Nədənsə, Rusiyanın müxtəlif rəsmiləri ara-sıra açıqlamalar verərək Qarabağın status məsələsini gündəmdə saxlamağa çalışırlar. Sanki status məsələsinə toxunmasalar olmaz.
Bu dəfə də Rusiyanın xarici işlər nazirinin müavini Andrey Rudenko sözügedən məsələni qabardıb və bildirib ki, Qarabağın statusu gələcəyin işidir.
A.Rudenko TASS-a müsahibəsində Qarabağ ətrafında vəziyyətə və bütövlükdə regionda vəziyyətə toxunub. O, ATƏT-in Minsk Qrupunun nizamlanmada iştirakı perspektivləri barədə suala cavab verərkən deyib ki, Minsk Qrupu həmsədrlərinin fəaliyyəti davam etdirilməlidir: “Onlar Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasının baza prinsiplərinin işlənməsinə mühüm töhfə veriblər, onların bir çoxu 10 noyabr 2020-ci il tarixli bəyanatda öz əksini tapıb. Bu, Dağlıq Qarabağ ətrafında yerləşən rayonların Azərbaycana qaytarılmasına, qaçqınların geri qaytarılmasına, Dağlıq Qarabağı Ermənistanla birləşdirən dəhlizin saxlanmasına, təhlükəsizliyin təminatına, sülhyaratma əməliyyatına, regionda bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin açılmasına aiddir. Eyni zamanda, hələlik hərtərəfli siyasi nizamlanma əldə edilməyib. Minsk Qrupu gələcək addımlara, o cümlədən, status məsələsinə qarşılıqlı məqbul yanaşmaların işlənib hazırlanmasında faydalı ola bilər. Amma ehtiyatlı tərpənərək, tələsmədən, vaxtı gələndə”.
Rudenkonun status məsələsini açıq şəkildə dilə gətirməsi təəssüf doğurur. Hansı statusdan söhbət gedə bilər? Prezident İlham Əliyev ermənilərə Qarabağda heç bir status verilməyəcəyini rəsmən elan edib və buna heç bir halda imkan verməyəcəyini bildirib. Bununla belə, 10 noyabr bəyanatında da hər hansı status məsələsi yoxdur. Yalnız ermənilərin Qarabağda yaşamasını təmin etmək məsələsi var.
“...mədəni muxtariyyətdən söhbət gedə bilər”
Məsələyə münasibət bildirən politoloq Elşən Manafovun sözlərinə görə, Rusiya rəsmilərinin ara-sıra belə açıqlamalarla çıxış etməsi narahatlıq doğurur: “ABŞ-ın sabiq prezidenti Ruzvelt deyirdi ki, “siyasətdə nə baş verirsə, deməli, təsadüfən baş vermir”. Bu baxımdan məsələyə yanaşsaq, Rusiya rəsmilərinin məlum açıqlaması təsadüfi deyil. Bəlli olur ki, Rusiyanın münaqişənin həllinə yanaşması Azərbaycan və Türkiyənin mövqeyindən fərqlənir. Düzdür, Putin açıqlamalarında Dağlıq Qarabağın Azərbaycanın tərkib hissəsi olduğunu deyir. Ancaq Rusiya status məsələsini birdəfəlik gündəmdən çıxarmır. Ən yaxşı halda, bunu sonraya saxlayır. Bir müddət əvvəl Dmitri Medvedyev də bənzər açıqlama verdi. Bu isə onu göstərir ki, Rusiya perspektivdə Dağlıq Qarabağın statusu ilə bağlı danışıqların aparılmasına ciddi ehtiyac duyur. Məsələnin hərbi fazası Azərbaycanın qələbəsi ilə başa çatsa da, bütün hallarda, istənilən müharibənin siyasi yekunu olmalıdır. Bu da siyasi danışıqlardır. Ermənistan qoşunlarını geri çəksə də, perspektivdə Azərbaycan torpaqları ilə bağlı iddia ilə çıxış etməyəcəyini bəyan etmir. Baxmayaraq ki, Ermənistanın elə bir hərbi gücü yoxdur. Görünən odur ki, Kreml haçansa Dağlıq Qarabağa status verilməsində maraqlıdır. Narahatlıq doğuran məqam həm də odur ki, digər həmsədrlər də status məsələsinə bənzər mövqedən yanaşırlar”.
Politoloq onu da qeyd etdi ki, bütün bunlara baxmayaraq, ən yaxşı halda, mədəni muxtariyyətdən söhbət gedə bilər.
Vidadi ORDAHALLI
