Kəlbəcər işğaldan azad olunana qədər Ermənistanın Dağlıq Qarabağla əsas təchizat yolu Vardenis-Ağdərə yolu olub. Bu yolun Laçın dəhlizindən bir sıra üstünlükləri var. Məsələ ondadır ki, bu yol məsafə baxımından İrəvana daha yaxındır.
Bu səbəbdən Ermənistan sözügedən yolun çəkilişinə xüsusi önəm verib. Erməni diasporu o zaman bu məqsədlə xeyli vəsait ayırdı. Təsadüfi deyil ki, işğal dövründə separatçıların əsas təchizatı Vardenis-Ağdərə yolu ilə həyata keçirilirdi. Bundan fərqli olaraq, Laçın dəhlizi məsafə baxımından həm uzaqdır, həm də çoxsaylı dolamaya malikdir. Ona görə də torpaqlar işğaldan azad ediləndən sonra bu yolun Azərbaycanın nəzarətinə keçməsini ermənilər heç cür həzm edə bilmirlər.
Bir neçə dəfə həmin yolun rus sülhməramlıları hesabına yenidən açılmasına cəhd etsələr də, bu alınmayıb. Ermənilərin bu istiqamətdə növbəti cəhdi fiaskoya uğradı. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova erməni jurnalistin Ağdərə-Vardenis yolundan istifadə ilə bağlı sualına cavab olaraq bildirdi ki, Qarabağla Ermənistan arasında əlaqə Laçın dəhlizi vasitəsilə həyata keçirilir: “Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin 9 noyabr tarixli bəyanatının 6-cı bəndinə uyğun olaraq, Dağlıq Qarabağla Ermənistan arasındakı əlaqə Laçın dəhlizi ilə həyata keçirilir. Bunu siz də bilirsiniz”.
Hər halda, sözügedən yolla bağlı Zaxarovanın xatırlaması və ermənilərə yerini göstərməsi növbəti dəfə onların məlum yolun açılması ilə bağlı gözləntisini ürəyində qoydu.
“Ermənistan çalışır ki, Rusiya ilə bu məsələdə danışıqlar aparsın və Azərbaycanın razılığı alınsın”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadə bununla bağlı bir sıra məqamlara toxundu: “Ermənistanın, ilk növbədə, Qarabağla əlaqəsi məhz Laçın dəhlizi vasitəsilə həyata keçirilir. Qəbul edilən bəyannamənin 4-cu bəndinə əsasən bu belədir. Ermənilərin Vardenis-Ağdərə yoluna iddia etməsi absurddur. İlk növbədə, Azərbaycan ermənilərə Qafan-Gorus marşrutunun Qubadlıdan keçməsinə şərait yaradır. İndi də Kəlbəcərdən yol istəmələri artıq onların nə qədər həyasız olduğunu göstərir. Ona görə də qəti şəkildə Azərbaycan öz ərazisindən ermənilərə üçüncü yolu verməməlidir. Laçın dəhlizi, Gorus-Qafan yolu var. Digərinə getmək olmaz. Ermənistan çalışır ki, Rusiya ilə bu məsələdə danışıqlar aparsın və Azərbaycanın razılığı alınsın. Ancaq Azərbaycanın tam hüququ var ki, bu yoldan istifadəyə imkan verməsin. Ermənilər bu yolun açılması üçün bir neçə dəfə cəhd etdilər, amma uğursuz oldu. Görünən odur ki, indi Rusiyanı bu məsələyə cəlb etməyə çalışırlar. Düşünürəm ki, ermənilərə bu məsələdə güzəştə getsək, digər güzəştlər tələb edəcəklər. Ona görə də Ermənistana bu fürsəti vermək olmaz. Hələ ki, Naxçıvanla bağlı Mehri dəhlizi həll edilməyib. Danışıqlar gedir. Ermənilər isə üçüncü dəhliz istəyirlər. O baxımdan hesab edirəm ki, M.Zaxarovanın açıqlaması məntiqə uyğundur”.
Politoloq onu da bildirdi ki, Azərbaycan bu kimi məsələlərdə son dərəcə ayıq-sayıq olmalıdır.
Vidadi ORDAHALLI
