Məlum olduğu kimi, bu il fevralın əvvəlindən Ermənistanda vətəndaşların orduya qış hərbi çağırışı başlayıb. “Sputnik Armeniya” portalı yazır ki, Ermənistandan olan çağırışçılar ancaq respublika daxilində yerləşən hərbi hissələrdə xidmət edəcək. Belə ki, ənənəvi püşkatma zamanı Qarabağın hərbi hissələri variantlar arasında göstərilməyib.
Beləliklə, ötən əsrin doxsanıncı illərinin əvvəllərindən bəri ilk dəfə olaraq Ermənistan möhlətli hərbçilərini Qarabağa göndərməyəcək. Erməni mediası qarşıdakı dövr ərzində də göndərişlərin olmayacağını, prosesin birdəfəlik dayandığını yazır. Ermənistan Müdafiə Nazirliyi hələlik çağırışçıların artıq Qarabağa xidmətə göndərilməyəcəyi barədə məlumatı şərh etmir. Nazirliyin İnformasiya və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri Gevorq Altunyan jurnalistlərin bununla bağlı suallarını şərh edərkən bildirib: “Silahlı Qüvvələrin doldurulması ilə əlaqəli yer, miqdar, infrastruktur və sairdən başlayaraq bütün məlumatlar dövlətin rəsmi sirri sayılır”. Erməni mediası isə çağırışçıların daha Qarabağda olmayacağının artıq dəqiqləşdirilmiş qərar olduğunu vurğulayır. Digər tərəfdən, bundan öncə yenə mətbuatında və sosial şəbəkələrdə Dağlıq Qarabağın "müdafiə ordusu"nun buraxılması haqda xəbərlər yayılıb. Erməni siyasi şərhçi Tevos Arşakyan baş verənlərlə bağlı qeyd edir: “Artıq nə Ermənistan hökuməti, nə də Ermənistan ordusu Qarabağda nəyəsə təsir edə biləcək. Ermənistandan olan müddətli hərbi qulluqçuların Qarabağa göndərilməməsi barədə xəbərlər buna əyani sübutdur”. Onun sözlərinə görə, Ermənistan cəmiyyəti döyüş meydanında total məğlubiyyətdən sonra hələ də Qarabağla bağlı xülyalar qururdu: “Bəzi ermənilər hesab edirdilər ki, guya “DQR”in tamamilə yox olmasına imkan vermədilər. Məsələn, bu günlərdə Nikol Paşinyan və Araik Arutyunyanın iştirakı ilə müşavirə keçirildi. Amma nə olsun? Əslində bu heç nədir! “DQR”dən yalnız Araik və onun dostlarının yığışdığı kiçik bir ofis qalıb. Burada sərt reallığı yumşaltmağa çalışmaq lazım deyil, çünki bundan heç nə dəyişməyəcək. Qısası, Ermənistan artıq “DQR”in təhlükəsizliyinin qarantı deyil, sonuncusu isə artıq Ermənistanın bir hissəsi deyil. Üstəlik, “DQR”in özü də yoxdur. Müəyyən mənbələrin məlumatına əsasən deyə bilərəm ki, yaxın vaxtlarda “DQR” adını belə çəkməyə icazə verilməyəcək”.
Erməni mediası xaricilərin Azərbaycanın icazəsi olmadan Dağlıq Qarabağa səfərlərinə son verilməsini də bu fonda Bakının növbəti mühüm qələbəsi sayır. Bildirilir ki, Azərbaycanın icazəsi olmadan bir sıra avropalı siyasətçilərin, media nümayəndələrinin Qarabağa qanunsuz səfərlərinin baş tutmaması da qeyd edilənlərin real təsdiqidir. O cümlədən, Fransadan qanunsuz yolla Qarabağa səfər etmək istəyənlərin sülhməramlı qüvvələr tərəfindən geri qaytarılması da Azərbaycanın Qarabağda suveren hüquqlarını reallaşdırmasının mühüm sübutu kimi xarakterizə olunur. Xatırladaq ki, bu günlərdə Ermənistanın Vatikandakı keçmiş səfiri Mikael Minasyan da bildirib ki, Bakının icazəsi olmadan Qarabağa gələn xarici jurnalistlər əraziyə buraxılmır: “Fransada keçmiş merlərdən birinin rəhbərliyi ilə fransalı jurnalistlər Qarabağa gəlmək və orada baş verənləri işıqlandırmaq istəyib. Onlar bir neçə gün öncə İrəvana gəlib, rəsmi icazə alaraq Xankəndiyə yola düşüb. Lakin rus sülhməramlılar Laçın dəhlizində onların qarşısını kəsərək bildiriblər ki, Ermənistanın verdiyi icazə etibarsızdır, çünki bura Azərbaycan ərazisidir və icazəni Bakıdan almaq lazımdır”. Bu, faktiki olaraq, Qarabağa gələn xarici vətəndaşların Bakının icazəsi olmadan bölgəyə buraxılmaması ilə bağlı ilk hadisədir və bir daha təsdiq edir ki, Azərbaycan lideri prinsipial mövqeyindən geri çəkilmir. Bundan sonra da Azərbaycanın icazəsi olmadan heç bir xarici ölkə vətəndaşı Qarabağa səfər edə bilməz.
Ermənistanın keçmiş baş naziri Qrant Baqratyan isə məsələnin təkcə Qarabağla məhdudlaşmadığını bildirir. O hətta iddia edir ki, 5 il sonra Azərbaycan Sünikə (Zəngəzur) girəcək. Baqratyan Qafana səfərindən sonra bu qənaətə gəldiyini də xüsusi olaraq vurğulayır: “6-9 fevral tarixlərində Qafanda idim, əhali ilə danışmağa, 9 noyabrdan sonra necə yaşadıqlarını görməyə getmişdim. Söhbət alınmadı, çünki əlavə izaha ehtiyac yox idi. Azərbaycan əsgərləri və bayraqlarını şəhəri əhatə edən şərq təpələrində görəndə şok oldum. Bu qədər yaxın olmamalı idilər. Bir müddət əvvəl inşa edilmiş Qafan-Qeqanuş-Çakaten-Sikahoq-Srasen-Tsav-Svanidzor (son iki kənd Mehri bölgəsindədir) yolu ilə getdikcə, bir neçə yerdə quraşdırılmış yol işarələri buranın Azərbaycan ərazisi olduğunu göstərirdi, başqa sözlə, adıçəkilən kəndlər bu yol olmadan nə Mehriyə, nə də Qafana çıxış əldə edə bilər, yəni ümid azərbaycanlıların yolları bağlamamasına qalıb”. Baqratyan rus zabitin ona dediklərini də qeyd edib: “Hər yerdə rus patrulunu görürəm, onlardan burada nə etdiklərini soruşuram. Rus zabit mənə səbrlə izah edir ki, imzalanmış memoranduma görə, yolun təhlükəsizliyini qoruyurlar. Hansı memorandum? Mənə Ermənistan və Azərbaycan arasında imzalanmış 6 maddəlik memorandumu göstərir və məlum olur ki, tərəflər yolların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün sənəd imzalayıb. Sənəddə koordinatlar aydın şəkildə qeyd olunur. Məlum olur ki, Nikol Paşinyan Azərbaycanla sərhədlərin şifahi şəkildə razılaşdırıldığını deməklə yalan danışıb, 9 noyabr razılaşmasından savayı da sənəd var. Bu “xoşbəxtlik”, ən yaxşı halda, 5 il davam edəcək, bundan sonra azərbaycanlılar Sünikə (Zəngəzur) girəcəklər”. Buna qarşı Ermənistanda etirazlar hansısa nəticə vermir. Keçmiş prezidentlər Robert Köçəryan və Serj Sarkisyanın mövcud hakimiyyətə qarşı çıxışları da səmərə vermir. Bunun bir səbəbi də cəmiyyətdə artıq onlara heç bir inamın olmamasıdır.
Samirə SƏFƏROVA
