütəxəssisləri görünüb. Onlar Qarabağdan Ermənistana gedən yeni yol hissəsinin layihəsini hazırlayırlar. Məlum olduğu kimi, yeni yol Laçın dəhlizini əvəz edəcək. O, Ermənistanın Zəngəzur vilayətinin Tex və Kornidzor kəndlərindən, Azərbaycanın Laçın rayonunun kəndlərindən keçəcək. Azərbaycan inşaatçıları artıq Azərbaycan ərazisindəki işləri yekunlaşdırır, Ermənistan tərəfi isə hələ yeni layihə işlərinə başlayır. Bir müddət əvvəl Azərbaycan Dövlət Avtomobil Yolları Agentliyinin rəhbəri Saleh Məmmədov bildirib ki, yol iyulda hazır olacaq. Amma son hadisələr göstərir ki, yol bir qədər gec hazır olacaq. Yolun Ermənistan hissəsinin layihəsinin gec hazırlanmasına səbəb, erməni tərəfinin açıqlamasına görə, Kornidzor kəndində biçin işlərinin başa çatmasını gözləməklə bağlı olub. İşlər başa çatdıqdan sonra Laçın şəhəri və Laçından Şuşaya gedən hazırkı yol Azərbaycanın nəzarəti altına keçəcək, rusiyalı sülhməramlılar isə yeni yola keçəcəklər. Belə bir vaxtda bəlli olub ki, Ermənistanın “Viva-MTS” mobil rabitə operatoru Zabux kəndindəki qülləsini sökür. Şirkət bununla bağlı açıqlama verməkdən imtina edib. Lakin kənddə yaşayan ermənilər söküntü işlərinin aparıldığını təsdiqləyirlər. Hazırda Zabuxda Ermənistanla rouminqlə əlaqə saxlayırlar. Rabitə qülləsinin sökülməsi kənddə qalan ermənilərin əhval-ruhiyyəsinə ciddi şəkildə təsdiq edib. Erməni mənbələr əhalinin kənddən çıxmağa hazırlaşdığını da yazır. Ermənistanın “Qraparak” nəşri yazır ki, Azərbaycan Laçın dəhlizinə alternativ olaraq çəkilmiş yolu açmağa hazırlaşır, bununla da təkcə yolu deyil, Ermənistandan Qarabağa gedən digər infrastrukturları da öz nəzarətinə götürür və Laçın, Zabux və Sus yaşayış məntəqələri boşaldır: “Ermənistan hesaba alınan kimi görünmür, çünki əvvəlki hadisələr də göstərdi ki, Ermənistan hökuməti Azərbaycanın istənilən tələbini məğlub durumunda və ya bəlkə də başqa motivlərlə yerinə yetirməyə həmişə hazırdır. Ermənistan hökuməti, faktiki olaraq, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyıb və artıq Qarabağ ermənilərinin hüquqları ilə bağlı Azərbaycana qarşı çıxmaq fikrində deyil. Qarabağa verilən maliyyə yardımı qanun layihəsi deyil, çünki Ermənistan hökuməti bunu humanitar məsələ hesab edir. Azərbaycan o yolu çəkməyib ki, Qarabağ erməniləri Ermənistanla əlaqə qursun. Bunun üçün Azərbaycan heç vaxt milyonlarla investisiya qoymazdı, Laçın dəhlizindən keçən yoldan keyfiyyətcə bir neçə dəfə yüksək magistral yol çəkməzdi. Azərbaycan ermənilərə alternativ təklif etmək istəsəydi, keçilməz torpaq yol kifayət edərdi. Azərbaycan o yolu ilk növbədə özü üçün, Naxçıvanla əlaqə yaratmaq üçün çəkib. Laçın dəhlizini təhvil verəndən sonra ermənilər həmin marşrutla tez bir zamanda Ermənistana köçmək imkanı əldə edəcəklər. Yol miqrasiyanın maksimal sürətini və rahatlığını təmin edəcək. Azərbaycanın ideyası aydındır. Həmin yoldan Naxçıvanla əlaqə saxlamalı olsalar, Ermənistan orada gömrük idarəsi və sərhəd-keçid məntəqəsi qurmalıdır. Ermənistan öz ərazisində Azərbaycan vətəndaşlarının və mallarının gedişinə nəzarət edən nəzarət-buraxılış məntəqəsi yaradırsa, təbiidir ki, qarşı tərəfdə də ermənilərin gediş-gəlişinə nəzarət edəcək Azərbaycan keçid məntəqəsi olmalıdır. Azərbaycanın istəyi Qarabağı Ermənistana bağlayan yolda keçid məntəqəsinin olmasıdır. Erməni ictimai-siyasi xadim Narine Dilbəryan bildirib ki, fəaliyyət göstərən yol ermənilər üçün daha əlverişli olardı: “Fəaliyyət göstərən yol bizim üçün daha əlverişli olardı, lakin noyabrın 10-da verilən bəyanatda qeyd olunub ki, tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə biz onu dəyişməliyik. Bütün bunlar ermənilərin Laçınla da xudahafizləşməsi deməkdir”.
Bununla yanaşı qeyd edilir ki, baş verənlər Qarabağda qalan bütün ermənilərin əhval-ruhiyyəsini daha da korlayıb. Qarabağda qondarma “Ədalət Partiyasının həmsədri” Akop Akopyan etiraf edir ki, Rusiya sülhməramlılarının müvəqqəti yerləşdiyi Azərbaycan ərazisində siyasi, sosial və ictimai problemlər var. Akopyan bildirir ki, separatçı-terrorçu rejim çətin vəziyyətdədir: “Onlar Ermənistan hakimimiyyətindən maddi baxımdan asılı olduqları üçün Paşinyanın bütün dediklərinə tabe olmağa məcburdurlar və proses “Artsax”ın ləğvinə doğru gedir. Bunu görsələr də, heç nə edə bilmirlər”. O, Qarabağdakı erməni əhalisinin real vəziyyətindən də danışıb və qeyd edib ki, ermənilərin gələcəklə bağlı qorxuları var: “Qeyri-müəyyənlik davam edir, sabah necə olacağını heç kim bilmir və bu, əhalinin əhval-ruhiyyəsinə mənfi təsir göstərir”. Akopyan Qarabağda qalan erməni ordusunun qalıqlarının çıxarılması məsələsindən də danışıb. Bildirib ki, hərbi texnikanın gecə yarısı bölgədən çıxarılmasının şahidi olmasa da, məlumatlar bu yöndədir.
Samirə SƏFƏROVA
