Fevralın 10-da Ermənistanın xarici işlər naziri Ara Ayvazyan parlamentdə bəyan edib ki, Türkiyənin Ermənistanla sərhədi bağlı saxlamasına səbəb yoxdur. Onun fikrincə, rəsmi İrəvan gözləyir ki, rəsmi Ankara Ermənistanla sərhədləri açsın.
O xatırladıb ki, Türkiyə uzun illərdir Qarabağda status-kvonun dəyişdirilməsini tələb edərək, Ermənistanla sərhədləri bağlı saxlayır: “İndi bu status-kvo dəyişib, həm də güc yolu ilə dəyişib. Türkiyənin Ermənistanla sərhədi bağlı saxlaması üçün daha elə bir əsası qalmayıb. Türkiyə dünya ictimaiyyətinin təzyiqi altında gec-tez sərhədi açmalı olacaq”.
Ermənistanla Türkiyə arasında quru sərhədin olmasına baxmayaraq, onlar arasında diplomatik münasibətlər mövcud deyil. Türkiyə Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarını işğal etməsinə cavab olaraq, illərdir Ermənistanla bütün münasibətləri, gediş-gəlişi dayandırıb.
Məlumat üçün qeyd edək ki, 2009-cu ildə iki ölkənin xarici işlər nazirləri İsveçrənin Sürix şəhərində diplomatik münasibətlərin qurulmasına dair protokollara və ikitərəfli münasibətlərin prinsipləri barədə sənədlərə imza atıb. Lakin həmin sənədlər ratifikasiya olunmadı. 1 mart 2018-ci il tarixində isə Ermənistan həmin protokolları birtərəfli qaydada etibarsız elan etdi.
Bütün bu deyilənlərlə yanaşı, doğrudanmı sərhədi bağlı saxlamağa əsas yoxdur? Ayvazyanın arqumentləri nə dərəcədə əsaslıdır?
“Ayvazyan bir qədər sərt ritorika ilə sərhədlərin açılmasını bəyan etsə də, bir müddət sonra...”
Məsələyə münasibət bildirən Siyasi İnnovasiyalar və Texnologiyalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Mübariz Əhmədoğlunun sözlərinə görə, Ayvazyanın bu cür açıqlama ilə çıxış etməsi təsadüfi deyil: “Ara Ayvazyanın o cür bəyanatla çıxış etməsi Paşinyanın ona təzyiqinin nəticəsidir. Onu da qeyd edim ki, Azərbaycan hakimiyyətinin müvafiq strukturları tərəfindən Ermənistan hakimiyyətinin verdiyi bəyanatlar qeydə alınır və onlara qarşı mübarizə aparılır. Mübarizənin bir qismi mətbuatdadırsa, digər bir qismi arxa plandadır. Ayvazyan xarici işlər naziri təyin olunanda çox kəskin anti-Türkiyə mövqeyindən çıxış edirdi. O, təzə nazir təyin olunanda sankı onun üçün Dağlıq Qarabağ məsələsində heç bir dəyişiklik yox idi. Azərbaycandan tələb edirdi ki, Qarabağı “işğaldan” azad et. Bununla yanaşı, onun beynəlxalq müstəvidə keçirdiyi danışıqların əsas tezisi o idi ki, beynəlxalq ictimaiyyət separatçıların “müstəqilliyini” tanımalıdır. Ancaq Azərbaycanın təzyiqlərinə duruş gətirməyən Paşinyan Ayvazyana təzyiq edir ki, ritorikasına dəyişikliklər etsin. Bu o deməkdir ki, Ermənistan Türkiyə ilə münasibətləri normallaşdırmağa hazırdır. Ayvazyan dolayı da olsa buna işarə edir. Hesab edirəm ki, prinsipcə, sərhədlərin açılması üçün elə bir maneə qalmayıb. 1993-cü ildə Ermənistan Kəlbəcəri işğal edəndən sonra Türkiyə bu ölkə ilə sərhədləri bağladı. Artıq işğal amili aradan qalxıb. Bununla belə, 10 noyabr razılaşmasından sonra Ərdoğanla Çavuşoğlu dəfələrlə bəyan ediblər ki, Türkiyə Ermənistanla münasibətləri normallaşdırmağa hazırdır. Sadəcə, Ermənistan buna razılıq vermir. Prezident İlham Əliyevin irəli sürdüyü altılıq əməkdaşlıq formatında Ermənistan da var. Yəni 6 dövlətdən biri Ermənistandır. Ermənistan konstruktiv mövqedən çıxış edib əməkdaşlıq edəcəksə, o zaman problem yoxdur. Ayvazyan bir qədər sərt ritorika ilə sərhədlərin açılmasını bəyan etsə də, bir müddət sonra daha yumşaq açıqlamalar verməli olacaq”.
Politoloq hesab edir ki, Ermənistan mövcud reallıqlarla barışmalıdır.
Vidadi ORDAHALLI
